له افغانستان سره مرسته د نړیوالې ټولنې له مهمو بشري او پراختیايي ملاتړونو څخه ده؛ هالنډ او جاپان په بېلابېلو برخو کې څه باندې ۲۷ میلیونه ډالر مرسته کوي.
د نړیوالو ادارو د معلوماتو له مخې، له افغانستان سره مرسته لا هم د بشري اړتیاوو د پوره کولو او د زیانمنو خلکو د ملاتړ لپاره مهمه ده. هالنډ او جاپان په وروستیو کې د افغانستان لپاره د بشري او ټولنیزو پروګرامونو په برخه کې د میلیونونو ډالرو مرستې اعلان کړې دي.
د هالنډ ۱۶ میلیونه یورو مرسته
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر یا اوچا ویلي، هالنډ د افغانستان له بشري صندوق (AHF) سره ۱۶ میلیونه یورو مرسته کړې ده، چې ارزښت یې شاوخوا ۱۸.۲۹ میلیونه امریکايي ډالره کېږي.
اوچا ویلي، له افغانستان سره مرسته به د ژوند ژغورونکو بشري خدمتونو د برابرولو او له زیانمنو او اړمنو خلکو سره د ملاتړ لپاره ولګول شي.
یادې ادارې د هالنډ له دوامدار ملاتړ څخه مننه کړې او ټینګار یې کړی چې دا ډول مرستې د افغانستان د بشري اړتیاوو په پوره کولو کې مهم رول لري.
د اروپايي ټولنې او اغاخان بنسټ پروګرام
په ورته وخت کې، اروپايي ټولنې اعلان کړی چې د اغاخان بنسټ (AKF) ته به ۱۰ میلیونه یورو ورکړي، څو په افغانستان کې د ۱۳.۵ میلیونه یورو په ارزښت د BRIDGE پروګرام پلي کړي.
د پروګرام پاتې ۳.۵ میلیونه یورو به اغاخان بنسټ برابر کړي. دغه درې کلن نوښت به په ۱۰ ولایتونو کې د بېځایه شویو خلکو د بیا مېشتېدو، اقتصادي پیاوړتیا، ټولنیز ثبات او اقتصادي ودې لپاره کار وکړي.
د دې پروګرام له لارې به په مستقیم ډول ۸۳ زره او ۱۹۷ کسان او په غیرمستقیم ډول ۵۸۲ زره او ۳۷۹ کسان ګټه واخلي.
په دې نوښت کې به پر ځوانانو، ښځو، زیانمنو کوربه ټولنو، راستنېدونکو او کورنیو بېځایه شویو کسانو ځانګړی تمرکز وشي. دا ډول له افغانستان سره مرسته د اوږدمهاله اقتصادي پیاوړتیا لپاره هم مهمه بلل کېږي.
جاپان د نشهيي توکو پر وړاندې ۹.۴ میلیونه ډالر ورکوي
جاپان هم په افغانستان کې د نشهيي توکو پر وړاندې د مبارزې لپاره د ۹.۴ میلیونه امریکايي ډالرو مالي مرستې اعلان کړی دی.
د ملګرو ملتونو له نشهيي توکو او جرمونو سره د مبارزې دفتر (UNODC) ویلي، دغه پروژه به د ۲۰۲۶ کال له سپټمبر څخه تر ۲۰۲۸ کال پورې په بدخشان، بادغیس، هلمند، کندهار او تخار ولایتونو کې پلې شي.
د پروژې له لارې به شاوخوا ۸ زره پخوانیو کوکنارو کرونکو کورنیو ته د بدیل عاید زمینه برابره شي او نژدې ۵۶ زره کسان به ترې ګټه واخلي.
همداراز، شاوخوا ۴۵ زره کسان به د نشهيي توکو د مخنیوي، درملنې، بیارغونې او بیا ادغام په برخو کې مرسته ترلاسه کړي.
په افغانستان کې د جاپان سفیر کینچي ماساموتو ویلي، د نشهيي توکو پر وړاندې مبارزه د افغانستان او نړیوالې ټولنې ګډ هدف او مسوولیت دی.
کارپوهان او نړیوالې ادارې ټینګار کوي چې له افغانستان سره مرسته یوازې بشري اړتیاوې نه پوره کوي، بلکې د خلکو د اقتصادي پیاوړتیا او ټولنیز ثبات لپاره هم ارزښت لري.
په داسې حال کې چې افغانستان له پراخو بشري او اقتصادي اړتیاوو سره مخ دی، له افغانستان سره مرسته د میلیونونو اړمنو خلکو لپاره د ملاتړ یوه مهمه سرچینه ګڼل کېږي.
د هالنډ بشري ملاتړ او د جاپان د بدیل معیشت او نشهيي توکو ضد پروګرامونه د نړیوالو هڅو برخه ده چې د افغانستان له زیانمنو خلکو سره د مرستې زمینه برابروي. له همدې امله، له افغانستان سره مرسته د هېواد د بشري اړتیاوو د مدیریت او د خلکو د ژوند د ښه والي لپاره مهمه پاتې ده.
