نن ورځ افغانستان کې درې نوې پروژې پرانستل شوې

نن ورځ افغانستان کې درې نوې پروژې پرانستل شوې. دافغانستان او ترکمنستان جمهوررئیسانو د دواړو هیوادونو د هوساینې او اقتصادې ودې لپاره د درې ګډو پروژو پرانیسته مهمه وبلله. دغه پرانست غونډه د ویډیو کنفرانس له لارې وشوه.او سیاسي اعلی چارواکو تر څنګ پکې د کابینې غړو هم ګډون وکړ.

د افغانستان ولسمشر محمد اشرف غني او د ترکمنستان جمهوررئیس قربانقلي بردي محمدوف نن له غرمې مخکې د یو لړ مراسمو پر مهال د دواړو هیوادونو ترمنځ، درې مهمې اقتصادي او زېربنایي پروژې رسماً پرانیستې.دغه درې واړه پروژې چې په کې د اقینه ـ اندخوی اورګاډي پټلۍ، د کرکي ـ اندخوی ـ پلخمري 500 KV برېښنا لېږد لین پروژه او د امام نظر ـ اقینه ـ سرحد اباد ـ تورغونډۍ د نوري فایبر د وصل پروژې شاملي دي، د ویډیو کنفرانس له لارې په کابل او د ترکمنستان لباب ښار کې د دواړو هیوادونو د جمهوررئیسانو په فرمان رسماً افتتاح شوه.

د افغانستان او ترکمنستان جمهوررئیسانو په خپلو خبرو کې د یادو پروژو پر ارزښت خبرې وکړې او دغه پروژې یې د افغانستان او ترکمنستان ترمنځ د اړیکو د لازیاتې پراختیا او سیمه ییز اتصال لیدلوري د تحقق په برخه کې مهمې وبللې.هېره دې نه وي چې د اقینه ـ اندخوی اورګاډي پټلۍ په مجموعي توګه ۳۰ کلیومتره اوږده ده چې ۲۴ کیلومتره پټلۍ یې اصلي او ۶ کیلومتره یې د اندخوی په سټیشن کې فرعي کرښې دي او افغانستان له دې لارې له زیاتو هیوادونو سره وصلېږي او دا ګام د اسیا د څلور لارې په توګه د افغانستان د اقتصادي بدلون لپاره مهم دی.

دېته ورته د کرکي ـ اندخوی ـ پلخمري برېښنا لېږد پروژه کې له اقینې څخه تر شبرغان پورې د ۵۰۰ کیلو ولټ او له شبرغان څخه تر مزارشریف پورې ۲۲۰ کیلوولټ لېن غځولو کار بشپړول، شاملېږي.دواړو لوو دغه پروژه مهمه یاده کړه او د دواړو هېوادونو په فایده ېې هم وبلله.

نن ورځ افغانستان کې درې نوې پروژې پرانستل شوې
نن ورځ افغانستان کې درې نوې پروژې پرانستل شوې

همدارنګهد نوري فایبر پروژه چې د ساختماني کېبل کار یې په اقینې بندر کې بشپړ شوی، له مهمو پروژو څخه یوه ده چې د ترکمنستان هیواد له لارې د ۲۵۰۰ میګابایټ انټرنیټ په عرضه کولو سره به یې زموږ وطنوال په هرات او ګاونډیو ولایتونو کې له انټرنیټي خدمتونو برخمن شي.

ولسمشرغني د رحیم ګردېزي ګروپ د ځڼغوزیو فابریکه رسماً پرانیسته

د افغانستان اسلامي جمهوریت جمهوررئیس محمداشرف غني د رحیم ګردېزي د ځڼغوزیو د پروسس فابریکې د پرانیستې په مناسبت جوړه شوې غونډه کې ګډون وکړ.په ارګ کې په دې مناسبت جوړې شوې غونډې ته چې د پکتیا مرکز ګردېز څخه د پکتیا، پکتیکا، خوست او لوګر واليان او یو شمېر نور مشران د ویډیو کنفرانس له لارې وصل وو،

د پانګونې د اسانتیا واحد رئیس عطاالله نصیب وویل، د جمهوررئیس غني په وینا زموږ پټې خزانې نورې ښکاره، مشروع، رڼې او د استفادې وړ دي او د ځڼغوزیو د قاچاق مخنیوي، تولید پروسس، بسته بندۍ او خرڅلاو کې پام وړ پرمختګ راغلی.هغه له رحیم ګردېزي ګروپ څخه د دغې مهمې پانګونې مننه وکړه او وې ویل، افغانستان د کال ۲۴ زره ټنه د ځڼغوزیو حاصلات لري چې د حکومت په پاملرنه هر کال لس، دولس سلنه زیات او زرګونه خلکو ته کاري زمینې برابرېږي. له نورو پانګوالو څخه هم د پانګونې هیله کوو او ډاډ ورکوو چې ټولې لازمې اسانتیاوې به ورته برابرې کړو.

