اروپايي ټولنه د افغان پناه غوښتونکو د برخلیک په اړه یوې نوې پرېکړې ته نږدې شوې؛ داسې پرېکړه چې ښايي دد افغان کډوالو جبري اېستل زرګونو افغان کورنیو راتلونکی بدل کړي. د فرانس پریس (AFP) د راپور له مخې، ټاکل شوې په راتلونکو اونیو کې د افغانستان د سرپرست حکومت یو تخنیکي پلاوی بروکسل ته سفر وکړي، څو له اروپايي چارواکو سره د هغو افغان کډوالو د بېرته ستنولو په اړه خبرې وکړي چې په اروپا کې یې د پناه غوښتنې غوښتنلیکونه رد شوي دي. د افغان کډوالو جبري اېستل
دا سفر په داسې وخت کې ترسره کېږي چې په ډېری اروپايي هېوادونو کې د کډوالۍ پر ضد سیاسي فشارونه زیات شوي او حکومتونه هڅه کوي د سرحدونو کنټرول سخت کړي. د راپورونو له مخې، اروپايي کمېسیون او د دې ټولنې څو غړي هېوادونه د دې سفر په همغږۍ کې ښکېل دي.
د معلوماتو له مخې، اروپايي چارواکو تر دې وړاندې په پټه افغانستان ته دوه “اکتشافي” سفرونه هم کړي وو، څو د بېرته ستنېدونکو افغانانو د لېږد عملي شرایط وارزوي. اوس ټاکل شوې چې د کابل تخنیکي پلاوی په بروکسل کې د همدې موضوع پر جزئیاتو بحث وکړي. د افغان کډوالو جبري اېستل
د بېرته ستنېدونکو کډوالو امنیتي او تخنیکي ارزونه
د دغو خبرو مهم تمرکز به د کابل هوايي ډګر تخنیکي ظرفیت، افغانستان ته د چارتر الوتنو د پیل امکانات، او د هغو کسانو امنیتي برخلیک وي چې په اجباري ډول بېرته ستنېږي. یو اروپايي ډیپلوماټ فرانس پریس ته ویلي، “موږ هڅه کوو د رد شویو پناه غوښتونکو د بېرته ستنولو لپاره عملي او قانوني لاره پیدا کړو، خو امنیتي اندېښنې لا هم تر ټولو لوی خنډ دی.” د افغان کډوالو جبري اېستل
په اروپا کې د عامه افکارو بدلون او سختېدونکې پالیسۍ
د افغان کډوالو جبري اېستل اوس په اروپایي هېوادونو کې یوازې د کډوالۍ موضوع نه، بلکې یوه مهمه سیاسي مسئله ګرځېدلې ده. په ډېرو هېوادونو کې د ښي اړخو ګوندونو پیاوړتیا او د عامه افکارو منفي بدلون، حکومتونه دې ته اړ کړي چې د مهاجرت پر وړاندې سخت دریځ غوره کړي.
شاوخوا شل اروپایي هېوادونه دا مهال د هغو افغانانو د اېستلو لارې چارې ارزوي چې په جرمونو کې ښکېل بلل کېږي. جرمني په دې برخه کې لومړنی عملي ګام پورته کړی او له ۲۰۲۴ کال راهیسې یې د قطر په همکارۍ له سلو ډېر افغانان، چې جرمي سوابق یې لرل، بېرته افغانستان ته لېږدولي دي. د افغان کډوالو جبري اېستل
د بشري حقونو سازمانونو اندېښنې
خو د بشري حقونو نړیوال سازمانونه خبرداری ورکوي چې افغانستان ته د دغو کسانو ستنول یوازې یوه اداري پرېکړه نه، بلکې د ژوند او مرګ مسئله هم کېدای شي. افغانستان لا هم له سختې وچکالۍ، اقتصادي بحران، بېکارۍ او د نړیوالو مرستو له کمښت سره مخ دی. د افغان کډوالو جبري اېستل
دوی ټینګار کوي چې د هغو کسانو د ژوند خوندیتوب چې په اجباري ډول ستنېږي، لا هم تر جدي پوښتنې لاندې دی. په ځانګړي ډول هغه کسان چې له لویدیځو هېوادونو سره یې اړیکې لرلې، یا د تېر حکومت پر مهال یې په حساسو ادارو کې دندې ترسره کړې وې.
د رسمیت پېژندنې سیاسي خنډ
له بلې خوا، یو مهم سیاسي خنډ دا هم دی چې اروپايي ټولنې تر اوسه د افغانستان اوسنی حکومت په رسمیت نه دی پېژندلی. که څه هم د کډوالو پر سر دا خبرې عملي تعامل ته اړتیا لري، خو اروپايي چارواکي هڅه کوي دا اړیکه یوازې په “تخنیکي” کچه محدوده وساتي، څو د رسمي سیاسي مشروعیت معنا ورنه کړي.
د افغان کډوالو راتلونکی؛ لا هم نامعلوم
په داسې حال کې چې په اروپا کې د کډوالۍ ضد سیاستونه ورځ تر بلې سختېږي، زرګونه افغان پناه غوښتونکي د نامعلوم برخلیک له وېرې سره ژوند کوي. اوس پوښتنه دا ده چې اروپا به د امنیت، سیاست او بشري مسؤلیت تر منځ کومه لاره غوره کوي، او افغان کډوال به د دې پرېکړو تر ټولو دروند قیمت څنګه پرې کوي.
د افغان کډوالو لپاره، دا یوازې د اقامت قانوني دوسیه نه ده؛ دا د راتلونکي، امنیت او بقا پوښتنه ده.
