په بلوچستان کې د بریدونو وروستۍ څپه پاکستان ته سخت ګزار ګڼل کېږي. په دې راپور کې په ۲۰۲۵ کال کې د وسله والو ډلو د ۱۲۶ بریدونو، د امنیتي ځواکونو د مرګژوبلې او د بلوچستان د وضعیت په اړه بشپړ جزیات ولولئ.
د پاکستاني رسنیو وروستي راپورونه ښيي چې په ۲۰۲۵ کال کې په بلوچستان ایالت کې د وسله والو فعالیتونو زیاتوالی پاکستان ته سخت ګزار ورکړی دی. د رسمي احصایو له مخې، په تېر کال کې بلوڅ بېلتون غوښتونکو لسګونه بریدونه ترسره کړي چې په پایله کې یې د امنیتي ځواکونو ترڅنګ میشتو اوسېدونکو ته درنه مرګژوبله اوښتې ده.
پاکستان ته سخت ګزار، د بریدونو شمېر او د مرګژوبلې جزیات
د پاکستان مشهورو ورځپاڼو «دي نیوز» او «جنګ» راپور ورکړی چې په ۲۰۲۵ کال کې په بلوچستان کې فعالو وسله والو ډلو ۱۲۶ بریدونه کړي دي. د دغو بریدونو هدفونه یوازې پوځي نه وو، بلکې ملکي وګړي هم په نښه شوي دي.
د شمېرو له مخې:
په دغو بریدونو کې ۳۵ پښتانه او بلوڅان وژل شوي او ۵۱ نور ټپیان شوي دي.
پر پنجابیانو ۱۶ بریدونه شوي چې پکې ۵۲ کسان وژل شوي او ۱۲ ټپیان دي.
بلوڅ بېلتون غوښتونکي پنجابیان “استعمارګر” بولي، خو حکومت ادعا کوي چې د ترهګرۍ ډېری قربانیان ځایي پښتانه او بلوڅان دي.
پاکستان ته سخت ګزار، امنیتي ځواکونو ته دروند زیان
د حکومت لپاره تر ټولو خونړۍ برخه پر امنیتي ارګانونو بریدونه وو، چې په رښتینې مانا پاکستان ته سخت ګزار ثابت شوی دی. د رسمي اسنادو پر بنسټ:
فرنټیر کور (FC): پر دغه ځواک ۳۳۰ بریدونه شوي چې پکې ۱۸۴ ملېشه سرتېري وژل شوي او ۳۲۷ ټپیان دي.
پولیس: پر پولیسو ۱۳۴ بریدونه شوي چې ۳۲ سرتېري پکې وژل شوي دي.
لېویز ځواک: پر لېویز ۸۴ بریدونه شوي چې ۱۷ سرتېري یې له لاسه ورکړي دي.
دا ارقام ښيي چې امنیتي ادارې په بلوچستان کې له خورا سخت مقاومت او ګواښ سره مخ دي.
پر بنسټیزو تاسیساتو بریدونه
د وسله والو بریدونو له امله نه یوازې ځاني تلفات اوښتي، بلکې د پاکستان اقتصاد او اړیکو سیسټم ته هم پاکستان ته سخت ګزار رسېدلی دی. پر اورګاډو ۱۰ بریدونه شوي چې ۲۹ کسان پکې وژل شوي دي. همداراز، د مخابراتو او اړیکو مهم سیسټمونه زیانمن شوي، چې د زدهکړو، درملنې او کار لپاره یې د خلکو سفرونه له خطر سره مخ کړي دي.
د شخړې ریښې؛ استثمار که ترهګري؟
د بلوچستان د ازادۍ پوځ (BLA) او نورې بېلتون غوښتونکې ډلې ادعا کوي چې د دوی خاوره د پنجاب له لوري استثمار کېږي. دوی وایي چې د بلوچستان معدني سرچینې لوټل کېږي خو ځایي خلکو ته یې هیڅ ګټه نه رسېږي.
بلوچستان د مساحت او طبیعي زیرمو له نظره د پاکستان تر ټولو لویه صوبه ده، خو د پرمختګ له پلوه تر ټولو وروسته پاتې او بېوزله سیمه ګڼل کېږي. بل لور ته، پاکستاني چارواکي دا بریدونه د بې ګناه خلکو وژنه بولي او وایي چې وسله وال هیڅ قومي یا سیمهییز هویت ته درناوی نه لري.
په بلوچستان کې د ۲۰۲۵ کال جګړې او بریدونه پاکستان ته سخت ګزار و، چې هم یې امنیتي جوړښتونه ولړزول او هم یې ټولنیز او اقتصادي ثبات له ننګونو سره مخ کړ. د دې بحران حل یوازې په نظامي فشار کې نه، بلکې د بلوچستان د خلکو د محرومیتونو په له منځه وړلو کې نغښتی ښکاري.
