اوږدې روژې: په ۲۰۲۶ کال کې د رمضان میاشتې په پیل سره، د جغرافیایي موقعیت او فصلونو له امله د روژې مودې توپیرات. په چلي کې ۱۴ نیم ساعته او په ناروې کې تر ۳ ساعتونو کم. په دې راپور کې د “اوږدې روژې” بشپړ جزیات ولولئ.
د ۲۰۲۶ کال د رمضان مبارکه میاشت د فبرورۍ په ۱۸ مه له ماښام وروسته پیلیږي. دا سپیڅلې میاشت هر کال د سپوږمۍ د حرکت له امله مخکې راځي، خو په نړۍ کې د جغرافیایي موقعیت او فصلونو له مخې، د روژې نیولو موده له یوه ځایه بل ځای ته د پام وړ توپیر لري. په دې راپور کې به د “اوږدې روژې” په مفهوم او په بېلابېلو سیمو کې د روژې په ساعتونو رڼا واچول شي.
اوږدې روژې، د جغرافیې او فصلونو اغېزه پر روژې:
دا چې اوس په سویلي نیمه کره کې دوبی دی، نو هلته ورځې اوږدې دي، چې دا په دې معنا ده چې د روژې نیولو وخت هم اوږد وي. برعکس، په شمالي نیمه کره کې بیا ژمی دی، نو د ژمي له لنډو ورځو سره د روژې نیولو وخت هم د دوبي په پرتله کم وي. هر څومره چې سیمې د استوا له کرښې څخه لیرې پرتې وي، د ورځې او شپې په اوږدوالي کې توپیر په هماغه اندازه زیات وي. د دې له امله، په ځینو سیمو کې به اوږدې روژې وي او په ځینو کې به لنډې.
اوږدې روژې، په نړۍ کې د روژې ساعتونه: بېلابېلې بیلګې:
د چلي پوېرتو ویلیامز (تر ټولو سویلي ښار): د ۲۰۲۶ کال د رمضان په پیل کې، دلته به روژه د سهار له شپږ نیمو څخه د شپې تر نهو بجو پورې وي، چې ۱۴ نیم ساعته کیږي. دا د اوږدې روژې یوه بیلګه ده.
د ناروې لانګییربین (تر ټولو شمالي ښار): په دې ښار کې به د سپیڅلې میاشتې په پیل ورځو کې، روژه د سهار له ۱۰:۵۰ څخه د غرمې تر ۱:۳۰ پورې تر دریو ساعتونو هم لنډه وي. خو دا چې ورځې اوږدیږي، نو سږنۍ وروستۍ روژه به نږدې ۱۳ ساعته وي.
عربي نړۍ: د عربي نړۍ په ډېرو برخو کې به روژه د ۱۲ او ۱۳ ساعتونو ترمنځ وي. دا په دې معنا ده چې د ۲۰۲۶ کال روژه به د تیرو څو کلونو په پرتله په تر ټولو معتدل فصل کې وي. په مکې مکرمه کې به د پیل ورځو کې روژه د شاوخوا ۶:۵۰ بجو پیل او د ماښام تر ۰۶:۲۰ (۱۱.۵ ساعته) دوام وکړي، خو د میاشتې په وروستیو کې به روژه تر یو نیم ساعت اوږده شي.
د سویلي نیمه کرې ګڼ مېشته سیمې: د ارجنټاین پلازمېنه بیونس ایرس کې مسلمانان باید د رمضان په پیل کې ۱۳ ساعته او ۱۵ دقیقې روژه ونیسي. د نیوزیلنډ په اکلنډ کې به هم د روژې د پیل وخت همدومره وي. په دغو دواړو ښارونو کې به د روژې میاشتې تر پای پورې د روژې د نیولو ساعتونه شاوخوا یو ساعت راکم شي، ځکه چې د کال په دې وخت کې په سویلي نیمه کره کې ورځې لنډیږي.
د ګرینلینډ پلازمېنه نووک: په دې سیمه کې به د پیل ورځو کې روژه نږدې ۹ ساعته وي، خو د میاشتې تر پای پورې به ۱۲ ساعتونو ته ورسیږي.
د روژې نیولو په ساعتونو کې راتلونکي بدلونونه:
د کال په دې فصل کې د روژې ساعتونه د جون یا جولای میاشتې په پرتله ډیر د مدیریت وړ دي. په جون او جولای کې په لوړ عرض البلد کې د پرتو سیمو ورځې په ډراماتیک ډول اوږدېدای شي. روژه چې کله د دوبي په دغو اوږدې روژې ورځو کې راشي، نو د ناروې، روسیې او ګرینلینډ په ځینو برخو کې میشت مسلمانان تر ۲۰ ساعتونو پورې روژې سره مخامخ کیدای شي.
په شمالي نیمه کره کې به د روژې ساعتونه د تیر کال په پرتله یو څه لنډ وي او له یوه کال بل ته د روژې د لنډیدو دا لړۍ به تر ۲۰۳۱ کال پورې دوام وکړي. برعکس، په سویلي نیمه کره کې بیا روژه تر ۲۰۳۱ کال پورې هر کال اوږدیږي، چې هلته به اوږدې روژې ډیرې تجربې شي. مسلمانان په هغو سیمو کې چې د شپې او ورځې وختونه پکې ډیر زیات بدلیږي، اکثراً د مکې مکرمې د وختونو پیروي کوي ترڅو خپلې عبادات په سمه توګه ترسره کړي.