د کرنې، اوبو لګولو او مالدارۍ وزیر جمهوررئیس ته د رحیم ګردېزي د ځڼغوزیو د پروسس فابریکې د مبارکۍ پرمهال وویل، دا ستاسو په نوښت او هڅونه جوړه شوه چې د ځڼغوزیو تولید او عاید به ورسره زیات او د ارزښت زنځیرپیاوړی شي. هغه زیاته کړه، رحیم ګردېزي شرکت د پولادو په برخه کې ښه نوم لري او هیله ده چې د ځڼغوزیو په برخه کې هم ښه وځلېږي.ډاکټر انورالحق احدي څرګنده کړه، دغه ډول کرنیزې صنایع د هیواد په صنعتي کېدو کې خپل ارزښت لري. افغانستان د ځڼغوزیو تولیدونکی او صادرونکی هیواد دی او د ځڼغوزیو په ګډون د بېلابېلو ځنګلونو احیا سره به ګڼو خلکو ته کاري زمینې برابرې او ملي عواید لوړ شي.

د سوداګرۍ او پانګونې خونې د مدیره پلاوي لومړي مرستیال محمدیونس مومندجمهوررئیس څخه په مننې وویل، غواړو ستاسو په پاملرنه د افغانستان ټول کرنیز پیداوار د ځڼغوزیو غوندې د تولید، پروسس او بازارموندنې له پلوه وده وکړي. کوم پانګوال چې پانګونه او نوښتونه کوي د هڅونې په موخه دې ورته مډال ورکړل شي چې د کاروبار له لارې عواید لوړ او هیواد په پښو ودرېږي.

ورپسې د رحیم ګردېزي د ځڼغوزیو د پروسس فابریکې رئیس محبوب الله ګردېزي وویل، په پکتیا کې د دغې لویې او معیاري فابریکې په جوړولو او پرانیستلو چې ټولو ته د ښه راتلونکي هیله ورکوي خوښ دی او جمهوررئیس ته یې د هغه د پرانیستې مبارکي وویله.

ولسمشرغني  د رحیم ګردېزي ګروپ د ځڼغوزیو فابریکه رسماً پرانیسته
ولسمشرغني د رحیم ګردېزي ګروپ د ځڼغوزیو فابریکه رسماً پرانیسته

جمهوررئیس غني په ټینګار سره وویل، زموږ پانګوال د هیواد د اقتصاد د ملاتیر دي اود بازار منطق درک کوي، له ټولو نړیوالو مناسباتو څخه به دوی ته د لازمو اسانتیاوو برابرولو لپاره استفاده وشي. هغه زیاته کړه، پانګوالو ته د لازمو اسانتیاوو برابرولوکې ځنډ او خنډونه د منلو وړ نه دي.هغه وویل چې باید لا نور پانګوال هم تشویق شي تر څو هېواد مو اقتصاد برخه کې نوره هم ود وکړي.

نن به په رسمي ډول د افغانستان او ایران ترمنځ رېل پټلۍ پرانیستل شي

نن به په رسمي ډول د افغانستان او ایران ترمنځ رېل پټلۍ پرانیستل شي ویل کېږي چې د هرات – خواف ریل پټلۍ به نن پنجشبنې د دواړو هېوادونو د ولسمشرانو په حضور کې په رسمي توګه پرانیستل شي.او استفاده به ترینه هم پیل شي

څه موده مښکې له ایرانه د هرات – خواف رېل پټلۍ له لارې د اریراني توکو لومړنۍ جوپه هرات ته راورسېده او په دې سره لس کاله وروسته ایران سره د رېل پټلۍ له لارې د توکو لېږد رالېږدل پیل شو. بلخوا بیا دایران د ښارجوړلو وزیر محمد اسلامي ویلي چې د هرات- مزار شریف ریل پټلۍ جوړولو لپاره هم په چمتوالي بوخت دي او ژر به یې کارونه پیل کړي.دغه پټلی سره به د دواړو هېوادونو تجارت نور هم وده وکړي. لېږد رالېږد به ورسره هم اسانه شي.او د خلکو ډېری اړتیاوې به هم ورسرهپوره شي.

