عبدالله څرګندونې 1 1

ډاکټر عبدالله: ولس باید د بهرنیو فوځیانو وتلو وروسته حالاتو ته په ذهن کې چمتووالی ولري .د حکومت د پخلاینې عالي شورا مشر عبدالله عبدالله وایي، د بهرنیانو د وتلو په پروسه کې ډېره «کوتاهي» شوې ده.

عبدالله ویلي خلکو ته فرصت نه دی ورکړل شوی، چې د بهرنیو پوځيانو تر وتلو وروسته حالت ته په ذهني ډول چمتو شوي وای.عبدالله چې په کابل کې یې د بشري حقونو د کمېسیون او یوناما له لوري په ګډه رابلل شوې یوې ناستې ته یې خبرې کولې د هیواد روان امنیتي وضعیت ته  یې په اشارې وویل، چې د امریکایي او ناټو عسکرو د وتلو له امله طالبانو ته د جګړې  د زیاتولو فرصت په لاس ورغلی او جګړه یې زیاته کړې.

dr abdullah

نوموړي ویلي چې د بهرنیو پوځيانو د وتلو په پروسه کې کوتاهي شوې او خلکو ته باید فرصت ورکړل شوی وای، چې په ذهني ډول چمتو شوي وای.ده د دولتي عسکرو پر ملاتړ ټینګار کړی او پر طالبانو یې غږ کړی، چې د جګړې له لارې واک ته رسېدای نشي.

عبدالله په پرلپسې  ډول د ولسوالیو سقوط د اندېښنې وړ وباله او یو نه جبرانېدونکی زیان یې یاد کړ، چې دده په خبره، له امله یې د بشري مرستو په رسولو کې خنډونه رامنځته کېږي.د عبدالله پورتنۍ څرګندونې داسې مهال دي، چې له افغانستانه د امریکایي او ناټو ځواکونو د وتلو لړۍ روانه ده

او د وران میلادي کال د سپتمبر میاشتې تر یوولسمې نېټې ښايي له افغانستانه ووځي.امریکا وایي، د عسکرو وتلو بهیر تر پنځوس سلنه زیات بشپړ شوی او زرګونه عسکر له افغانستانه وتلي دي هېره دې نه ږي چې اوس هڅې روانې دی چې د بهذنیو عسکرو وتلو وروسته د افعانستان امنیتي وضعیت په سم ډول مدیریت شي.

ناکامی امنیت کې

ایا حکومت د امنیت تامینولو کې پاتې راغلی؟ کابل او نورو لویو ښارونو کې هره ورځ ترورونه، چاودنې، جګړې، جنايي پیښي او داسې نور د خلکو ژوند او راتلوونکی  ګواښي چې دولت د حالت په کابو کولو کې پاتي راغلی.

ورته وخت د ولسمشر لومړي معاون امرالله صالح پر خپله فېسوک پاڼه باندې د خیر خیریت لیکنه کړې او د شپږ نیمو بجو راپور يې یوځل بیا خپور کړی.په راپور کې ویل شوي چې کابل کې د۹۰۰ ترهه ګریزو پیښو مخه نیول شوې ده د ده په وینا چې د افغان ولسمشر په غوښټنه د شپږ نیمو بجو غونډو دوام پیدا کړی چې موخه يې دا ده ترڅو په کابل او ولایتونو کې امنیت تامین او د هر ډول احتمالي خطرونو مخنیوی شوی وي.

که څه هم جمهور ریس او نور ټول د شپرنیمو بجو غونډه او نوري همې د کابل او ولایتونو د امنیت د تامین لپاره مفیدې بولي خو په ورځني ډول سره ډیري پیښي په کابل او نورو ښارونو کې رامنځ ته کیږي چې دولت ورته عاجزه دی.وروسته له هغه چې  څو میاشتي وړاندې په کابل کې امنیت خراب جنايي پیښې زیاتې شوې.

img 20210617 085515

افغان ولسمشر خپل لومړی مرستیال امرالله صالح د کابل د امنتیت مسؤل وټاکه او له هغه وخته د شپږ نیمو بجو غونډې لړۍ هم پیل شوه چې تراوسه ادامه لري اما مهموالی يې تراوسه نه دی ثابت شوی.ښاغلی صالح د نني راپور پر مټ ویلي چې د ۹۰۰ ترهه کریزو پیښو مخه نیول شوې خو په ورځني ډول سره اوس هم کابل کې هدفي وژنې جنايي پیښې او بمي چاودنه رامنځ ته کیږي چې خلک يې ډیر اندېښمن کړي.

