له هند افغانستان ته د درملو واردات: د روغتیايي سکتور لپاره یو نوی او هیله‌بخښونکی پیل

په کابل کې د یوه معتبر هندي شرکت د څانګې په پرانیستل کېدو سره له هند افغانستان ته د درملو واردات په رسمي ډول پیل شول. په دې مقاله کې ولولئ چې دا پروسه څنګه د پاکستاني درملو بدیل ګرځي، د کیفیت تضمین څنګه کیږي او د سپلا (Cipla) شرکت رول څه دی.

د افغانستان روغتیایی سکتور تل د باکیفیته درملو له کمښت سره مخ و او ډېری وخت یې تکیه په ګاونډیو هېوادونو، په ځانګړي توګه پاکستان وه. خو تازه راپورونه ښيي چې په دې برخه کې یو لوی بدلون راغلی دی. تاند خبریال ویبپاڼې د سه شنبې په ورځ (د لیندۍ ۲۵مه) راپور ورکړ چې په کابل کې د یو خصوصي شرکت د هڅو په پایله کې له هند افغانستان ته د درملو واردات په رسمي او مستقیم ډول پیل شوي دي. دا ګام وروسته له هغه پورته کیږي چې د هېواد د درملو په بازار کې د کیفیت او لاسرسي په اړه اندېښنې موجودې وې. د هند د مشهور درمل جوړونکي شرکت (Cipla) د استازولۍ پرانیستل د افغان ناروغانو او ډاکټرانو لپاره یو ښه زیری دی. په دې راپور کې د دې نوې لړۍ جزیات، د واردونکو شرکتونو وضعیت او د راتلونکي لیدلوری څېړو.

 د سپلا (Cipla) شرکت راتګ او له هند افغانستان ته د درملو واردات

په کابل کې د یو خصوصي افغان شرکت مسوولینو رسنیو ته ویلي چې دوی بریالي شوي د هند د یوه خورا معتبر او مشهور شرکت «سپلا» (Cipla) رسمي استازولي ترلاسه کړي. د دې استازولۍ په پرانیستل کېدو سره، له هند افغانستان ته د درملو واردات له یوې نوې او باوري سرچینې څخه پیل شول.

د مسوولینو په وینا، په لومړي پړاو کې به دغه شرکت شاوخوا ۲۵ قلمه بېلابېل درمل هېواد ته وارد کړي. دا هغه درمل دي چې په بازار کې ورته سخته اړتیا لیدل کیږي او د کیفیت له پلوه په نړیوالو معیارونو برابر دي. دوی ډاډ ورکړی چې دا لړۍ به یوازې په دې ۲۵ قلمو پورې محدوده پاتې نشي، بلکې په نږدې راتلونکي کې به دغه پروسه پراخه شي او د هېواد د روغتیایي اړتیاوو لویه برخه به تر پوښښ لاندې راولي. د هند درمل په ټوله نړۍ کې په ځانګړي توګه په اروپا او امریکا کې هم د لوړ کیفیت او مناسبې بیې له امله شهرت لري، ځکه خو افغانان دې نوي بدلون ته هیله‌من دي.

 د پاکستاني درملو بدیل او له هند افغانستان ته د درملو واردات

د یادونې وړ ده چې دا پرمختګ په داسې وخت کې رامنځته کیږي چې د طالبانو حکومت له پاکستان څخه د درملو په واردولو یو لړ بندیزونه لګولي وو او یا یې شرایط سخت کړي وو. له پاکستان څخه د واردېدونکو درملو په اړه ډېری وخت د ټیټ کیفیت شکایتونه موجود وو. له همدې امله، افغان چارواکو د درملو واردونکو ملي سوداګرو ته سپارښتنه کړې وه چې د هېواد د اړتیا پوره کولو لپاره دې بدیلې او باوري لارې ولټوي.

سوداګرو د دې سپارښتنې په پام کې نیولو سره د هند بازار ته مخه کړه. له هند افغانستان ته د درملو واردات هغه غوره بدیل دی چې عملي بڼه یې خپله کړه. دا اقدام نه یوازې له سیاسي او اقتصادي پلوه د افغانستان د سوداګرۍ تنوع ښيي، بلکې د عامې روغتیا په برخه کې یو انقلابي ګام ګڼل کیدی شي. هند چې د “نړۍ درملتون” (Pharmacy of the World) په نوم هم یادیږي، اوس به د افغان ناروغانو د درملنې اصلي شریک وي.

 د درملو خدماتو اتحادیه او د کیفیت تضمین

د نویو وارداتو ترڅنګ، د افغانستان د درملو خدماتو اتحادیې مسوولینو هم په دې برخه کې خپل نظر څرګند کړی دی. د دوی په خبره، دا مهال په هېواد کې د درملو واردولو په برخه کې تر ۴۰۰ زیات شرکتونه فعالیت کوي. دا شرکتونه په رقابتي فضا کې کار کوي او ټول هڅه کوي چې په روغتیایي معیارونو برابر او باکیفیته درمل هېواد ته راوړي.

کله چې له هند افغانستان ته د درملو واردات زیات شي، نو په بازار کې به د کیفیت سیالي نوره هم ګړندۍ شي. د اتحادیې مسوولان وایي چې د باکیفیته درملو شتون د ناروغانو د باور ترلاسه کولو لپاره یوازینۍ لار ده. مخکې به ډېری ناروغان د درملنې لپاره ګاونډیو هېوادونو ته تلل، خو که په کور دننه د هند په څېر د معتبرو کمپنیو اصلي درمل پیدا شي، نو له هېواده د اسعارو د وتلو مخه به ونیول شي او ناروغان به په اسانۍ خپله درملنه وکړي.

 د سپلا شرکت ۹۰ کلنه تجربه او ژمنتیا

د دې نوي پیل په مراسمو کې د هند د «سپلا» شرکت مسوولینو هم برخه اخیستې وه او خپل پیغام یې شریک کړ. دوی وویل چې دغه شرکت د درملو د تولید په برخه کې ۹۰ کلنه تجربه لري. سپلا په ټوله نړۍ کې د خپلو تنفسي، قلبي او نورو حیاتي درملو له امله پیژندل کیږي.

د شرکت مسوولینو ژمنه وکړه چې دوی به د روغتیا په برخه کې له افغانستان سره دوامداره همکاري کوي. دا همکاري یوازې د درملو په خرڅلاو نه خلاصیږي، بلکې تمه ده چې له هند افغانستان ته د درملو واردات به په راتلونکي کې د تخنیکي همکاریو او د افغان درمل جوړونکو د ظرفیت لوړولو لامل هم شي. د ۹۰ کلنې تجربې درلودل دا ډاډ ورکوي چې افغانستان ته به هغه درمل راځي چې د نړیوال روغتیایي سازمان (WHO) تایید یې ترلاسه کړی وي.

په پای کې ویلای شو چې د هندي درملو مستقیم واردات د افغانستان د روغتیايي سکتور لپاره یو زرین چانس دی. له یوې خوا د پاکستاني درملو بدیل وموندل شو او له بلې خوا افغان ناروغان د نړیوال سټنډرډ درملو ته لاسرسی پیدا کوي. د ۴۰۰ واردونکو شرکتونو ترمنځ سالم رقابت او د سپلا په څېر سترو کمپنیو راتګ به په اوږدمهال کې د درملو بیې کنټرول کړي او کیفیت به تضمین کړي. تمه ده چې په نږدې راتلونکي کې د دې لړۍ په پراخېدو سره به په روغتونونو او درملتونونو کې د درملو د کمښت او ټیټ کیفیت ستونزې په بشپړ ډول حل شي.