د هرات -خواف پټلۍ له رسمي پرانیستلو سره به د اقتصادي، ترانزیټي او د سیمې د هېوادونو ترمنځ د حمل ‌و نقل نوی باب پرانیستل شي.د هرات – خواف د پټلۍ پروژه، چې ۲۵۵ کيومتره اوږدوالی لري، څلور برخې لري؛ اوله برخه یې له خواف د ایران تر سنګان، دویمه برخه یې له سنګان تر چا سرخ پولې پورې ده چې دواړه برخې ۷۶ کیلومتره کېږي.

اقتصادی شنونکي وايي، د ایران یا د دغه هېواد له لارې د وارداتي توکو کلنی ارزښت درې میلیارد ډالرو ته رسېږي او د دې پروژې پرانیستو سره به دا اندازه نوره هم ډېره شي.د دواړو هېوادونو ترمنځ ۱۰ کاله وروسته د سوداګریزو توکو لېږد رالېږد د افغانستان او ایران ترمنځ د رېل پټلۍ رسمي پرانیستلو سره پیل شوی.

نن به په رسمي ډول د افغانستان او ایران ترمنځ رېل پټلۍ پرانیستل شي
نن به په رسمي ډول د افغانستان او ایران ترمنځ رېل پټلۍ پرانیستل شي

د خط اهن اداره وايي، افغانستان دا مهال له ترکمنستان، ازبکستان، قزاقستان، روسیې، اوکراین او چین پټلیو سره نښلول شوی او د هرات – خواف پټلۍ پرانیستې سره به ډېر ژر د ایران، ترکیې او اروپا پټلۍ سره هم ونښلول شي او دغه هيوادونو سره به لېږد رالېږد اسانه شي.

پاکستان سره سوداګري دپخواپه پرتله کمه شوې

پاکستان سره سوداګري د پخوا په پرتله کمه شوې څه ورځې وړاندې راپورونه نشرشول چې افغانستان او پاکستان تر منځ راکړه ورکړه او صادارت کم کړي دي ځکه اوس افغانستان دومره اړتیا نلري چې یوازي پاکستاني صادرات راوړي او استفاده ترې وکړي.

زمونږ هېواد د ایران له لارې یوازي خپل زرګونه لارۍ توکي منځنۍ اسیا ته لیږدولي او ښايي له دې لارې يې ګټه هم کړې وي د پاکستان ریاستي بانک خبر ورکړی چې له افغانستان سره يې په صادراتي توکو د پام وړ کمښت رامنځ ته شوی دا بانک وايي د تیرکال د  همدې مودې په پرتله روان مالي کال لومړیو دریو میاشتو کې د صادراتو برخه کې ۱۳،۹ سلنه کمبود راغلی د دې بانک دې راپور په ټوله کې  ویلي چې له افغانستان سره یې د صادراتو برخه کې کمبود رامنځ ته شوی

د سرچينیو له مخې سږ کال له جولای تر سپټمبره پاکستان افغانستان ته ۲۰۹،۸۶۸ میلیونه ډالره صادرات کړي خو تیرکال همدا وخت د صادراتو کچه ۲۴۳،۹۸۰ میلیونه ډالرو ته رسیدلې وهپاکستان افغانستان سره د سوداګري او راکړې ورکړې اوږده مخینه لري تر دې وړاندې افغانستان مجبوریت درلود هرڅه چې پاکستان پرې پیرل افغانستان راتللو او کله چې  به د پاکستان دروازه بندیدله او یابه هم کوم کړکیچ  رامنځ ته کیدی نو دلته به د خورا کي او نورو توکو بیې اسمان لوړیدلې خو اوس که د پاکستان له لوري دا چاره ترسره هم سي نو افغانستان کې ځکه د هیڅ شي قمت نه لوړیږي ځکه چې اوس دا هېواد یوازي پاکستان سره ټرانزیټي او  سوداګریزي اړیکي نه لري

دغه هېواد دا څرګندونې پر دا مهال کوي چې ایراني چارواکو د چابهار بندر د پرمختګ خبرونه ورکړيد ایران د سوداګرۍ چارواکو په خبره چابهار بندر په خورا  چټکۍ سره د وده کوي او راتلوونکي کې به د اقتصاد برخه کې یوه لویه پانګه وي ددې ایراني چارواکو په خبره د لارو جوړیدو او  نورو امکاناتو په برابریدو سره په دې بندر کې سوداګریز فعالیتونه زیات سوي ځکه نو يې دې بندر ته وده ورکړې

پاکستان سره سوداګري دپخواپه پرتله کمه شوې

بلخوا بیا ایراني چارواکو ویلي له افغانستان سره د صادراتو او ټرانزیټ برخه لاهم زیاتي اسانتیاوي رامنځ ته کیږي ایراني چارواکي  په داسې حال کې دا څرګندونې کوي چې څه مو ده وړاندې له دې هېواد سره د ټرانزیټ ډیریدلو خبر هم ورکول شوی وو. او ویل کيږي چې په راتلونکي کې به لا نورې اساتنیاوې برابره شي.

