هېواد ته د ۲ میلیونه افغانانو راستنېدل، ملګري ملتونه وايي، ۲۰۲۵ کال کې د افغانانو دغه راتګ بې‌ساری و

د ملګرو ملتونو د راپور له مخې، په ۲۰۲۵ کال کې هېواد ته د ۲ میلیونه افغانانو راستنېدل او له هغې پورته کچه ثبت شوې ده، چې زیاتره یې له ایران او پاکستان څخه په جبري ډول راستانه شوي دي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو لویه کمیشنري (UNHCR) او د بشري مرستو د همغږۍ دفتر (اوچا) په خپل تازه راپور کې اعلان وکړ، چې په ۲۰۲۵ کال کې هېواد ته د ۲ میلیونه افغانانو راستنېدل او له هغې پورته کچه (شاوخوا ۲.۷۸ میلیونه کسان) ثبت شوې ده. دغه بې‌سارې کچه د افغانستان په سرحدونو کې د کډوالو د منلو مرکزونه تر سخت فشار لاندې راوستي دي.

له ایران او پاکستان څخه د راستنېدونکو شمېر

د کډوالو د لویې کمیشنرۍ د شمېرو له مخې، په دې لویه کچه کې نژدې ۱ میلیون او ۸۸ زره تنه له ایران او شاوخوا ۸۹۹ زره تنه نور له پاکستان څخه افغانستان ته داخل شوي دي. ملګري ملتونه وایي چې هېواد ته د ۲ میلیونه افغانانو راستنېدل تر ډېره د ګاونډیو هېوادونو له لوري د جبري ایستنو او د کډوالۍ د نویو محدودیتونو پایله ده.

د راپور پر بنسټ، له دې ډلې څخه شاوخوا ۲ میلیون او ۳۰۰ زره تنه بې اسناده او یوازې ۴۸۴ زره تنه یې قانوني اسناد لرونکي وو. د راستنېدو دا لړۍ د جون او جولای په میاشتو کې خپل اوج ته رسېدلې وه، چې یوازې له ایران څخه هره ورځ له ۳۰ تر ۴۰ زرو پورې افغانان را اوښتل.

پر سرحدي مرکزونو فشار او د بودجې کمښت

هېواد ته د ۲ میلیونه افغانانو راستنېدل په داسې حال کې روان دي چې د ثبت، لېږد او لومړنیو خدمتونو وړاندې کولو بهیر له جدي ستونزو سره مخ دی. که څه هم UNHCR د بشري مرستو هڅې زیاتې کړي، خو د بودجې سخت کمښت د دې لامل شوی چې نړیوالې ادارې ونه شي کولی د ټولو اړمنو کډوالو اړتیاو ته پر وخت ځواب ووایي. د کډوالو لپاره سرپناه، خواړه او د معیشت ملاتړ اوسمهال د بشري ادارو په لومړیتوبونو کې دي.

تر ټولو زیانمنې ډلې؛ ښځې او ماشومان

اوچا خبرداری ورکړی چې د اوږدمهاله ملاتړ نشتوالی د ټولنیزې بې‌ثباتۍ خطر زیاتوي. د ارزونو له مخې، نژدې درېیمه برخه راستنېدونکي ښځې او نجونې جوړوي. همداراز، په دې بهیر کې له ۱۷ کلونو څخه کم عمره ماشومان، په ځانګړي ډول هغه چې بې‌سرپرسته دي، بیړنۍ پاملرنې او رواني–ټولنیز ملاتړ ته جدي اړتیا لري.

ملګري ملتونه په ټینګار سره وایي چې هېواد ته د ۲ میلیونه افغانانو راستنېدل یو لوی بشري ناورین دی او بې اسناده راستنېدونکي په ځانګړي ډول له اساسي خدمتونو او د معیشت له فرصتونو څخه بې برخې دي، چې دا وضعیت د هغوی کړاوونه نور هم زیاتوي.

د ملګرو ملتونو موندنې ښيي چې په تېر کال کې هېواد ته د ۲ میلیونه افغانانو راستنېدل د افغانستان پر کمزوري اقتصاد او بنسټونو دروند بار اچولی دی. د نړیوالې ټولنې پاملرنه او د بودجې زیاتوالی د دې بې کوره شوي ولس د ژوند ژغورلو لپاره حیاتي ضرورت دی.ش