ولس بیا دولت د امنیت په تامین کې پاتي راغلی بولي او وايي چې دوی د خپل ځان ماشومانو او راتلوونکي په هکله خورا اندېښمن دي او باید حالات سم شي.د دولت له لوري هڅې روانې دي او په خپلو ادعاو کې وايي د کابل او ولایتونو د امنیت د تامین لپاره ګامونه پورته کوي خو ورځ تر بلې د کابل او ولایتونو امنیت نور  هم  خرابیږي.

ځاځي جاوید افریدی وستایه

جاوید افریدی د حضرت الله ځاځي ستاینه وکړه.پرون ورځ د پاکستان سوپر لیګ یا (پی ایس ایل) کې حضرت الله ځاځي د پېښور زلمي ټیم لپاره خپله لومړۍ لوبه ترسره کړه، چې ډېره چټکه توپوهنه یې وکړه او پېښور زلمي ټیم ته یې بریا ورپه برخه کړه،

ښاغلی حضرت الله ځاځي همدا راز د غوره لوبغاړي جایزه هم ترلاسه کړه.د دې تر څنګ حضرت الله ځاځي په ۱۷ توپونو چټکه نیمه سلیزه ووهله او په دې سره د پي ایس ایل په چټکه نیمه سلیزه وهلو ریکارډ کې هم شامل شو، تر هغه مخکې هم دوه لوبغاړو په ۱۷ توپونو نیمه سلیزې وهلې وې.او ډېر ښه پر فامنس ېې شو کړ.

img 20210616 133210

د پېښور زلمي لوبډلې مالک جاوېد اپریدي هم دا لوبه په مېدان کې کتله او د حضرت الله ځاځي د توپوهنې ستاینه یې وکړه. هغه په یو ټویټ کې لیکلي دي په زړه پورې او خوندوره بېټینګ ځاځی.د جاوېد اپریدي په دغه ټویټ باندې ډېرو کسانو کمنټونه کړي دي او هغوی هم د حضرت الله ځاځي د توپوهنې ستاینه کړې ده،

خو ډېرو خلکو بیا له جاوېد اپریدي نه غوښتنه کړې ده، چې افغان لوبغاړو ته دې په هره لوبه کې چانس ورکړل شي. ځکه دوی په هر ډګر کې ښه پرفامنس شو کړی او همیشه ېې هڅه کړې چې کوم ټیم سره چې لوبیږي ویاړونه ورته راوړيځکه دوی چې په هر ځای کې خپل ایمانداري او صداقت وښایي.

د پېښور زلمي ټیم سره له حضرت الله ځاځي پرته یو بل افغان لوبغاړی وقار سلامخېل هم شته دی، هغه ته تراوسه چانس نه دی ورکړل شوی او حضرت الله ځاځي ته یوازې په پرونۍ لوبه کې چانس ورکړل شوی و، چې خپل ځان یې ثابت کړ

ته عسکر استوی

ترکیه به نور عسکر هم افغانستان ته واستوي بروکسل کې د ناټو غړو هېوادونو ترمنځ غونډه ترسره شوې چې پکښي د افغانستان په هکله هم بحث شوی او ویل شوي چې د کابل هوايي میدان د تجهیز لپاره به مالي مصرف هم پوره کوي.

ترکیه چې د دې نه مښکې يې هم ویلي وو، په افغانستان کې مسؤلیت منلو ته چمتو یو ځل يې بیا د  ناټو غړو هېوادونو په غونډه دې مسؤلیت چې د کابل هوايي ډګر امینتي چارې او نوري دي زړه ښه کړی.ترکیه په افغانستان کې اوس وخت ۵۰۰ عسکر لري خو که چیري دوی د کابل هوايي ډګر مسؤلیت پر غاړه واخلي ښايي چې په افغانستان کې د خپلو سرتیرو شمېر هم زیات کړي.