افغانستان مرکزي اسیا ته دوه نیم زره لارۍ واستولې

افغانستان مرکزي اسیا ته دوه نیم زره لارۍ واستولې سر چینی وايي چې د سږکال په لومړیو شپږو میاشتو کې دوه نیم زره لاریو خپل سوداګریز توکي د ایران له لارې منځنۍ اسیا ته ټرانزیټ کړی چې دا یوه لوړه شمېره په ګوته کوي

د افغانستان او ایران ترمنځ د ترانزیتي توکو کچې زیاتوالی موندلی دی.ایراني چارواکي وایي چې د سږکال په لومړیو شپږو میاشتو کې،څه باندې دوه نیم زره لاریو،سوداګریز توکې د افغانستان له لارې منځنۍ آسیا ته ترانزیت کړي چې د تیر کال ورته مودې په پرتلې سره،اولس سلنه زیاتوالی ښیي.د سوداګری مسولین وايي چې باید د ټرانزیټ امنیت په سمه توګه ونیسي ترڅو دغه مال خراب نشي او مزکري اسیايي ملکونو ته شالم او سم ولېږدږل شي.

اړونده خبرونه: د افغان عسکرو او نظامي سکتور سره د امریکا ملاتړ دوام کوي

دا راپور پر داسې مهال خپریږي چې موده وړاندې له پاکستان سره د افغانستان د راکړې ورکړي او ټرانزیټ د کمښت یادونه سوې وه او ویلي سوي وو چې ۶۰سلنه دا سوداګري  کمه سوې او خلک د نورو هېوادونو نه تجارت نه کوي بلکه دويي په کور کې دننه سیانو ته ترجیخ ورکوي.عام وګړي هم وايي چې باید د نورو ملکونو د شیانو پرځای حپل مسولاتو او شیانو باندې کار وشي ترڅو مونږ په ځان بسیا شو.

د افغانستان د سوداګرۍ خونه وايي چې دا کمښت د کرونا ناروغۍ د رامنځ ته کیدلو له وجې رامنځ ته سوی د دې خونې مرستیال یونس مومند وايي چې د کرونا ویروس د خپرېدو او د افغانستان او پاکستان ترمنځ د لویو لارو له بندېدو سره د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګریزې اړیکې ټکنۍ سوې دي.او ډېر سوداګر دې ته اړ شوي چې دغه هېواد سره تجارت کم کړي.

افغانستان مرکزي اسیا ته دوه نیم زره لارۍ واستولې
افغانستان مرکزي اسیا ته دوه نیم زره لارۍ واستولې

د ښاغلي یونس په خبره نور کلونه به شاوخوا ۲۰۰۰ بار موټر پاکستان ته تلل خو سږ کال دا شمېره نژدې ۹۰۰ ته کښه سوې ده، او دا ستونزه د افغان تلوونکو موټرونو د پلټنې په نوم زیات وخت باندې مصرفیږي چې ستونزې يې رامنځ ته کړې دويي وايي چې د سوداګری کمښت یوه وجه د کرونا ویروس ډؤېر والی هم دی او حلک نشي کولی چې پراخه کجه سوداګري وکړي.

د څلور ورځوراهیسې افغان سوداګرو ته په تورخم اووښتواجازه نه ورکوي

د څلور ورځوراهیسې افغان سوداګرو ته په تورخم اووښتواجازه نه ورکوي څلور ورځې کیږي چې پاکستان پر تورخم د کرنیزو توکو موټرونو ته د اوښتو اجازه نه ورکول کیږي.او دويي بېرته واپس کيږي.

د هېواد تجاران وايي، د څلورو ورځو را هیسې یې په تورخم کې د سبزۍ او تازه مېوو بار موټرونه ولاړ دي، خو په تورخم د اوښتو اجازه نه ورکول کیږي.دوی وایي هره ورځ میلیونونه افغانۍ زیات ور اوړي او که د دوی د کرنیزو توکو موټرونه څو ورځې نور هم په تمه پاتې شي، نو سبزیجات او مېوه جات به یې له کاره ولویږي او هېڅ مارکېټ به پیدا نه کړي.

