په ۲۰۲۵ کال کې افغانستان کې د پنبې حاصلات او صادرات بې ساري کچې ته رسېدلي دي. د ۱۰۴ زره ټنه پنبې صادرات او د پاکستان پر ځای نویو نړیوالو بازارونو ته د لار موندلو په اړه بشپړ راپور دلته ولولئ.
پنبه چې په افغانستان کې د “سپینې سرو زرو” په نوم پېژندل کېږي، یو ځل بیا د هېواد د اقتصاد په څرخولو کې کلیدي رول لوبوي. په وروستیو کلونو کې د کرنې عصري کېدل او د اوبو لګولو د سیسټمونو ښه کېدل د دې لامل شوي چې افغانستان کې د پنبې حاصلات په بې ساري ډول زیات شي. د صنعت او سوداګرۍ وزارت تازه ارقام ښيي چې افغاني پنبه اوس نه یوازې په کورني بازار کې، بلکې د نړۍ په لسګونو هېوادونو کې ځانګړی ځای پیدا کړی دی.
افغانستان کې د پنبې حاصلات، د ۲۰۲۵ کال د صادراتو ارقام
د صنعت او سوداګرۍ وزارت د رسمي معلوماتو له مخې، په تېر ۲۰۲۵ میلادي کال کې افغانستان توانیدلی چې تر ۱۰۰ زره ټنه ډېره پنبه نړیوالو بازارونو ته صادره کړي. د دغه وزارت ویاند، عبدالسلام جواد په خپلو څرګندونو کې ویلي چې د صادره شوې پنبې دقیق وزن ۱۰۴ زره ټنه دی، چې مجموعي ارزښت یې له ۸۶ مېلیونه ډالرو څخه اوړي.
دا کچه صادرات د تېرو کلونو په پرتله د پام وړ پرمختګ ښيي. د کارپوهانو په باور، د صادراتو دا زیاتوالی د افغاني پنبې د لوړ کیفیت او په نړیواله کچه د هغې د غوښتنې محصول دی.
افغانستان کې د پنبې حاصلات، نړیوال بازارونه او د صادراتو لوري
که څه هم پخوا د افغانستان ډېره برخه پنبه یوازې ګاونډیو هېوادونو ته صادرېدله، خو اوس دا جغرافیه پراخه شوې ده. د صنعت او سوداګرۍ وزارت ویاند زیاتوي چې افغاني پنبه په ۲۰۲۵ کال کې لاندې هېوادونو ته لېږدول شوې ده:
ګاونډي هېوادونه: ایران، ازبکستان او پاکستان.
سیمهییز بازارونه: قزاقستان، چین، هند او متحده عربي امارات.
لیرې هېوادونه: ترکیه، عراق، اسټرالیا او بنګلهدېش.
دا تنوع ښيي چې د افغانستان سوداګریز سیاست له انحصار څخه د وتلو په حال کې دی او افغان سوداګر توانېدلي چې د نړۍ له بېلابېلو هېوادونو سره سوداګریزې اړیکې ټینګې کړي.
هلمند؛ د پنبې د تولید مرکز
کله چې موږ افغانستان کې د پنبې حاصلات یادوو، نو د هلمند ولایت نوم په سر کې راځي. د هلمند د سوداګرۍ او پانګونې خونې د معلوماتو له مخې، په دغه ولایت کې یوازې په تېر فصل کې شاوخوا ۹۰ زره ټنه پنبه تولید شوې ده.
هلمند د خپلې تودې هوا او مناسبې خاورې له امله د پنبې د کښت لپاره تر ټولو غوره سیمه ګڼل کېږي. په دغه ولایت کې نه یوازې دا چې پنبه تولیدېږي، بلکې د پروسس لسګونه فابریکې هم فعالې شوې دي چې په زرګونو خلکو ته یې د کار زمینه برابره کړې ده.
له پاکستان سره د سوداګرۍ خنډونه او نوي فرصتونه
یو له خورا جالبو ټکو څخه دا دی چې نړیوالو بازارونو ته د افغاني پنبې لاره هغه مهال لا پسې پرانیستل شوه چې له پاکستان سره سوداګریزې اړیکې له ستونزو سره مخ شوې. د هلمند مسوولان وايي چې له پاکستان سره د سوداګرۍ بندېدو افغان سوداګر مجبور کړل ترڅو د خپلو محصولاتو لپاره نوي او ډاډمن بازارونه پیدا کړي.
اوسمهال د هلمند او نورو ولایتونو پنبه د پاکستان پر ځای د ایران له لارې ترکیې او بنګلهدېش ته صادریږي. ترکیې ته د افغاني پنبې صادرات یو لوی بریالیتوب ګڼل کېږي، ځکه ترکیه پخپله د نساجۍ په برخه کې د نړۍ یو له مخکښو هېوادونو څخه دی.
اقتصادي لیدلوری
افغانستان کې د پنبې حاصلات او د هغې نړیوال صادرات ښيي چې که چېرې پر بنسټیزو پروژو پانګونه وشي، افغانستان کولی شي په نږدې راتلونکي کې د پنبې د تولید په برخه کې په یو مهم سیمهییز ځواک بدل شي.
د ۱۰۰ زره ټنه پنبې صادرات او د ۸۶ میلیونه ډالرو عاید ترلاسه کول د هېواد د کرنې او صنعت لپاره یو زرین چانس دی. د حکومت او خصوصي سکتور ګډه همکاري کولی شي د پنبې د پروسس فابریکې لا ډېرې کړي، ترڅو افغانستان پر ځای د دې چې خام مواد صادره کړي، په نږدې راتلونکي کې نساجي تولیدات او رختونه نړیوالو بازارونو ته وړاندې کړي.
دا پر پرمختګ ښيي چې د ستونزو په منځ کې هم د فرصتونو لټول کولی شي د یو هېواد د صادراتو نقشه بدله کړي.
