په افغانستان کې د سېلابونو زیانونه؛ ۷۷ هېوادوالو ژوند بایللی دی

له پېښو سره د مبارزې ملي اداره وايي چې په هېواد کې د وروستیو ورښتونو او په افغانستان کې د سېلابونو زیانونه له امله ۷۷ تنه مړه، ۱۳۷ نور ټپيان او زرګونه کورونه ویجاړ شوي دي.
له پېښو سره د مبارزې چمتووالي ملي ادارې په خپل تازه راپور کې ویلي چې د روانې وري میاشتې له شپږمې نېټې راهیسې د سختو بارانونو او په افغانستان کې د سېلابونو زیانونه له امله ۷۷ هېوادوالو ژوند بایللی دی. دغې ادارې زیاته کړې چې په دې پېښو کې ۱۳۷ تنه نور ټپيان شوي هم دي، چې دا په تېرو څو کلونو کې د طبیعي پېښو یو له خورا خونړیو ارقامو څخه ګڼل کېږي.

د استوګنې پر کورونو او کرنیزو ځمکو په افغانستان کې د سېلابونو زیانونه
د رسمي شمېرو له مخې، په تېرو څو ورځو کې د ۳ زره ۴۶۶ کورونو نړېدل په افغانستان کې د سېلابونو زیانونه یوه بله دردونکې برخه ده. د دغو کورونو لویه برخه په بشپړ ډول له منځه تللي او زرګونه کورنۍ یې د سرپناه له نشتوالي سره مخ کړي دي. همدا راز، شاوخوا ۱۱ زره ۶۷۶ جریبه کرنیزه ځمکه هم ویجاړه شوې چې دا په حقیقت کې پر ملي اقتصاد په افغانستان کې د سېلابونو زیانونه خورا زیاتوي او کروندګر یې له سخت مالي بحران سره مخ کړي دي.
د مړو او ټپیانو په شمېر کې بدلون
تر دې وړاندې د اسلامي امارت ویاند ذبیح الله مجاهد د مړو شمېر ۶۱ تنه ښودلی و، خو د ورښتونو په دوام سره په افغانستان کې د سېلابونو زیانونه کچه لوړه شوه او اوسني ارقام ۷۷ تنو ته رسېدلي دي. دا ښيي چې د طبیعي پېښو شدت خورا زیات دی او په بېلابېلو ولایتونو کې یې د تالندې، برېښنا او غرښوېیدنې له لارې درنه مرګژوبله اړولې ده.

دا مهال د پلازمېنې کابل په ګډون په ګڼو ولایتونو کې بارانونه دوام لري، چې ورسره په افغانستان کې د سېلابونو زیانونه د لا زیاتېدو احتمال هم شته. له همدې امله، له عامو خلکو غوښتل شوي چې د سیندونو له غاړو او هغو سیمو لرې پاتې شي چې د غرو ښویېدو خطر په کې شتون لري، ترڅو نور ځاني زیانونه ونه ګوري.
د مالي پلوه هم په افغانستان کې د سېلابونو زیانونه خورا پراخ دي؛ د خلکو ګڼ شمېر څاروي له منځه تللي او په بازارونو کې سوداګریز توکي زیانمن شوي دي. حکومت هڅه کوي چې د سروې له لارې د اوښتو تاوانونو دقیق ارقام راټول کړي ترڅو د ځپلو شویو سیمو د بیارغونې لپاره اړین اقدامات ترسره کړي.
له بلې خوا، حکومتي چارواکي ډاډ ورکوي چې دوی د سېلاب ځپلو د ملاتړ لپاره ټول ارګانونه چمتو کړي دي او په افغانستان کې د سېلابونو زیانونه د راکمولو په موخه یې بېړني اقدامات پیل کړي دي. د دوی په وینا، مرستندویه ټیمونه دمګړۍ په هڅه کې دي چې بندې شوې لارې خلاصې او ځپلو شویو کورنیو ته لومړني خوراکي او غیر خوراکي توکي ورسوي.
په ورته وخت کې د سیندونو د اوبو د سطحې لوړېدل که څه هم د هېواد بندونه له اوبو ډک کړي، خو ورسره په افغانستان کې د سېلابونو زیانونه وېره یې هم زیاته کړې ده. د اوبو زیاتوالی که له یوې خوا د کرنې لپاره ګټور دی، خو په سرحدي او ټیټو سیمو کې یې د ویجاړیو کچه لوړه کړې ده چې باید جدي پاملرنه ورته وشي.

په پای کې، ولسي او حکومتي ادارې باید په ګډه کار وکړي ترڅو په افغانستان کې د سېلابونو زیانونه کچه نوره کمه شي او اغېزمنو کورنیو ته په شفافه توګه مرستې ورسېږي. که وضعیت همداسې دوام وکړي، نو اړتیا ده چې نړیوال مرستندویه بنسټونه هم د افغانانو لاسنیوی وکړي ترڅو د دغه بشري ناورین مخه ونیول شي.
خو ویل کېږي چې مرستندویه بسنټونه لا په هغه کچه مرستو ته نه دي داخل شوي لکه څه ډول چې اړتیا ده.