دغه باډر کې د بار موټرونو په تمه پاتې کېدو لامل د پاکستان په ګمرکي چارو کې سستوالی او ځنډ د دې لامل شوی چې د سوداګریزو توکو موټرونه په ورځو ورځو د اوښتو په تمه په تورخم کې پاتې شي.هره ورځ په اوسط ډول ٣٥٠ سوداګریزې لارۍ د تورخم له لارې پاکستان ته هوړي، خو د ګمرکي چارو د سستوالي له کبله چې سکن او تله یې زیات وخت په بر کې نیسي څه باندې ٧٥٠٠ سوداګریزې لارۍ بندې پاتې کیږي، نو له همدې کبله سوداګریز مالونه مخکې له وخت خرابیږي او څوک ېې نه اخلي.

دويي ته اجازه په داسې حال کې نه ورکوي.چې دوه اوونۍ وړاندې د تورخم سوداګریزه لار د تګ راتګ او سوداګرۍ پر مخ پرانیستل شوه، پاکستان ژمنه وکړه چې افغان سوداګرو ته به په بېلا بېلو برخو کې اسانتیاوې را منځته کړي، سوداګرو ته به پرته له ځنډه په تورخم کې وېزې ورکوي او د اوښتو اجازه به هم پرته له کومې ستونزې ورکوي، خو پاکستان په خپلو ژمنو باندې نه دی ولاړ او بیا یې د افغانستان کرنیز توکي او سوداګر له مالي مشکلاتو او نقصان سره مخ دي.

دغه هېواد هره میاشت څو څلې همداسې کوي او په ځانګړې توګه کله چې د افغانستان د کرنیزو توکو حاصلات راووځي نو د افغان سوداګرو پر مخ سوداګریزې لارې او بندرونه تړي، چې په دې توګه سوداګرۍ، کرنیزو توکو او افغان سوداګرو ته درانه مالي نفصانات ورکوي.

د څلور ورځوراهیسې افغان سوداګرو ته په تورخم اووښتواجازه نه ورکوي
د څلور ورځوراهیسې افغان سوداګرو ته په تورخم اووښتواجازه نه ورکوي

اوس باید دواړه ملکونه سره په دې اړه باید حبرې وکړي او کبیني تر څو دوتاړه هېوادونه د مالي زیانونو څخه وژغورل شي.او پا اینده کې د داسې بندیزونو څخه هم ډډه وکړي. اوسمهال پاکستان هېواد ۸۰ سلنه تجارت د پاکستان سره لري او د دويي اکثره توکي افغانستان راواریدیږي. نو که دغه هېواد غواړي چې فایده ورته وشي نو باید د داسې بندیزونو څخه ډډه وکړي.

کابل کې یوېوې نجلی په شخصي مصرف رسټورانټ جوړ کړی

کابل کې ېوې نجلی په شخصي مصرف رسټورانټ جوړ کړیکابل کې د بنفش ابراهیمي په نوم تعلیم یافته پېغلې په خپل شخصي لګښت او خپلو مټو د رسټورانټ بنسټ کېښود.هغه د ژورنالېزم له پوهنځي فارغه ده او په یو شمېر رسنیو کې یې ژورنالیستیک فعالیتونه هم لرل.

اغلې ابراهیمي وایي اوس مهال چې جونې او مېرمنې هر ځای کار کوي شخصي ادارې ترې بېلا بېلې تقاضاوې او غوښتنې کوي او له دې کبله په ادارو کې کار کولو ته زړه نه ښه کوي او شخصي کاروبار ته یې تر جیح ورکړه. نوموړي د خپل شخصي رسټورانټ په اړه رسنیو سره خبرو کې وویل“له ډېر وخته مې خوښېدل یو شخصي کاروبار را منځته کړم او له ما سره نورې جوني هم په کې بوختې شي، نو له ډېرو وړو کارونو مې پیل وکړ، یو کانتینر مې واخیست، کار او مصرف مې پرې وکړ او د آسایش په نوم مې یو کوچنی رسټورانټ را منځته کړ،

زموږ کار تر ډېره انلاین دی او په انلاین توګه خلکو ته خواړه وروړو، خو بیا مې هم په رسټورانټ کې مېزونه او چوکۍ کېښودل په ځانګړې توګه نجونو ته چې وکولی شي رسټورانټ ته هم راشي او انشاءالله خپل رسټورانټ به نور هم لویوم او د ښو خدماتو وړاندې کولو لپاره پوره پوره کوشش کوم. نوموړې وایي له دې یې موخه نورو جونو او مېرمنو ته هم د کاري فرصت را منځته کول دي او په نږدې راتلونکې کې رسټورانټ لپاره د پخلي، خوړو رسونې او نورو برخو کې ښځینه کارکوونکي ګمارم، چې لږ تر لږه وکولی شي د خپل ژوند اړتیاوې خپله پوره کړي.