څرګندونې

ځکه چې د امنیت او هوايي میدان ساتلو په برخه کې بشري او پوځي قوت ته اړتیا لیدل کیږي ترکيې په دې شرط چې باید لوژستیکي او مصارفي لګښت ورته برابر شي نو دوی چمتو دي د کابل هوايي میدان مسؤلیت واخلي.ترکیې ولسمشر رجب طیب اردوغان ژمنه کړې چې افغانستان کې مسؤلیت اخیستلو ته اماده دی.

طیب ادردوغان وړاندې له دې چې بروکسل ته ولاړ شي په انقره کې خبریالانو ته وویل چې د ټولو بهرنیو ځواکونو په وتلو سره یوازنی باوري هېواد ترکیه ده چې باید د کابل هوايي ډګر ورته وسپارل شي او هغوی به  دا مسؤلیت په ښه توګه سره ادا کړي، د هغه په وینا چې د کابل هوايي ډګر د مسؤلیت اخیستلو په اړه له ده سره امریکايي چارواکو هم خبرې کړې.

او ترکیه تیاره ده چې دغه مسؤلیت په ښه توګه سره ترسره کړي او ویې مني، دی به په بروکسل کې له بایډن سره هم پر دې مسله باندې خبرې وکړي.افغان حکومت بیا ویلي دوی خپله کولای شي هرڅه تنظیم کړي ځکه دوی اوس هغې مقطع ته رسیدلي چې د هېواد د ټولو امورو مسؤلیت په ښه توګه واخلي.

وقاد ومړ

جهادي مشر او سیاسي شخصیت قاضي محمد آمین وقاد ومړ.د هېواد مطرح سیاسي مشر، جهادي او مخور شخصیت قاضي محمد امین وقاد د تل لپاره له موږ سره مخه ښه وکړه۔انالله واناالیه راجعون.

ارواښاد قاضي صیب د هېواد یو خیرخوا مصلح خواخوږی او باعزته مشر و، د داسې لویو خلکو مړینه ډېره لویه ضایع ده او تشه یې هېڅکله نه ډکېږي.خدای بښلی قاضي وقاد د افغان سولې په برخه کې نهایت ډېرې هڅې وکړې، ځان یې ستړی کړ، د سولې په پار یې هره دروازه وټکوله؛ په وطن او ولس دردمن انسان و. له درنې کورنۍ سره په دې لوی غم کې ځان شریک بولو، ارواښاد ته فردوس جنت؛ درنې کورنۍ او خواخوږو ته یې د زړه صبر غواړو.

fb img 1623750482096

افغانستان واقعاً له یو عالم، فاضل، قلموال او علمي کادر څخه بې برخې شو، زه یې په مړینه بې اندازې زیات غمجن شوم؛ الله پاک دې دا سخت سفر ورته اسانه او رڼا کړي.باید یاده کړو چې نوموړی د ډېر وخت راهیسې قلبی او تنفسي مریضی باندې اخته وو.او طویل علالت ېې هم وکړ.

هغه څو وارې د قلب علاج هم وکړ خو په دې اواخرو کې د زړه مریضتیا او د تنفسي مریضی له امله ساه ورکړه.د ښاغلی وقاد یوه جنازه نن سهار ٨ بجې د کابل په عیدګاه جومات کې وشوه او همداراز د نوموړی دوهمه جنازه د ننګرهار په شیرزي لوبغالی کې وشوه.

باید دا هم یاده کړو چې ښاغلی وقاد یوازینی جهادی رهبر وو چې خلکو ته ېې تکلیف نه وو رسولی او نه ېې هم قتلو فتال کېد خلکو په وینو اس ککړ دی د هغه په خلک او سیاسیون لیکي چې په دې وروستیو کې سولې لپاره نه ستړې کیدونکې هلې ځلې کړي.او هڅه ېې کړې چې افغان بچي ته ارامه ژوند په برخه شي.

د محقق نوی بیان

محقق: د حکومت عالي شورا د جوړښت په اړه لا هم ستونزې موجودې دي. په سیاسي او امنیتي چارو کې د اشرف غني سلاکار محمد محقق وایي، د دولت عالي شورا د جوړښت په هکله د حکومت او سیاسیونو تر منځ اختلافات لا هم نه دي حل شوي.

