د سرو زرو بیې بې کچې لوړېدل؛ په لومړي ځل یو اونس ۵۰۰۰ ډالرو ته ورسېد

په نړیوالو بازارونو کې د سرو زرو بیې بې کچې لوړېدل دوام لري؛ په لومړي ځل د یوه اونس بیه ۵۰۰۰ ډالرو ته ورسېده. په دغه راپور کې د دغه تاریخي لوړوالي سیاسي او اقتصادي لاملونه ولولئ.

په نړیوالو مالي بازارونو کې د سرو زرو بیې یوې داسې تاریخي کچې ته رسېدلي چې پخوا یې ساري نه لیدل کېده. د تازه ارقامو له مخې، په لومړي ځل د یوه اونس (شاوخوا ۲۸ ګرامه) سرو زرو بیه ۵۰۰۰ امریکايي ډالرو ته ختلو سره د سرو زرو بیې بې کچې لوړېدل ثابت کړل. یوازې په ۲۰۲۵ کال کې د دغه قیمتي فلز بیه ۶۰ سلنه لوړه شوې ده.

د سرو زرو بیې بې کچې لوړېدل، جیوپولیټیکي کړکېچونه او د ټرمپ سیاستونه

د مالي چارو کارپوهان په دې باور دي چې د ګرینلنډ پر سر د امریکا او ناټو ترمنځ رامنځته شوي تاوتریخوالي د نړۍ په کچه مالي بې ثباتي زیاته کړې ده. ورسره جوخت، د امریکا د ولسمشر ډونلډ ټرمپ وروستیو سوداګریزو سیاستونو بازارونه نور هم لړزولي دي. ټرمپ ګواښ کړی چې که کاناډا له چین سره سوداګریز تړون وکړي، نو پر کاناډايي محصولاتو به ۱۰۰ سلنه تعرفه ولګوي. دغه ډول ګواښونه د دې لامل شوي چې پانګه اچوونکي خپلې شتمنۍ سرو زرو ته واړوي.

د سرو زرو بیې بې کچې لوړېدل، ولې د سرو زرو غوښتنه زیاته شوې؟

په اقتصادي اصطلاح، سره زر یو “خوندي پټنځای” (Safe Haven) ګڼل کېږي. کله چې په نړۍ کې سیاسي یا اقتصادي بې باوري رامنځته شي، خلک خپله نغده پیسې په سرو زرو بدلوي. د سرو زرو بیې بې کچې لوړېدل د لاندې لاملونو پایله ده:

نړیوالې جګړې: په اوکراین او غزه کې روانې جګړې او د امریکا له خوا د وینیزیلا د ولسمشر نیکولاس مادورو نیول کېدل.

انفلاسیون او ډالر: په نړۍ کې د انفلاسیون (قیمتۍ) لوړه کچه او د امریکايي ډالر نسبي کمزورتیا.

د سود کچه: هغه اټکلونه چې ښيي امریکا به سږکال د سود کچه راکمه کړي.

مرکزي بانکونه: د نړۍ د بېلابېلو هېوادونو د مرکزي بانکونو له خوا په لویه کچه د سرو زرو پېرل.

د سپینو زرو او نورو فلزاتو وضعیت

یوازې سره زر نه دي، بلکې د نورو ګرانبیه فلزاتو بیې هم په بې ساري ډول لوړې شوي دي. د دوشنبې په ورځ د سپینو زرو د یوه اونس بیه ۱۰۰ ډالرو ته ورسېده، چې په تېر کال کې یې ۱۵۰ سلنه لوړوالی ښودلی دی.

د روان کال په پیل کې د یوه اونس سرو زرو بیه ۲۶۰۰ ډالره وه، خو په لنډ وخت کې د ۵۰۰۰ ډالرو هدف ته رسېدل ښيي چې نړیواله مالي سیسټم له سختو ننګونو سره مخ دی. د سرو زرو بیې بې کچې لوړېدل به نه یوازې په نړیوالو معاملو، بلکې د عادي خلکو په ژوند او د واده په لګښتونو هم مستقیم اغېز ولري.