نوموړې همداراز وايي هغه ښځې او جونې چې د نارینه او ښځینو ګډ رسټورانټ ته د تللو اجازه نه لري یا یې نه غواوي ولاړې شي، د دوی رسټورانټ یوازې د ښځو لپاره ځانګړی دی او کولی شي ته په ډاډه زړه ورشي،بنفش ابراهیمي په نورو پېغلو غږ کوي چې د دې په څېر کولی شي،کاروبار وکړي او خپل شخصي لګښتونه پوره کړي .

هغه وايي نجونې کولی شي په کمو امکاناتو وړوکی کاروبار رامنځته او لوی کړي، څو د بل لاس ته کېنني او د ژوند اړتیاوې خپله پوره کړي، په دې توګه به نورو ښځو ته هم د کاروبار یو الګو وي او افغان ښځو ته به د کاري فرصت رامنځته کولو کې ګټه او فایده وشي هغه همداراز وايي چې کله یو هېواد کې پانګونه خلک وکړي دې سره د هېواد اقتصاد هم پیاوړی کیږي.

دا مهال په کابل کې د ښځینوو لپاره ځانګړي رسټورانټونه ډېر کم تر سترګو کیږي او دا ځانګړي رسټورانټونه هم د بېلا بېلو جونو او مېرمنو له لوري را منځته شوي دي. چې کارکوونکي یې ټولې مېرمنې دي او یوازې د مېرمنو لپاره خدمات ارایه کوي.هر ورځ په لسګونه مېرمنې دغې رسټورانټ نه مستفید کيږي.

روان کال په سمنګانو کې د پستې حاصلات زیات شوي دي

روان کال په سمنګانو کې د پستې حاصلات زیات شوي دي د افغانستان مالدارۍ وزارت مسولینو ویلي دي چې سږ کال سمنګانو ګې بې څارې د پستې حاصلات زیات شوي دويي وايي د سمنګانو په ولایت کې د پستې پنځه زره او ۲۰۰ هکټاره کروندې جوړې کړي دي،

ددغه ولایت د کرنې رئیس محمد رحمن ارغندیوال ویلي ، د سمنګان ولایت په څه باندې ۴۲ زره او ۵۰۰ هکټاره ځمکه کې د پستې بڼونه جوړ شوي دي.د پستې دغه کروندې، چې په طبیعي ډول او د کرنې وزارت له خوا اېښودل شوي د روانکال حاصلات یې ۶۹مټرېک ټنه شوۍ دۍ سږکال په دغه ولایت کې د پستې حاصلات ډېر زیات وي او نورو ولایاتوو ترڅنګ به نورو هېوادونو ته هم ولېږدول شي.

نوموړۍ وايي چې مخکې به د پستې ونو ته پاملرنه نه کېدله ،او پزېکېدلې به خو اوس مهال د ځنګلونو او د پستې د ونو د پرېکېدو مخه نیول شوې ده او د پستې کروندې هم په پراخېدو دي،موږ د حاصلاتو د ښه کېدو په پار ۱۶ زره او ۵۰۰ نیالګي پیوند کړي دي،او همدا وجه ده چې د پيستې حاصلات ډېر شوي دي،

د دغه ولایت د کرنې ریس وايي ، په سمنګانو ولایت کې د پستې دوه ډوله ونې کرل شوي، چې للمي او اوبیزې دي او د بادغیس وروسته سمنګان په هېواد کې دویم ولایت دی، چې ډېره پسته پکې کرل شوې په لومړی مقام کې بادغیس ده. او ډېر حاصلات ترې راټولېږي. دا خبر د افغانانو لپاره ښه زېری ده ځکه پسته په نړیواله کچه ښه بازار لري او مونږ کولی شو نورو هېواددنو کې ورنه ښه ګټه ولرو او د هېواد اقتصاد مو وده وکړي،

