ناټو او ټرمپ؛ د افغانستان جګړې پر سر نوي تورونه او د متحدینو غبرګون

په دغه راپور کې د ناټو او ټرمپ ترمنځ د تازه ناندریو په اړه ولولئ. ډونالډ ټرمپ ادعا کړې چې ناټو متحدینو په افغانستان کې په لومړۍ کرښه کې جنګ نه دی کړی او د هغوی پر ژمنتیا یې شک څرګند کړی دی.
د امریکا پخواني ولسمشر ډونالډ ټرمپ یو ځل بیا پر خپلو ناټو متحدینو سختې نیوکې کړي او په افغانستان کې یې د هغوی د سرتېرو پر قربانیو شک ښودلی دی. د ناټو او ټرمپ ترمنځ دا نوې ناندرۍ وروسته له هغه راپورته شوې چې ټرمپ ادعا وکړه، د ناټو غړو هېوادونو سرتېري په افغانستان کې له لومړۍ کرښې لرې پاتې شوي وو.
ناټو او ټرمپ، په افغانستان کې د ناټو د رول په اړه د ټرمپ ادعاوې
ډونالډ ټرمپ له فاکس نیوز سره په خبرو کې وویل چې دی ډاډه نه دی چې که پر امریکا برید وشي، ناټو به یې دفاع وکړي. هغه زیاته کړه: «موږ هیڅکله هغوی ته اړتیا نه درلوده… دوی به وايي چې افغانستان ته یې سرتېري لېږلي وو، هو لېږلي یې وو، خو هغوی لږ شاته او له لومړۍ کرښې لرې پاتې وو.»
دا په داسې حال کې ده چې د ناټو په تاریخ کې یوازې یو ځل “پنځمه ماده” یا ډله ییزه دفاع فعاله شوې، چې هغه هم په امریکا باندې د سپټمبر د ۱۱مې له بریدونو وروسته د افغانستان جګړه وه.

ناټو او ټرمپ، د متحدینو ځاني تلفات؛ ارقام څه وايي؟
که څه هم ټرمپ د ناټو او ټرمپ په دې قضيه کې د متحدینو ونډه کمه بولي، خو ارقام بل څه ښيي. په افغانستان کې په مجموعي ډول ۳،۴۸۶ د ناټو سرتېري وژل شوي، چې له دې جملې څخه:
برتانیا: ۴۵۷ سرتېري وژل شوي او ۲۰۰۰ نور ټپیان شوي.
کاناډا: ۱۶۵ کسان یې له لاسه ورکړي، چې دا د کوریا تر جګړې وروسته د کاناډا ترټولو خونړی ماموریت و.
ډنمارک: د سر سړي په حساب یې تر ټولو ډېرې قربانۍ ورکړي (۴۴ مړه).
نور هېوادونه لکه ایټالیا، جرمني او فرانسه هم په دغه جګړه کې ځاني تلفات لري.

د ناټو د عمومي منشي غبرګون
د ناټو عمومي منشي، مارک روټه د ټرمپ د څرګندونو په غبرګون کې وویل چې متحدین به “خامخا” له امریکا دفاع کوي، ځکه دوی په افغانستان کې دا کار کړی دی. هغه ټرمپ ته په خطاب کې وویل: «د هرو دوو امریکایانو په بدل کې چې خپله ژوند یې بایللی، د ناټو د بل هېواد یو سرتېری هم له خپلې کورنۍ سره نه دی یوځای شوی.»
د سویلي سرحدونو په اړه د ټرمپ وړاندیز
ډونالډ ټرمپ په خپلې ټولنیزې شبکې (Truth Social) کې یو بل جنجالي وړاندیز هم کړی دی. هغه ویلي چې شاید امریکا باید د ناټو پنځمه ماده د خپلو سویلي سرحدونو د ساتنې او د غیرقانوني کډوالو د مخنیوي لپاره کارولې وای، ترڅو د امریکا سرحدي ځواکونه نورو کارونو ته وزګار شوي وای.

دا څرګندونې داسې مهال کېږي چې په ټولنیزو رسنیو کې د هغو سرتېرو عکسونه لاس په لاس کېږي چې په افغانستان کې د امریکا په ملاتړ وژل شوي، او خلک د ټرمپ دا خبرې د هغوی سپکاوی بولي. د ناټو او ټرمپ ترمنځ دا کړکېچ د نړیوالو متحدینو ترمنځ د باور فضا نوره هم زیانمنه کړې ده.
کیورډونه: ناټو او ټرمپ، افغانستان جګړه، ډونالډ ټرمپ، د ناټو سرتېري، مارک روټه، پنځمه ماده.



