د ټي ټي پي لخوا د ډرون بریدونه؛ په خیبرپښتونخوا کې د جګړې بڼه بدلېږي
پېښور، خیبرپښتونخوا – د پاکستان په شمال لوېدیځ کې امنیتي چارواکي وايي چې په وروستیو میاشتو کې وسله والو
ډلو خپلې تګلارې بدلې کړې دي. د دوی په وینا، د تحریک طالبان پاکستان له خوا د ډرون بریدونه زیات شوي، او
بدلون د امنیتي ځواکونو لپاره نوې ننګونه بلل کېږي. د ټي ټي پي لخوا د ډرون بریدونه
د پولیسو د معلوماتو له مخې، یوازې په تېرو پنځو میاشتو کې د بېپیلوټه الوتکو لسګونه بریدونه شوي او لسګونه نور یې شنډ شوي دي. یو امنیتي چارواکي، چې نه یې غوښتل نوم یې واخیستل شي، وویل:
“موږ مخکې له ځمکنیو بریدونو سره عادت وو، خو اوس له هوايي کوچنیو وسایلو سره مخ یو، چې کشف کول یې اسانه نه دي.”
د بریدونو څرنګوالی او تمرکز
چارواکي وايي، دا بریدونه تر ډېره په هغو سیمو کې کېږي چې پخوا هم د نښتو شاهدانې پاتې شوې دي. د بنو په څېر سیمې د دې بریدونو له اصلي مرکزونو څخه یادېږي. د ټي ټي پي لخوا د ډرون بریدونه
په دغو بریدونو کې عموماً کوچني ډرونونه کارول کېږي، چې پرې چاودېدونکي توکي تړل شوي وي. دا وسایل په ټیټه ارتفاع الوتنه کوي او کله ناکله په دقیق ډول هدف ویشي.
ولې دا تکتیک مهم دی؟
کارپوهان باور لري چې دا بدلون تصادفي نه دی. د دوی په وینا، وسله وال هڅه کوي داسې لارې وکاروي چې هم ارزانه وي او هم د مقابل لوري د دفاعي سیستمونو څخه تېریږي.
تخنیکي اړخ؛ ساده وسایل، لوی اغېز
امنیتي سرچینې ټینګار کوي چې دا پرمختللي پوځي ډرونونه نه دي، بلکې عادي تجارتي وسایل دي چې په بازار کې موندل کېږي. خو همدا ساده وسایل، کله چې د چاودېدونکو توکو سره یو ځای شي، کولی شي جدي زیان واړوي.
یو پوځي شنونکي وویل:
“اصلي ستونزه دا ده چې دا ډرونونه ارزانه دي او لاسرسی ورته اسانه دی. هر څوک کولی شي چې یې واخلي او بدل یې کړي.” د ټي ټي پي لخوا د ډرون بریدونه
همدا ځانګړنه ده چې د دې ډول بریدونو مخنیوی ستونزمن کوي، ځکه دودیز رادارونه تل نه شي کولی دا ډول کوچني وسایل په وخت کشف کړي.
سیاسي اړخ او متضاد دریځونه
د امنیتي اندېښنو ترڅنګ، سیاسي بحثونه هم ګرم شوي دي. پاکستاني چارواکي ادعا کوي چې ځینې وسلې له افغانستان څخه د پولې پورې غاړې ته رسېدلې دي.
خو د افغانستان سرپرست حکومت دا ادعاوې ردوي او ټینګار کوي چې د دوی له خاورې به د هېڅ هېواد پر ضد کار نه اخیستل کېږي. دوی دا ستونزه د پاکستان داخلي موضوع بولي. د ټي ټي پي لخوا د ډرون بریدونه
پایله؛ یو بدلېدونکی ګواښ
د ټي ټي پي لخوا د ډرون بریدونه ښيي چې په سیمه کې جګړه یوازې د وسلو نه، بلکې د تکتیکونو په کچه هم بدلېږي. هغه څه چې مخکې ساده ټکنالوژي ګڼل کېده، اوس په امنیتي معادلو کې ځای نیسي.
که څه هم امنیتي ځواکونه د ډېرو بریدونو د شنډولو ادعا کوي، خو دا به لا هم وخت ونیسي چې د دې نوي ګواښ پر وړاندې اغېزمنه ستراتیژي جوړه شي. تر هغه وخته، داسې ښکاري چې دا ډول بریدونه به د سیمې د امنیتي وضعیت یوه برخه پاتې شي.
خو د افغانستان سرپرست حکومت دا ادعاوې ردوي او ټینګار کوي چې د دوی له خاورې به د هېڅ هېواد پر ضد کار نه اخیستل کېږي. دوی دا ستونزه د پاکستان داخلي موضوع بولي. د ټي ټي پي لخوا د ډرون بریدونه
د ټي ټي پي لخوا د ډرون بریدونه ښيي چې په سیمه کې جګړه یوازې د وسلو نه، بلکې د تکتیکونو په کچه هم بدلېږي. هغه څه چې مخکې ساده ټکنالوژي ګڼل کېده، اوس په امنیتي معادلو کې ځای نیسي.
که څه هم امنیتي ځواکونه د ډېرو بریدونو د شنډولو ادعا کوي، خو دا به لا هم وخت ونیسي چې د دې نوي ګواښ پر وړاندې اغېزمنه ستراتیژي جوړه شي. تر هغه وخته، داسې ښکاري چې دا ډول بریدونه به د سیمې د امنیتي وضعیت یوه برخه پاتې شي.