د یادونې وړ ده چې د پستې د سیمو د پراختیا او د حاصلاتو د زیاتوالي په خاطر د شوراګانو له لارې هر کال پر بڼوالو د پستې ډېر شمېر نیالګي هم وېشي.د هېواد په ګڼو سیمو کې هر کال ټنونه وچه او تازه مېوه راټولېږي، خو د حکومت د نه پاملرنې له امله یادې مېوې بهر ته نه صادرېږي او ښه بیه نه ورکوي،

روان کال په سمنګانو کې د پستې حاصلات زیات شوي دي
روان کال په سمنګانو کې د پستې حاصلات زیات شوي دي

دولت ته لازمه دا ده چې د دې سکتور کې لا نوره پاملرنه وکړي تءڅو مو د هېواد اقتصادي مشکل حل شي او هېواد مو ترقي وکړي، ځکه افغانستان د وچې مېوې لپاره تر ټولو هېواد نه زیات مشهور دي او په نړۍ کې څارې نه لري باید دولت په دې سکتور کې د تجارانو سره کومک وکړي او د دويي غوښتنې ومني تر څو دغه سکتور وده وکړي او د افغانستان اقتصاد لا پیاوړۍ شي،

د څلور ورځوراهیسې افغان سوداګرو ته په تورخم اووښتواجازه نه ورکوي

د تورخم له لارې هېواد ته د سوداګرۍ کموالی موندل شوۍ د افغانستان او پاکستان دولتونو تر منځ د خرابو سیاسي تعلقاتو له له کبله د تورخم له لارې سوداګرۍ ٨٠ سلنه راکمه شوې ده او پر ځاۍ نورو هېوادونو او لارو باندې سوداګري زیاته شوې ده،

تجاران وايي د دواړه مملکتونه اقتصاد او سیاست سره تړلی چې د پولي دواړو خوا سوداګرو ته يې میلیونونه ډالر زیانرسولۍ دۍ، دوی وایي د ورځې به شاو خوا ۱۵۰۰بار وړونکو موټرو تګ راتګ کولو خو اوس دغه ارقام ۲۰۰ سوه ته راکم شوي دي. د جلال اباد ګمرک رييس وايي د سوداګرو لپاره يي سهولتونه برابر کړي او کوښښ کوي چې یو ځل بیا دغه لار پخواني حالت ته بوزي،

تجاران زیاتوي چې له تېرو لسو کلونو را هیسې له دې لارې سوداګري کمه شوې ده.دوی وايي د پاکستان او افغانستان تر منځ د ترینګلي سیاسي مشکلاتو له امله د تورخم له لارې هېواد ته سوداګري کمه شوې او دغې چارې سوداګرو ته میلیونونو ډالر تاوان رسولۍ دۍ،او که حالات همداسې دوام وکړي نو دا به تجاران د سوداګري ختمولو ته مجبور کړي او نور به دا مسلک بیخي پریږدي،

سوداګر وايي دافغانستان ۹۰ سلنه تجارتي اموال د کراچۍ بندر له لارې هېواد ته راځي خو د دواړه هیوادونو تر منځ د نه همغږۍ له امله د افغان سوداګرو ۱۳۵۰۰ کانټینر د پاکستان په خاوره کې بند پاتې دي.دوی وايي د هېواد دننه نا سم ګمرکي وضعیت او نا انډولۍ هم د تورخم له لارې سوداګري خرابه کړې ده.

دويي شکایت کوي چې دجلالبادګمرک د محصول تعرفه لوړه ده او دوی هڅه کوي چې ننګرهار او کابل ته د کندهار او خوست له لارې تجارتي اموال راوړي چې په قیمت ورته ارزانه تمامیږي.د ننګرهار ګمرک هم مني چې له تېرو لسو کلونو راهیسې له دغې لارې سوداګري کمه شوې ده.چارواکې وايي اوس يي سوداګرو ته ګمرکي سهولتونه برابر کړي خو کوښښ کوي چې له دې لارې یو ځل بیا تجارت پراخه شي.

ښاغلۍ نصرت الله صاحبزاده وايي قانون سل سلنه تطبیق کوي خو وايي د هېواد ګمرکې قوانین یو شان دي او هېڅ کله به اموال په لوړه بیه محصول نه کړي.تورخم لار د کراچۍ بندر له لاري هېواد ته تر ټولو اسانه او مناسبه لاره ده خو سوداګر وايي که زمونږ مشکلات حل شي مونږ له دغه لارې تجارت نور هم زیاتوالۍ راولو کوم چې به اوس وخت کې هېواد ته ډېر کومک وکړي،

