په یوه تازه ګډه اعلامیه کې چین او پاکستان په افغانستان کې د مېشتو وسله والو ډلو د بشپړ له منځه وړلو غوښتنه کړې او دا یې د سیمې امنیت ته ګواښ بللی دی. د بېجینګ د ستراتیژیکو خبرو جزیات دلته ولولئ.
د ۲۰۲۶ کال د جنوري په ۵مه، چین او پاکستان په یوه ګډه اعلامیه کې په افغانستان کې د هغو وسله والو ډلو د بشپړ له منځه وړلو غوښتنه وکړه، چې د دوی په وینا د سیمې او نړۍ امنیت ته جدي ګواښ پېښوي. دا اعلامیه په بېجینګ کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د ستراتیژیکو خبرو اترو له اووم پړاو وروسته خپره شوه.
چین او پاکستان، د بېجینګ ستراتیژیکې خبرې
د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر او د لومړي وزیر مرستیال، اسحاق ډار بېجینګ ته د خپل سفر په ترڅ کې له خپل چینايي سیال وانګ یي سره وکتل. دواړو لورو ټینګار وکړ چې د افغانستان خاوره باید د نورو هېوادونو پر ضد د پناه ځای په توګه ونه کارول شي. چین او پاکستان په دې برخه کې له افغان حکومت څخه د «ملموسو او د تایید وړ» ګامونو اخیستلو غوښتنه وکړه.
چین او پاکستان، د سیاسي مشارکت او منځګړیتوب هڅې
په اعلامیه کې راغلي چې بېجینګ او اسلاماباد به د افغانستان د مسایلو په اړه نږدې همغږي ساتي. چین او پاکستان وویل چې دوی نړیواله ټولنه هڅوي ترڅو افغان حکومت د یوه ټولشموله سیاسي چوکاټ جوړولو، د منځلارو پالیسیو غوره کولو او له ګاونډیانو سره د ښو اړیکو پاللو ته وهڅوي. دوی همدارنګه د چین، طالبانو او پاکستان ترمنځ د درې اړخیزو غونډو پر دوام هم ټینګار وکړ.
اقتصادي نښلول او امنیتي ننګونې
د یادونې وړ ده چې د تېر ۲۰۲۵ کال په اګسټ میاشت کې په کابل کې د درې واړو هېوادونو په ناسته کې د افغانستان پر نښلولو او د «یو کمربند او یوې لارې» پر پروژې خبرې شوې وې. خو وروسته د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر وویل چې چین او پاکستان له کابل څخه غوښتي و چې د ټي ټي پي (TTP) غړي او د چین د اویغور وسله وال دوی ته وسپاري او یا یې له سرحدي سیمو لیرې کړي.
د کابل او اسلاماباد ترینګلې اړیکې
اوس مهال د افغانستان او پاکستان اړیکې په خورا ټیټه کچه کې دي. اسلاماباد پر کابل تور پورې کوي چې د پاکستاني طالبانو (TTP) ملاتړ کوي، خو د طالبانو حکومت دا ادعا ردوي او وايي چې دا د پاکستان کورنۍ مسئله ده. په مقابل کې، کابل بیا پاکستان تورنوي چې په خپله خاوره کې د داعش ډلې د غړو کوربه توب کوي.
دا ترینګلتیا د دې لامل شوې چې شاوخوا درې میاشتې وړاندې د سرحدي نښتو له امله پاکستان ټولې سوداګریزې لارې وتړلې. د طالبانو حکومت ویلي تر هغه چې پاکستان د سیاست او تجارت د جلا کولو تضمین ورنکړي، دوی د لارو خلاصېدو ته لېواله نه دي. په داسې یو حالت کې، د چین او پاکستان تازه ګډه اعلامیه پر افغان حکومت د فشار یو بل هڅه ګڼل کېږي.
