پاکستان ته تازه چلنج؛ له چین د منځنۍ اسیا له لارې افغانستان ته د مالونو بار رېلګاډی رسېدلی. دا نوې سوداګریزه لار به د پاکستان پر ترانزیټ څه اغېز ولري؟
له چین افغانستان ته د سوداګریزو توکو د یوه رېلګاډي رسېدل د سیمې د ترانزیټي لارو په اړه تازه بحثونه راپارولي دي. یوې پاکستانۍ ورځپاڼې لیکلي چې دا پرمختګ ښايي افغانستان ته د وارداتو نوې لارې پراخې کړي او د پاکستان پر دودیز ترانزیټ فشار زیات کړي.
د پاکستان ټوډې د راپور له مخې، یاد رېلګاډی د چین له شاندونګ ولایت نه روان شوی او د قزاقستان او ازبکستان له لارې شاوخوا ۲۰ ورځې وروسته د افغانستان حیرتان بندر ته رسېدلی دی. پاکستان ته تازه چلنج
په دغه رېلګاډي کې د نږدې ۱.۲ میلیون ډالرو په ارزښت ټوکر، کیمیاوي مواد، بېلابېل وسایل او ودانیز ماشینونه لېږدول شوي دي.
پاکستان ته تازه چلنج؛ د ترانزیټ پر عوایدو به څه اغېز وکړي؟
افغانستان له کلونو راهیسې د خپلو وارداتي توکو د لېږد لپاره د پاکستان له بندرونو او لویو لارو ګټه اخیستې ده.
د کراچۍ بندر له لارې افغانستان ته د مالونو انتقال پاکستان ته د بندري خدمتونو، ترانسپورټ، ګودامونو او نورو سوداګریزو فعالیتونو له لارې عواید برابر کړي دي.
خو د چین او منځنۍ اسیا له لارې د رېلګاډي تګ راتګ د افغان سوداګرو لپاره یو بل انتخاب رامنځته کوي.
که دغه لار په منظم ډول فعاله شي او د لېږد لګښتونه یې مناسب وي، ښايي یو شمېر سوداګر د پاکستان پر ځای له دې مسیر څخه کار واخلي.
د پاکستان ټوډې په راپور کې دا پرمختګ پاکستان ته تازه چلنج بلل شوی، ځکه د بدیلو سوداګریزو لارو پراختیا کولای شي د افغانستان د وارداتو په برخه کې د پاکستان پخوانی اهمیت تر فشار لاندې راولي. پاکستان ته تازه چلنج
سره له دې، یوازې د یوه رېلګاډي رسېدل د دې معنا نه لري چې د پاکستان له لارې به د افغانستان سوداګري ژر کمه شي.
د نوي مسیر اقتصادي ارزښت به د منظم تګ راتګ، د مالونو د حجم، د ګمرکي چارو د اسانتیا او د ترانسپورټ د لګښتونو له مخې څرګند شي.
افغانستان ته د نوې لارې ګټې او پاتې پوښتنې
د افغانستان لپاره د بدیلو ترانزیټي لارو پراختیا د سوداګرۍ د انتخابونو د زیاتېدو په معنا ده.
کله چې سوداګر څو لارې ولري، کولای شي د توکو د لېږد بیې، وخت او د خدمتونو کیفیت سره پرتله کړي.
دا چاره په ځانګړي ډول هغه مهال اهمیت پیدا کوي چې په یوه سرحدي مسیر کې ځنډ، محدودیتونه یا نورې ستونزې رامنځته شي.
خو د منځنۍ اسیا له لارې د رېلګاډي د تګ راتګ دوام هم له ځینو شرایطو سره تړلی دی.
د بېلابېلو هېوادونو ترمنځ د ګمرکي کړنلارو همغږي، د رېلګاډو منظم مهالوېش او د بارونو د لېږد ظرفیت هغه عوامل دي چې د دې لارې راتلونکی ټاکي.
د پاکستان لپاره هم د سیالۍ موضوع یوازې جغرافیایي موقعیت نه دی. د بندري خدمتونو چټکتیا، مناسب لګښتونه او د سرحدي تګ راتګ اسانتیاوې د سوداګرو په پرېکړو کې مهم رول لري.
د راپور له مخې، پاکستان ته تازه چلنج دا دی چې د افغانستان د سوداګرۍ لپاره د یوه مهم مسیر په توګه خپل ځای یوازې د موقعیت پر بنسټ نه شي ساتلای.
په ټوله کې، له چین څخه حیرتان ته د رېلګاډي رسېدل د افغانستان د سوداګریزو اړیکو د پراختیا یوه مهمه نښه ګڼل کېدای شي.
خو دا چې نوې لار به د پاکستان د ترانزیټ څومره برخه ځان ته راواړوي، ځواب به یې د راتلونکو باروړونکو رېلګاډو منظم فعالیت او د دواړو مسیرونو اقتصادي سیالي روښانه کړي.
