افغانستان کې د تېلو لوړې بیې د موټرچلوونکو او عامو خلکو اندېښنې زیاتې کړې دي. په کابل او ځینو ولایتونو کې د تېرو ورځو پر مهال د پټرول او ډیزل بیې لوړې شوې او خلک له حکومت څخه د بازار د څارنې او د بیو د کنټرول غوښتنه کوي.
په کابل کې د وروستیو راپورونو له مخې، د یو لیتر پټرول بیه ۸۹ افغانۍ او د ډیزل بیه ۷۹ افغانۍ ته رسېدلې ده.
افغانستان کې د تېلو لوړې بیې د خلکو پر لګښتونو اغېز کوي
د پټرول او ډیزل د بیو له لوړوالي سره موټرچلوونکي وایي چې د هغوی ورځني لګښتونه زیات شوي دي. د خلکو اندېښنه دا ده چې د تېلو لوړې بیې یوازې د ترانسپورټ پر کرایه اغېز نه کوي، بلکې د توکو د لېږد او نورو خدماتو لګښتونه هم لوړولی شي.
په کابل کې د تېلو د بیو وروستي بدلونونه د دې ترڅنګ راغلي چې د افغانستان د بازار د تېلو بیې له نړیوالو او سیمهییزو شرایطو سره هم تړلې دي. د هېواد د تېلو د وارداتو لوړه کچه د نړیوالو بیو، ترانسپورټي لګښتونو او د وارداتو د شرایطو بدلونونه پر کورني بازار اغېزمنوي.
افغانستان کې د تېلو لوړې بیې؛ سیمهییز وضعیت څه اغېز لري؟
په وروستیو اوونیو کې د منځني ختیځ کړکېچ او د هرمز تنګي د تګ راتګ ستونزو د نړیوال نفتو بازار هم اغېزمن کړی دی. د سپټمبر په ۲۲مه د برنت نفتو بیه د ورځې په یوه پړاو کې شاوخوا ۱۰۲ ډالرو ته لوړه شوې وه، په داسې حال کې چې د ورځې په جریان کې له ۱۰۰ ډالرو ښکته هم راکښته شوه.
بل لور ته، په بابالمندب کې د حوثیانو پرمختګ او د سعودي د تېلو د زیربناوو پر وړاندې بریدونو د نړیوالو اکمالاتي لارو په اړه اندېښنې زیاتې کړې دي.
افغانستان د خپلو نفتې اړتیاوو یوه لویه برخه له بهر څخه پوره کوي؛ له همدې امله د نړیوالو بیو، سیمهییزو امنیتي شرایطو او وارداتي لارو بدلونونه کولی شي پر کورني بازار فشار راوړي.
د اقتصادي کارپوهانو په باور، د ستراتیژیکو زیرمو جوړول، د وارداتو د لارو تنوع او د بازار منظم څارنه هغه اقدامات دي چې د افغانستان کې د تېلو لوړې بیې د ناڅاپي اغېزو په کمولو کې مرسته کولی شي.