ښاغلی محقق ویلی چې د دولت عالي شورا د جوړښت په اړه اختلافونه لا هم نه دي حل شوي او د سیاسیونو او حکومت تر منځ په دریو نقاطو کې اختلاف موجود دی لومړی د شورا د غړو د شمېر په اړه، دوهم ددې شورا د اجرائیوي صلاحیت په هکله دی او دریم دې شورا ته د واک ورکولو د منبع په تړاو دی، چې ځیني ددې واکونو د ورکولو لپاره د لویې جرګې د رابللو غوښتنه کوي.

img 20210615 073246

د حکومت عالي شورا چې د جوړښت په اړه یې له اوږدې مودې را پدېخوا سلا مشورې روانې دي، د کابل حکومت پخواني مشر «حامد کرزي»، د حزب اسلامي ګوند مشر «ګلبدین حکمتیار» او د جمعیت ګوند مشر «صلاح الدین رباني» وار له مخې پکې ګډون رد کړی.بلخوا ته یو شمېر سیاسیون وایي، که حکومت د دولت عالي شورا په جوړولو کې پاتې راشي،

او حکومت سیاسیون تر څنګ ونه دروي، نو وضعیت به په بې ساري ډول خراب شي.د حکومت د مذاکراتي ټیم غړی عبدالحفیظ منصور وایي همدا اوس له مرکز څخه د تېښتې لړۍ په چټکۍ روانه ده. له ټولو مؤثرو شخصیتونو سره اشرف غني غیر مناسبت چلند کړی، نو له همدې هغوی هم مرکز ته شا کوي او په ولایتونو کې خپل وسله وال ویني، که ددې کار مخه ونه نیول شي، موږ به د قدرت د جزیرو شاهدان یو.

د دولت عالي شوار د جوړښت په اړه اختلافونه داسې مهال دي، چې له افغانستانه د بهرنیو ځواکونو د وتلو لړۍ روانه ده او حکومت په یوه خراب امنیتي وضعیت کې واقع دی.ورته وخت دوحه کې د افغان سولې خبرې هم په ډېر ورو ډول مخته ځي، او تر ډېره د پرمختګ تمه نه ترې کېږي.

ارګ مانړی بیان

اردوغان: د عسکرو تر وتلو وروسته ترکیه د افغانستان د وضعیت د مدیریت لپاره چمتو دی.د ترکیې ولسمشر «رجب طیب اردوغان» وایي، د امریکایي او ناټو ځواکونو تر وتلو وروسته به ترکیه یوازینی هیواد وي، چې د افغانستان د ثبات لپاره به کار کوي.

طیب اردوغان چې بروکسل ته د سفر تر پيلېدو وړاندې يې د استانبول په هوايي ډګر کې د خبریالانو پوښتنې ځوابولې وویل، چې د ترکیې چارواکو د بهرنیو ځواکونو تر وتلو وروسته د افغانستان د ثبات په تړاو خپله طرحه له امریکايي چارواکو سره شریکه کړې او هغوی ترې خوښ دي.هغه که څه هم ددې طرحې په اړه نور جزئيات وړاندې نکړل، خو په خبره یې، امریکا د افغانستان په اړه په ترکیه حساب کوي.

هغه زیاته کړه د بهرنیو ځواکونو تر وتلو وروسته یوازینی د «باور وړ» هیواد وي، چې د افغانستان د ثبات لپاره به کار کوي.د اردوغان په خبره، د بروکسل د ناستې په څنډه کې به د امریکا  له ولسمشر «جوبایډن» سره هم د افغانستان په اړه وغږېږي.ورته وخت د ترکیې یوه چارواکي ویلي، چې که شرایط برابر شي هیواد یې په افغانستان کې د پوځيانو د ساتلو او د کابل هوایي ډګر د امنیت خوندي کولو ته چمتو دی.

erdogan nica1385645 459941c

دده له قوله، شرایط دا دي، چې د ناټو غړي هیوادونه باید په همدې برخه کې خپلې مالي او نظامي مرستې له ترکیې سره روانې وساتي.ترکیه داسې مهال د بهرنیو ځواکونو تر وتلو وروسته افغانستان کې ښکېلتیا چمتووالی ښيي، چې له افغانستانه د امریکایي  او ناټو ځواکونو د وتلو لړۍ پنځوس سلنه بشپړه شوې.