د ګاونډي هېواد پاکستان سره کله نا کله د سیاسي اړیکو د خرابوالي له امله د پاکستان او افغانستان سوداګريزې اړیکې زیانمنې شوي دي .د پاکستان دولت هر کله یې چې زړه وغواړي پر افغان سوداګرو ټول سوداګریز بندرونه تړي او د صادراتو او وارداتو مخه نیول کیږي ، چې له امله یې افغان سوداګر او کروندګر له غټو مشکلاتو سره مخ کوي دي

د سپین بولدک لار د ټرانزېټ لپاره پرانستل شوه

د سپین بولدک لار د ټرانزېټ لپاره پرانستل شوه د کندهار سرحدي ځواکونو کمیسار ویلي ، د افغان تجارانو د صادراتو، وارداتو او ټرانزېټ لپاره د سپین بولدک سوداګریزه لارخلاصه شوه دوي اوس کولۍ شي چې خپل واردات اوصادرات پاکستان سره وکړي،

ددغه کمیسار شریف الله غرزی وایلي ، پرون دواړو هېوادونو پرېکړه کړې، چې د صادراتو، وارداتو او ټرانزېټ لپاره سپین بولدک لاره خلاصه کړي ترڅو سوداګر د صادراتو او واردات خپل ډېر اوباسي او هېواد او سوداګرو ته فایده وشي، د دغه کمېسارۍ کمېسار وايي ، له تېرې ورځې را وړاندې پر دې لار له سوداګریزو توکو بار لسګونو موټرونو تګ را تګ کړی او په اوونۍ کې به یوه ورځ د خلکو د پلي تګ را تګ پر مخ پرانستلي وي.

پاکستان روان کال د سپین بولدک سوداګریزې لارې په تړلو سره د کندهار انګور سخت خراب کړل.د بولدک – چمن لارې تړل کېدو له امله په کندهار کې د انګورو حاصلات په باغونو کې پاتې دي.روان کال د کندهار د انګورو په حاصلاتو کې ۱۵ سلنه زیاتوالی راغلی، خو د تړلو لارو له امله دغه تازه مېوه په باغونو کې د ورستېدو له ګواښ ورته په مخه دۍ،

د تجارانو خوني یا چېمبر آف کامرس چارواکي پاکستان د افغان تازه مېوو لپاره تر ټولو لوی مارکېټ ګڼي او له دولت څخه غواړي ، چې د ډیپلوماټيکو کوششونو په مټ دې د لارې خلاصولو لپاره کوشش وکړي.دتېرو دريو مياشتو راپدېخواد کرونا ويروس د مخنيوي په خاطر د سپين بولدک- چمن لاره د هر ډول صادراتو پر مخ بنده وه ، چې له امله یې باغ لرونکې او د تازه مېوو سوداګر هم زیانمن شويباغ لرونکې وايي، روان کال يې د لارې د بندېدو له امله د انګورو حاصلات د هېڅ کوم هيواد ته نه دي صادر شوي او مارکېټونو ته ورکړل شوي،

باغ والا وايي،نورو کلونو کې به د کال په همدې وخت کې د انګورو د حاصلاتو نیمه برخه له هېواده اسول شوې وه، خو سږ کال کې له پاکستان سره د لارې د بندېدو له امله دغه حاصلات تر اوسه په باغونو کې دي او د ورستېدو له ګواښ سره مخامخ دي، چې په دې پاکستان سږ کال د کندهار انګور ضایع هم کړل.

د کندهار د چیمبر آف کامرس مشر وايي، تړلو لارو له يوې خوا کروند ګر او باغ لرونکي تاواني کړي او له بلي خوا سوداګر هم سوداګري نه شي کولاى، چې له دې سره نه يوازې خصوصي برخې ته زيان اوښتی؛ بلکې د سوداګرو زيان د هېواد پر اقتصاد هم منفي اغېز کړی.دوى له دولت څخه غوښتنه لري ، چې له پاکستان سره د سوداګریزو راکړو ورکړو لپاره دې د لارې خلاصولو لپاره مزاکرات وکړي،

د یادونې وړ ده چې د کندهار نه پاکستان ته وچې مېوې رازي او هلته په ښه بیه خرسیږي نو اوس وخت د دې رارسېدلۍ دۍ چې دولت باید افغان تجارنو أپاره هم زمینه برابره کړي چې نور هم اسانۍ سره دوي خپل مال پاکستان ته ولیږي او هلته ورته زمینه برابره شي چې په ښه قیمت ېې خرڅ یا وپلوري نو دولت باید دې ټولو موضوعاتو ته ځانګړې پاملرنه وکړي ترڅو هېواد د اقتصادي وده وکړي او په ځان بسیا هم شي،