د منځني ختیځ وضعیت؛ ګوتریش د بحران د نړیوالېدو خبرداری ورکړ
د منځني ختیځ وضعیت په وروستیو اوونیو کې لا پسې ترینګلی شوی او د ملګرو ملتونو سرمنشي انتونیو ګوتریش خبرداری ورکړی چې که روان کړکېچ دوام ومومي، اغېزې به یې یوازې تر سیمې محدودې نه وي، بلکې د نړۍ نورو برخو ته به هم وغځېږي.
ګوتریش په خپلې وروستۍ څرګندونې کې د منځني ختیځ وضعیت د خرابېدو په اړه ژوره اندېښنه څرګنده کړې او له ټولو ښکېلو لوریو یې غوښتي چې د جګړې د پراخېدو مخه ونیسي. نوموړي ټینګار کړی چې روان کړکېچ باید د ډیپلوماتیکو لارو چارو له لارې حل شي او د تاوتریخوالي د زیاتېدو مخنیوي لپاره بېړني اقدامات وشي.
د ملګرو ملتونو سرمنشي په ښکاره د کوم هېواد نوم نه دی اخیستی، خو ویلي یې دي چې په وروستیو اوونیو کې د پوځي بریدونو زیاتوالي د سیمې امنیتي وضعیت لا پېچلی کړی دی. د هغه په وینا، د جګړې دوام کولی شي د نړیوال ثبات لپاره جدي ګواښونه رامنځته کړي.
د منځني ختیځ وضعیت ولې د نړیوالې اندېښنې وړ ګرځېدلی؟
د منځني ختیځ وضعیت په داسې حال کې د نړیوالو اندېښنو لامل شوی چې د امریکا او ایران ترمنځ کړکېچ هم تازه پړاو ته داخل شوی دی.
راپورونه ښيي چې امریکا تېره شپه په ایران کې ځینې هدفونه په نښه کړي دي. د امریکا مرکزي قوماندانۍ (سنتکام) ویلي چې دغه بریدونه د امریکا د ولسمشر ډونالډ ټرمپ په امر او د ایران د هغو اقداماتو په ځواب کې ترسره شوي چې واشنګټن یې د خپلو ګټو پر ضد بولي.
بل لور ته، ایراني چارواکو هم تایید کړې چې د امریکا له لوري په ایران کې ځینې تاسیسات او کارخونې په نښه شوې دي، خو د بریدونو د دقیقو زیانونو په اړه یې بشپړ جزئیات نه دي خپاره کړي.
په ورته وخت کې، ځینو راپورونو ویلي چې ایران د هرمز تنګي ته نږدې د امریکايي کښتیو پر وړاندې اقدامات کړي، هغه موضوع چې د سیمې د امنیتي وضعیت په اړه اندېښنې لا زیاتوي.
ګوتریش د ډیپلوماسۍ پر اړتیا ټینګار وکړ
انتونیو ګوتریش یو ځل بیا له ټولو ښکېلو خواوو غوښتي چې د پوځي اقداماتو پر ځای د خبرو اترو او ډیپلوماسۍ لاره غوره کړي.
هغه خبرداری ورکړی چې که د منځني ختیځ وضعیت همداسې خرابېدو ته دوام ورکړي، نو د سیمې اوسنی بحران به په چټکۍ سره پراخ شي او د نړیوال امنیت، اقتصاد او انرژۍ بازارونو لپاره به جدي پایلې ولري.
ګوتریش ویلي، د جګړې پراخېدل به د بشري ناورین د ژورېدو ترڅنګ، د میلیونونو خلکو پر ژوند مستقیم اغېز وکړي او نړیواله ټولنه باید د تاوتریخوالي د مخنیوي لپاره ګډ اقدامات ترسره کړي.
د امریکا او ایران ترمنځ کړکېچ لا هم دوام لري
تر دې مخکې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ خبرداری ورکړی و چې که اړتیا وي، واشنګټن به د ایران پر ضد نور اقدامات هم ترسره کړي.
ټرمپ ویلي وو چې له ایران سره د یوې هوکړې د ترلاسه کولو فرصت موجود و، خو د مذاکراتو د ناکامېدو مسؤلیت یې پر تهران اچولی دی.
په همدې حال کې، شنونکي باور لري چې د منځني ختیځ وضعیت خرابېدل نه یوازې د سیمې هېوادونه، بلکې نړیوال اقتصاد، د انرژۍ بازارونه او نړیوال امنیت هم اغېزمنولی شي.
د همدې لپاره، نړیوال سازمانونه او ګڼ هېوادونه پر ښکېلو لوریو غږ کوي چې د شخړو د حل لپاره له سیاسي او ډیپلوماتیکو لارو چارو کار واخلي، څو سیمه له لا پراخ بحران څخه وژغورل شي.