او نږدې راتلونکې کې ښایي د ناټو نظامي حضور په افغانستان کې پای ته ورسېږي.د بهرنیو ځواکونو د وتلو د پروسې له دوام سره په یو وخت د ناټو ټول تمرکز د کابل هوايي ډګر  د امنیت په  خوندي کولو دی او داسې راپورونه شته چې ښایي یاد مسئولیت ترکیې ته وسپارل شي.

او حج او عمره

سعودي عربستان د کرونا له امله بیا ځلې هم بهرني اتباعو ته د حج اجازه نه ورکوي. د سعودي حج او عمرې وزارت اعلان کړی چې کرونا وبا په پام کې نېولو سره د روان کال حج مراسمو ترسره کولو لپاره به یوازې ۶۰ زره د سعودي دننه اتباعو ته مشروطه اجازه ورکړل شي.

یاد وزارت په نشر کړي بیان کې ویلي هغه کسان چې د سعودي دننه وي، له دایمي ناروغیو څخه پاک وي، د کرونا ضد واکسین یې لګولي وي او د ۱۸ او ۶۵ کلونو ترمنځ وي، کولی شي سږکال حج ادا کړي.دا پرلپسې دوهم ځل شو چې بهرني اتباع د سپیڅلې فریضې له ادا کولو محرومیږي تېر کال هم سعودي په بهرني اتباعو د حج بندیز لګولی و.

fb img 1623555780960

د سعودي د حج او عمرې وزارت دغه پریکړه د انساني روح په خوندي کولو کې د اسلامي شریعت د اهدافو» سره سمه وګڼله، دوی په ګوته کړه چې احتیاطي تدابیر نېولو ته به تر وروستۍ اندازې پاملرنه کیږي.د یاد وزارت اعلامیه ټینګار کوي چې د حج او عمرې مراسمو ترسره کوونکو لپاره د ټولو لازمو اسانتیاو چمتو کولو ته لیواله دي،

موږ په تېرو لسو کلونو کې له ۱۵۰ ملیونو زیاتو کسانو ته بشپړ خدمات وړاندې کړي دي.د سعودي د حج او عمرې سرپرست وزیر عبد الفتاح بن سلیمان مشاط وویل، «انساني غونډې د کرونا وبا په خپرېدو کې مرسته کوي، او د حاجیانو دغه شمېره د دوی د خوندیتوب لپاره ټاکل شوې ده».

باید وویل شي چې د سعودي حکومت پروسه کال هم د کوویډ-۱۹ ناروغۍ له کبله د حج او عمرې مراسم تر ۱۰ زرو کسانو محدود کړي وو کوم چې د سعودي دننه وي.او بهرنیو هیوادونو څخه د حج کولو اجازه چا ته هم نه وه.دا لا هم معلومه ندخږه چې د کرونا وبا کله ختمیږي او کله به بهرنیانو ته د حح کولو اجازه ورکول کیږي.

باوري مرګ تر ټولو لویه ځایه

پوهاند رسول باوري له دې نړۍ څخه د تل لپاره سترګې پټې کړې.د پوهي، علم وطن دوستي تاریخ هېوانۍ مینې او یوالي سمبول پوهاند رسول باوري د هېواد د تاریخ خزانه او د هېواد د ویاړلي تاریخ پوهاند نن له ډیرو سترو ارمانونو سره له دې نړۍ لاړ.

