ترکیه کې د کډوالو نیول کېدل؛ د ترکیې امنیتي چارواکي وايي، د دغه هېواد د ادرنه (Edirne) ولایت په دوو جلا عملیاتو کې یې لږ تر لږه ۴۰ بېاسناده کډوال نیولي، چې د افغانانو په ګډون د بېلابېلو هېوادونو وګړي پکې شامل دي.
د چارواکو په وینا، د نیول شویو کسانو اداري چارې روانې دي او له بشپړېدو وروسته به د ادرنې د ایستلو مرکز ته ولېږدول شي، څو د قانون له مخې د هغوی د بېرته ستنولو بهیر وڅېړل شي.
د عملیاتو په ترڅ کې د انسانانو د قاچاق په تور دوه مشکوک کسان هم نیول شوي او عدلي ارګانونو ته سپارل شوي دي.
ترکیه کې د کډوالو نیول کېدل او د افغانانو وضعیت
ترکیه کې د کډوالو نیول کېدل په وروستیو کلونو کې، په ځانګړي ډول د افغان کډوالو پر وړاندې، زیات شوي دي. د ترکیې حکومت د هویت د تثبیت، د استوګنې د اسنادو د ارزونې او د ناقانونه کډوالو د بېرته ستنولو بهیر چټک کړی دی. ترکیه کې د کډوالو نیول کېدل
په ورته وخت کې، د بشري حقونو بنسټونو اندېښنه څرګنده کړې چې جبري ستنول ښايي یو شمېر افغان کډوال له جدي امنیتي او بشري خطرونو سره مخ کړي، ځکه لا هم افغانستان له ګڼو اقتصادي او بشري ستونزو سره لاس او ګرېوان دی.
د افغان کډوالو پر وړاندې سختې پالیسۍ
له ۲۰۲۱ کال راهیسې، چې طالبان بیا پر افغانستان واکمن شول، د سیمې ډېرو هېوادونو د افغان کډوالو په اړه خپلې پالیسۍ سختې کړې دي.
پاکستان او ایران هم په تېرو دوو کلونو کې د افغان کډوالو د ډلهییز ایستلو پراخ کمپاینونه ترسره کړي دي. نړیوالو مرستندویو ادارو خبرداری ورکړی چې د راستنېدونکو افغانانو زیاتوالی د افغانستان پر کمزوري اقتصاد، محدودو عامه خدمتونو او بشري مرستو نور هم فشار زیاتوي.
سره له دې سختو اقداماتو، د ترکیې د کډوالۍ ادارې وروستي معلومات ښيي چې په ۲۰۲۵ کال کې دغه هېواد ته د ورننوتونکو کډوالو شمېر د تېر کال په پرتله ۲۵ سلنه لوړ شوی او نږدې ۳۹۴ زره کسان ترکیې ته داخل شوي دي.
د رسمي شمېرو له مخې، د ترکمنستان اتباع د ورننوتونکو تر ټولو لویه برخه جوړوي، ورپسې د اذربایجان، ازبکستان، مصر او افغانستان وګړي دي. افغانان د ټولو ثبت شویو ورننوتونکو شاوخوا ۵.۸ سلنه جوړوي.
د افغان کډوالو د نیولو شمېر
د ترکیې د کډوالۍ ادارې د معلوماتو له مخې، د ۲۰۲۶ کال په لومړیو پنځو میاشتو کې ۱۶ زره او ۴۳۶ افغان کډوال د قانوني استوګنې د اسنادو د نه لرلو له امله نیول شوي دي. دا شمېر ښيي چې ترکیه کې د کډوالو نیول کېدل لا هم په پراخه کچه دوام لري او افغانان د دغو اقداماتو له تر ټولو اغېزمنو ډلو څخه دي.
نړیوال سازمانونه ټینګار کوي چې د کډوالو بېرته ستنول باید داوطلبانه، خوندي او د نړیوالو بشري حقونو او د کډوالو د ساتنې له اصولو سره سم ترسره شي، څو راستنېدونکي کسان له نورو امنیتي او بشري خطرونو سره مخ نه شي.
