د سپېس ایکس په اړه نوي پرېکړه وشوه؛ دغه شرکت په ۲۰۲۶ کال کې د زرګونو سټارلینک سپوږمکیو ارتفاع راټیټوي. دا ګام په فضا کې د ټکرونو د مخنیوي او د فضایي خوندیتوب لپاره اخیستل کېږي.
د سټارلینک (Starlink) انټرنیټي خدماتو وړاندې کوونکي شرکت، سپېس ایکس، اعلان کړی چې په ۲۰۲۶ کال کې به د زرګونو سپوږمکیو ارتفاع راټیټه کړي. د سپېس ایکس په اړه نوي پرېکړه وروسته له هغې کېږي چې په فضا کې د سپوږمکیو ترمنځ د ټکرونو او د فضایي کثافاتو (Debris) په اړه نړیوالې اندېښنې زیاتې شوې دي.
د سپېس ایکس په اړه نوي پرېکړه، د سپوږمکیو د ارتفاع کمول؛ هدف څه دی؟
د سپېس ایکس د انجنیرۍ مرستیال، مایکل نیکولز، وایي چې دا پرېکړه د فضایي خوندیتوب د تضمین لپاره شوې ده. د دې پلان له مخې، شاوخوا ۴۴۰۰ سټارلینک سپوږمکۍ، چې دا مهال د ځمکې له سطحې ۵۵۰ کیلومتره لوړوالي کې څرخي، به ۴۸۰ کیلومتره ارتفاع ته راکوزې کړل شي.
نیکولز زیاتوي چې ټیټ مدار ته د سپوږمکیو راوستل د هغوی د ژوند د پای یا له منځه تلو خطر تر ۸۰ سلنه راکموي. په دغه ټیټه ارتفاع (تر ۵۰۰ کیلومتره لاندې) کې د فعالو سپوږمکیو شمېر لږ دی، نو ځکه د ټکر چانس هم کمېږي.
د سپېس ایکس په اړه نوي پرېکړه، ولې دا بدلون اړین و؟
د سپېس ایکس په اړه نوي پرېکړه وروسته له هغې په جدي ډول ونیول شوه چې په تېر ډسمبر میاشت کې یوې سټارلینک سپوږمکۍ لږ فضایي کثافات تولید کړل او د ۴۱۸ کیلومتره په لوړوالي کې یې له یوې بلې فضایي الې سره اړیکه پرې شوه. سپېس ایکس اوس غواړي د دا ډول نادرو خو خطرناکو پېښو مخه ونیسي.
همدارنګه، دا کار به د نورو شرکتونو لخوا د سپوږمکیو د «ناهمغږو خوځښتونو» له امله رامنځته کېدونکي خطرونه هم راکم کړي.
په فضا کې د ټکرونو خطر؛ ارقام څه وايي؟
د اروپایي فضایي ادارې (ESA) د اټکل له مخې، د ځمکې په ټیټ مدار (LEO) کې شاوخوا ۴۰ زره بېلابېل شیان ګرځي. له دې جملې څخه یوازې ۱۱ زره فعالې سپوږمکۍ دي، چې له ۹۳۰۰ څخه ډېرې یې یوازې د سپېس ایکس ملکیت دی.
د اندېښنې وړ خبره دا ده چې په فضا کې تر ۱.۲ میلیونه ډېر داسې کوچني شیان (تر یو سانتي متر پورې) شته چې کولی شي فعالو سپوږمکیو ته «ویجاړونکی زیان» واړوي. له همدې امله، د سپېس ایکس په اړه نوي پرېکړه د فضایي ترافیکو د کنټرول او د راتلونکو ماموریتونو د خوندیتوب لپاره یو حیاتي ګام ګڼل کېږي.