له بده مرغه چې زموږ په مملکت کې د بد مرغې جګړې سره سره نورو افتونو هم د هېواد ویاړلې څېرې او میړني بچي وړي او موږ یې یوازي پرېښې یو.د پوهاند باوري غوندي علمي څټې بیا نه تکراریږي پوهاند باوري د خپل ټول ژوند په اوږدو کې هیڅ دمه ونکړه او د خپل علم له هستې څخه سلګونه ځوانان وروزل خو له بده مرغه چې نامرده مرګ يې د پیل مزل قافله لنډه کړه.ښاغلی رسول باوري د افغانستان د علمي څېرو له ډلې وو، اصل کې د ارزګان ولایت دهراوت ولسوالۍ وو،

هغه د خپل علمي ژوند په لړ کې د لرغون پوهنې په برخه کې له هالنډ هېواد څخه ماسټري درلوده چې  وروسته بیا د کابل پوهنتون د لرغون پوهنې ډیپارټمنټ استاد هم وو.نوموړی په بیلابیلو علمي برخو کې د هېواد له پوهنې وزارت څخه تر لوړو زده کړو وزارت او اطلاعاتو فرهنګ وزارت پوري خدمتونه کړي او د کار پر مهال يې د خپل پوهي رڼا ټول افغان نوي نسل ته ورکړه.

fb img 1623497236018

ښاغلي باوري په دې وروستیو کې له خپلې دندې څخه هم استعفا وکړه او پر کور شو، هغه په وروستۍ دنده کې د هېواد د اطلاعاتو فرهنګ وزارت فرهنګی  معین وو.استاد د تاریخ او نورو علمي برخو کې تر ۳۰ زیات علمي اثار موږ ته پریښي او همدارنګه يې تر ۳۰۰ زیاتي مقالې چې  په بیلابیلو برخو کې يې لیکلې موږ پرېښې چې  نوی نسلونه به یې د یوه ویاړ په څیر له ځان سره وساتي.

جناب باوري د اوسني او پخواني افغانستان د یو ښه ترجمان په توګه له ابدیت سره یوځای او له ډیرو ارمانونو سره وکوچېد هغه ارمان درلود چې افغان نوی نسل په علم سمبال او د پخواني تاریخي برم په لرلو سره په اوسني عصر کې د یوه ویاړلي هېواد په توګه وځلیږي په دې هېله چې د پوهاند صاحب ارمانونه پوره او نوی نسل د ده لاره تعقیب کړي.

لخوا څومره مرسته وشوه

د چین مرسته شوی ۷۰۰ زره ډوزه دکرونا واکسین افغانستان ته راورسېده.ولسمشر محمد اشرف غني له افغانستان سره د چین د مرسته شویو ۷۰۰ زره ډوزه واکسین په اړه په چهارچنار ماڼۍ کې جوړ شويو مراسمو کې وویل، واکسین د ژوند ډالۍ ده او د چین له مرستو مننه کوو.

ولسمشر غني په مختلفو په ځانګړي ډول د اقتصادي، سوداګریزو او ترانزیټي مناسباتو په برخه کې له چین سره د افغانستان د اړیکو پراختیا ته په اشارې وویل، د کرونا ویروس د تېرو دوو څپو په پرتله د هیواد د روغتیایي سکتور وضعیت ښه شوی دی. د هیواد پر ډاکترانو او روغتیایي نظام د خلکو باور زیات شوی او دغه سکتور د جمهوري ریاست بشپړ ملاتړ له ځان سره لري.

fb img 1623492199827

نوموړي د خپلو خبرو په پای کې وویل، افغانانو د کرونا ویروس د دریو څپو پر مهال خپل ظرفیت او وړتیا ښودلې او د کابل والي ته یې لارښوونه وکړه چې خصوصي سکتور کرونا ویروس سره په مبارزه کې لا زیات دخیل کړي.تر څو د کرونا ویروس مخنیوی ژر تر ژره وشي.او اینده مو محفوظ شي.

په دغو مراسمو کې د عامې روغتیا وزارت سرپرست د افغانستان له روغتیایي نظام څخه د جمهوررئیس د ملاتړ او له چین څخه د کرونا ویروس د ۷۰۰ زره ډوزه واکسین او د پنځه میلیون ډالرو په ارزښت د طبي وسایلو د مرستې، مننه وکړه.او د لا نورو وسایلو را جلبولو او راوړلو وعده هم وکړه.

همدارنګه په افغانستان کې د چین سفیر وانګ یوو کرونا ویروس سره د مبارزې په برخه کې له افغانستان سره د خپل هیواد د لا زیاتو مرستو ډاډ ورکړ او د سولې پروسې د ملاتړ ترڅنګ یې هیله ښوده چې افغانستان دایمي سولې او ثبات ته ورسېږي