په دغه راپور کې د هند او افغانستان اړیکه او پر اسلاماباد د هغې اغېزې وڅېړئ. د پاکستان دفاع وزیر اندېښنه ښودلې چې د کابل او ډيلي نږدېوالی د پاکستان ملي امنیت ته ګواښ پېښوي او د ۲۰۲۵ کال له جګړې وروسته یې سیمه ییز حساسیتونه زیات کړي دي.
په جنوبي اسیا کې د جیوپولیټیک بدلونونو په لړ کې، د هند او افغانستان اړیکه یو ځل بیا د بحثونو تود مېز ګرځېدلی دی. د پاکستان دفاع وزیر، خواجه آصف، په خپلو تازه څرګندونو کې له “جیو نیوز” سره په خبرو کې اعتراف وکړ چې اسلاماباد د کابل او ډيلي ترمنځ د ډیپلوماټیکو او امنیتي اړیکو پراختیا ته د شک په سترګه ګوري. د هغه په وینا، دا همکاري نه یوازې د پاکستان لپاره امنیتي ننګونې راولاړوي، بلکې په سیمه کې د قدرت انډول هم اغېزمنوي.
د هند او افغانستان اړیکه، د امیرخان متقي سفر او د اسلاماباد غبرګون
د هند او افغانستان اړیکه هغه وخت د پاکستان لپاره په یو جدي ګواښ بدله شوه، چې د طالبانو د حکومت د بهرنیو چارو وزیر، امیرخان متقي، هند ته رسمي سفر وکړ. دغه سفر د پاکستان غوسه دومره وپاروله چې سمدستي یې پر کابل او پکتیکا ولایتونو هوايي بریدونه ترسره کړل. اسلاماباد په دې باور دی چې د طالبانو حکومت او تحریک طالبان پاکستان (TTP) له هند سره پټې اړیکې پالي او له هغوی څخه د پاکستان ضد فعالیتونو کې مرسته ترلاسه کوي. خواجه آصف وایي چې دغو ډلو په خیبرپښتونخوا کې د باج اخیستنې او ناقانونه عاید له لارې د پاکستان امنیت له جدي خطر سره مخ کړی دی.
د هند او افغانستان اړیکه، د ۲۰۲۵ کال د مې جګړه او د هغې پایلې
د پاکستان دفاع وزیر د ۲۰۲۵ کال د مې میاشتې جګړې ته په اشارې سره وویل چې د پاکستان پوځ ثابته کړې چې د هر ډول بهرني یرغل ځواب ورکولی شي. دا جګړه د هندي کشمیر په پهلګام سیمه کې پر سیلانیانو له یوه برید وروسته پیل شوه. هند ادعا وکړه چې برید د پاکستاني ترهګرو کار و، خو پاکستان دا تور رد کړ.
په دغه لنډه خو خونړۍ ۸۷ ساعته جګړه کې، هند د پاکستان د کهوټې د اتومي تاسیساتو شاوخوا غونډۍ بمبار کړې. په مقابل کې پاکستان وتوانېد چې د هند څو جنګي او بېپیلوټه الوتکې راوغورځوي. دغه شخړه یوازې هغه وخت ارامه شوه چې کله اسلاماباد د امریکا د بهرنیو چارو وزیر ته په ټېلفون کې خبرداری ورکړ چې که هند بریدونه ونه دروي، پاکستان به له “اتومي وسلې” کار واخلي. د امریکا په منځګړیتوب دا اوربند داسې وخت وشو چې د دواړو هېوادونو ترمنځ د مخامخ اټومي جګړې وېره اوج ته رسېدلې وه.
اقتصادي ادعاوې او نظامي باور
خواجه آصف ټینګار کوي چې له دغې جګړې وروسته د پاکستان د وسلو د پېرلو غوښتنې په نړیواله کچه زیاتې شوې دي. هغه ادعا وکړه چې د هېواد نظامي توان د ډاډ وړ دی او که دا لړۍ همداسې دوام وکړي، پاکستان به په راتلونکو شپږو میاشتو کې نور د نړیوال وجهي صندوق (IMF) پورونو ته اړتیا ونه لري. د هغه په وینا، د هند پر ځان باور کمزوری شوی، ځکه هغوی تېر کال د پاکستان د ځوابي بریدونو د مخنیوي لپاره امریکا او چین ته لاس وغځاوه.
د ملي امنیت پر وړاندې بېپروايي
د پاکستان دفاع وزیر د خیبرپښتونخوا پر ایالتي حکومت هم سختې نیوکې وکړې. هغه وویل چې هلته TTP ته د فعالیتونو اجازه ورکول د ملي امنیت پر وړاندې لویه بېپروايي ده. د اسلاماباد په نظر، د هند او افغانستان اړیکه د TTP په څېر ډلو ته روحیه ورکوي چې په خیبرپښتونخوا کې خپل فعالیتونه پراخ کړي.
د جنوبي اسیا روان وضعیت ښيي چې د هند او افغانستان اړیکه به په راتلونکي کې هم د پاکستان لپاره د یوې معما په څېر پاتې شي. اسلاماباد هڅه کوي چې د نظامي ځواک په ښودلو او د اتومي وسلې په ګواښ سره د کابل او ډیلي د نږدېوالي مخه ونیسي. خو له بلې خوا، کابل ټینګار کوي چې خپله خپلواکه بهرنۍ پالیسي لري او له هند سره اړیکې د هیچا پر ضد نه دي. دا چې ایا دا درې اړخیزه جنجالي ډیپلوماسي به یو ځل بیا سیمه د ۲۰۲۵ کال په څېر جګړې ته بوځي او که نه، وخت به یې ځواب کړي. مګر یو څه روښانه دي: د پاکستان لپاره د هند او افغانستان هر ډول همکاري د سرې کرښې په معنی ده.
