د اسلامي امارت ویاند وایي، د ایران له لوري پر صادراتو د احتمالي بندیزونو سره سره، افغانستان ته د ایراني صادراتو دوام په عادي ډول جریان لري او هره ورځ سلګونه واګونه توکي هېواد ته راروان دي.
سره له دې چې د ایران اسلامي جمهوریت په هېواد کې د جګړې له امله پر ځینو خوراکي او کرنیزو محصولاتو د صادراتو د بندیز خبره کړې وه، خو د افغانستان د سرپرست حکومت مسوولین وایي چې افغانستان ته د ایراني صادراتو دوام بې له کوم ځنډ او خنډ څخه روان دی. دا په داسې حال کې ده چې د جګړې په حالاتو کې د اساسي توکو برابرول د دواړو هېوادونو لپاره حیاتي اهمیت لري.
د ذبیحالله مجاهد څرګندونې
د اسلامي امارت مرکزي ویاند ذبیحالله مجاهد د سېشنبې په ورځ (د کب ۱۲مه) رسنیو ته وویل چې د افغانستان او ایران ترمنځ په ټولو ګمرکونو کې چارې په نورمال ډول پر مخ ځي. هغه ټینګار وکړ چې افغانستان ته د ایراني صادراتو دوام په ځانګړي ډول د خواف–هرات د اوسپنې پټلۍ له لارې په ډېر ډاډمن ډول جریان لري او تر اوسه پکې کوم تخنیکي یا سیاسي خنډ نه دی پېښ شوی.
د رېلګاډو له لارې د توکو رارسېدل
د مجاهد په وینا، د روزنک تمځي ته په تازه ډول یو باروړونکی اورګاډی رارسېدلی چې پکې د تعمیراتي موادو په شمول بېلابېل سوداګریز توکي شامل دي. د افغانستان ته د ایراني صادراتو دوام ثبوت دا دی چې په دغه محموله کې ۴۲ واګونه سمینټ او دوه واګونه د امډيایف (MDF) تختې هېواد ته رالېږدول شوې دي.
همداراز، چارواکي تمه لري چې یو بل ستر رېلګاډی چې خوراکي توکي او سونتوکي لېږدوي، هم ډېر ژر هرات ته ورسېږي. د ایران د رېللارې د مسوولانو په حواله ویل شوي چې همدا اوس شاوخوا ۹۰۰ واګونه توکي د افغانستان پر لور د حرکت په حال کې دي، چې دا د افغانستان ته د ایراني صادراتو دوام یوه لویه نښه ده.
پر سوداګرو غږ او د نرخونو کنټرول
ذبیحالله مجاهد له ټولو افغان سوداګرو وغوښتل چې د بازار وضعیت په پام کې ونیسي او د خلکو له اړتیاو ناوړه ګټه پورته نه کړي. هغه وویل چې څرنګه چې افغانستان ته د ایراني صادراتو دوام په عادي ډول روان دی، نو سوداګر باید «بې له موجه دلیله» د ايراني توکو بیې لوړې نه کړي.
اقتصادي شالید
دا په داسې حال کې ده چې د پاکستان له لوري د ترانزیتي لارو له تړل کېدو وروسته، افغانستان خپل ډېر تمرکز د ایران پر بندرونو او لارو کړی دی. د دواړو هېوادونو ترمنځ د کلنۍ سوداګرۍ کچه شاوخوا څلور میلیارده ډالرو ته رسېږي. که څه هم په ایران کې روانو پوځي نښتو اندېښنې راپارولې وې، خو فعلي وضعیت ښيي چې د سوداګرۍ څرخ لا هم په حرکت کې دی او افغانستان ته د ایراني صادراتو دوام د کورنیو بازارونو د ثبات لپاره یو کلیدي فکټور دی.
په مجموع کې، افغانستان ته د ایراني صادراتو دوام دا هیله پیدا کړې چې په هېواد کې به د خوراکي او سونتوکو له کمښت سره مخ نشي. د خواف–هرات رېللاره د دغه سوداګریز ثبات اصلي ستون فقرات بلل کېږي چې په سختو شرایطو کې یې خپله ګټورې ثابته کړې ده.
