د انسان روغتیا ته په خوب کې خرېدل کله عادي او کله خطرناک وي. د دې ستونزې لاملونه، نښې او د درملنې لارې چارې په دې طبي مقاله کې ولولئ.
په خوب کې خرېدل یا خرهار هغه حالت ته ویل کېږي چې انسان د ویده کېدو پر مهال د ستوني او پزې له لارې دروند غږ باسي. دا غږ د ساه د تېرېدو پر مهال د نرم تالو، ژبې او د ستوني د نسجونو د رپېدو له امله پیدا کېږي. په طبي اصطلاح کې دې حالت ته (Snoring) وایي.
ولې په خوب کې خرېدل رامنځته کېږي؟
ډېر خلک پوښتنه کوي چې ولې ځینې خلک ډېر خرهار کوي، خو ځینې یې هېڅ نه کوي. د په خوب کې خرېدل تر ټولو عام لاملونه د ستوني د لارې تنګوالی، د پزې بندښت، زیات وزن او ستوني ستغ ویده کېدل دي.
همدارنګه د الکولو کارول، سګرېټ څکول، او د پزې یا ستوني ځینې ساختماني بدلونونه هم مهم رول لري. په طب کې د دې ستونزې نور لاملونه د ژبې او نرم تالو لویوالی، د پزې کږوالی، الرژي، د عمر زیاتوالی او د ستوني د عضلو شل کېدل په ګوته شوي دي. نارینه عموماً تر ښځو زیات دا ستونزه لري ځکه د هغوی د ستوني جوړښت لږ تنګ وي.
د په خوب کې خرېدل د کمولو او درملنې لارې چارې
د دې ستونزې د کمولو لپاره څو ساده او ګټورې طبیعي لارې شته. که غواړئ په خوب کې خرېدل کم کړئ، نو د خوب حالت مو بدل کړئ؛ پر اړخ (چپ یا ښي لور ته) ویده کېدل غوره دي، ځکه پر شا ستوني ستغ ویده کېدل د هوا لاره تنګوي.
نورې ګټورې لارې دا دي:
د وزن کمول: زيات وزن د ستوني شاوخوا غوړ زیاتوي، نو د وزن کمول لاره خلاصولی شي.
د پزې خلاصول: د پزې پاک ساتل او د مالګینو اوبو سپرې کارول ګټور دي.
د خوب منظم وخت: بې نظمه خوب د ستوني عضلې شلوي، هره ورځ په یوه ټاکلي وخت ویده شئ.
د ستوني د عضلو پیاوړي کول: په لوړ غږ د الفبا یا اوږدو اوازونو ویل د ستوني عضلې پیاوړې کوي.
کوم ډول په خوب کې خرېدل خطرناک ګڼل کېږي؟
د دې ستونزې دوه بڼې شتون لري: عادي او خطرناک. عادي خرهار یوازې د خوب پر مهال غږ وي، ساه نه درېږي او د ورځې له خوا انسان ډېر ستړی نه وي. خو کله ناکله شدید په خوب کې خرېدل د یوې خطرناکې ناروغۍ نښه وي چې ورته په طب کې (Obstructive Sleep Apnea) وایي.
په دې خطرناک حالت کې د خوب پر مهال ساه څو شېبې بندېږي، بیا سړی ناڅاپه په زور ساه اخلي، د ورځې له خوا ډېر ستړی او خوبولی وي او د سهار سر درد لري. دا حالت ځکه خطرناک دی چې بدن ته اکسیجن کم رسېږي او د وخت په تېرېدو سره د وینې لوړ فشار، د زړه ناروغۍ او دماغي سکتې خطر زیاتوي.
لنډه دا چې، که په خوب کې خرېدل یوازې یو عادي غږ وي او د ساه لنډي ورسره نه وي، نو د ډېرې اندېښنې وړ نه ده. خو که له ساه درېدو، د تمرکز له کموالي او شدیدې ستړیا سره مل وي، نو سمدستي د ډاکټر ارزونې ته اړتیا لري ترڅو د روغتیايي خطرونو مخه ونیول شي.
