اروپایانو ته د جګړې زیان؛ فوندیرلاین وايي، د منځني ختیځ نوي کړکېچ ۳ میلیارده یورو ته رسولی
د اروپايي کمیسیون مشره وايي چې په منځني ختیځ کې د ایران پر ضد د نښتو له پیل راهیسې اروپایانو ته د جګړې زیان خورا زیات شوی او یوازې په لسو ورځو کې د تېلو او ګازو د بیو لوړېدو له امله ۳ میلیارده یورو اضافي لګښت پر خلکو تپل شوی دی.
تاند (پنجشنبه، د کب ۲۱مه): د اروپايي کمیسیون مشرې اورزلا فوندیرلاین په خپلو تازه څرګندونو کې ویلي چې د امریکا او اسراییل له خوا د ایران پر ضد د جګړې له پیل راهیسې، اروپایانو ته د جګړې زیان په مالي لحاظ خورا دروند تمام شوی دی. د نوموړې په وینا، که څه هم له دې جګړې یوازې ۱۳ ورځې تېرېږي، خو د اروپايي مصرفوونکو پر اوږو لا دمخه شاوخوا درې میلیارده یورو اضافي لګښت بار شوی دی.
فوندیرلاین د چهارشنبې په ورځ (د فبرورۍ ۲۰مه) د فرانسې په ستراسبورګ ښار کې اروپايي پارلمان ته د وینا پر مهال وویل، چې د دغه نوي کړکېچ له پیل سره سم په نړیوالو بازارونو کې د ګاز بیه ۵۰ سلنه او د تېلو بیه ۲۷ سلنه لوړه شوې ده.
هغې په خپله وینا کې ټینګار وکړ: «که دا ارقام په یورو حساب کړو، یوازې د جګړې په لومړیو لسو ورځو کې د فوسیلي سون توکو د وارداتو لپاره پر اروپايي مالیه ورکوونکو درې میلیارده یورو (۳.۵ میلیارده ډالر) اضافي لګښت راغلی دی. دا ښيي چې په بېثباته سیمو کې نښتې په مستقیم ډول اروپایانو ته د جګړې زیان اړوي.»
د انرژۍ د بیو کنټرول او نوي اقدامات
د اروپايي کمیسیون مشرې وویل چې دوی اوسمهال د انرژۍ د بیلونو د لګښت کمولو لپاره پر نویو اقداماتو کار کوي، چې په هغو کې د ګازو د بیې لپاره د یو ځانګړي حد (Price Cap) ټاکل هم شامل دي.
دا په داسې حال کې ده چې په ۲۰۲۲ کال کې پر اوکراین د روسیې له یرغل وروسته هم په اروپا کې د انرژۍ بیې په بې ساري ډول لوړې شوې وې. اوس له ایران سره د جګړې له امله دا په څو وروستیو کلونو کې دوهم ځل دی چې نړیوالې شخړې په چټکۍ سره اروپایانو ته د جګړې زیان رسوي او د هغوی اقتصاد اغېزمنوي.
پر بهرنۍ انرژۍ د اتکا خطرونه
که څه هم فوندیرلاین وویل چې د فوسیلي سون توکو د عرضه کوونکو په بدلولو سره تر یوه حده د منځني ختیځ د جګړې اغېزې مهار شوي، خو هغې خبرداری ورکړ چې اروپايي هېوادونه لا هم په بشپړ ډول خوندي نه دي.
نوموړې زیاته کړه: «د انرژۍ بازارونه نړیوال دي. تر هغه چې موږ د خپلې اړتیا وړ انرژۍ یوه مهمه برخه له بېثباته سیمو واردوو، موږ به لا هم زیانمن او پر نورو متکي پاتو. دا وضعیت ثابتوي چې اروپایانو ته د جګړې زیان یوازې په مستقیمو نښتو پورې محدود نه دی، بلکې د انرژۍ امنیت هم له جدي خطر سره مخ کوي.»
