نسیمه نیازۍ/ د محرومو افغان نجونو تریخ داستان څه دی؟ څنګه د افغان نجونو هیلې د وحشت تر سیوري لاندې له منځه ځي او نړیواله ټولنه یې په اړه ولې چوپه ده.
په داسې حال کې چې ټوله نړۍ د پرمختګ، برابرۍ او زده کړو ته د لاسرسي خبرې کوي، په افغانستان کې میلیونونه نجونې لا هم له خپل لومړني انساني حق څخه بې برخې دي. دا محرومیت یوازې یوه کورنۍ ستونزه نه ده، بلکې یو لوی بشري ناورین دی چې د افغان نجونو هیلې د وحشت تر سیوري لاندې یې له جدي خطر سره مخ کړې دي.
پنځه کاله کېږي چې د نجونو پر مخ د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې تړل شوې دي. په دې موده کې بې شمېره ارمانونه په سکوت کې مات شول، هغه ارمانونه چې کولی یې شول د دې خاورې راتلونکی روښانه کړي. نن سبا د یوې افغان نجلۍ لپاره زده کړه یو عادي مسیر نه، بلکې یو لرې او دردونکی ارمان ګرځېدلی او د افغان نجونو هیلې د وحشت تر سیوري لاندې پاتې دي.
د افغان نجونو هیلې د وحشت تر سیوري لاندې او د زده کړو محرومیت
یوې لیرې پرتې سیمې ته زما سفر د دې تریخ حقیقت یو عیني انځور و. هلته مې داسې نجونې ولیدلې چې د ژوند د لومړنیو اسانتیاوو په نشتوالي کې یې لا هم په زړونو کې د زده کړې ارمانونه ژوندي ساتلي وو. هغوی غوښتل ډاکټرانې، انجینرانې او ښوونکې شي، خو په اوسنیو شرایطو کې دغه غوښتنې یوازې هغه خوبونه دي چې د افغان نجونو هیلې د وحشت تر سیوري لاندې ورسره دفن شوې دي.
پخوا به همدغه نجونې هره ورځ په امید او انګیزې سره ښوونځیو ته تلې، خو ناڅاپه د محدودیتونو یوې څپې د علم پر رڼا توره وريځ خپره کړه. اوس هغوی د کتاب او قلم پر ځای، خپلې ورځې په ناامیدۍ او انتظار کې تېروي، ځکه د افغان نجونو هیلې د وحشت تر سیوري لاندې له زنداني کېدو پرته بله لاره نه لري.
نړیواله ټولنه او د افغان نجونو هیلې د وحشت تر سیوري لاندې
هغه څه چې دا وضعیت نور هم دردونکی کوي، د نړیوالې ټولنې سکوت دی. په داسې حال کې چې نړیوال بنسټونه د بشري حقونو او جنسیتي برابرۍ شعارونه ورکوي، د افغان نجونو د حقونو د ښکاره نقض په وړاندې د هغوی غبرګونونه خورا کمزوري او بې اغیزې دي. دا چوپتیا ثابتوي چې د افغان نجونو هیلې د وحشت تر سیوري لاندې د نړیوالو قدرتونو لپاره کوم لومړیتوب نه لري.
خو افغان مېرمنې په دې بې انصافۍ کې خاموشه نه دي پاتې شوې. هغوی سړکونو ته راوتلې، خپل غږ یې پورته کړی او د خپل تعلیم، کار او ازادۍ غوښتنه یې کړې ده. که څه هم دا غږونه ډېر کله ځپل شوي، خو بیا هم د افغان نجونو هیلې د وحشت تر سیوري لاندې د مقاومت په توګه ژوندۍ پاتې دي.
د زده کړې د حق لپاره مبارزه یوازې یوه انفرادي غوښتنه نه ده، بلکې دا د یو ملت د کرامت او راتلونکي د ژغورلو هڅه ده. هغه مېرمنې چې نن له زده کړو محرومې دي، سبا به د هېواد په اقتصادي او ټولنیز پرمختګ کې هم برخه ونه لري. زه باور لرم چې دا مبارزه باید دوام ومومي، ځکه تاریخ به یوه ورځ قضاوت وکړي چې څنګه د افغان نجونو هیلې د وحشت تر سیوري لاندې له پامه وغورځول شوې.
زموږ هیله هغه ورځ ده چې په دې خاوره کې هیڅ نجلۍ د ښځې توب په جرم له خپلو حقونو بې برخې نه شي. هغه ورځ چې د افغان نجونو هیلې د وحشت تر سیوري لاندې له وېرې پرته یو ځل بیا د رڼا او تعلیم په لور وغوړېږي او دوی وکولی شي خپل راتلونکی په خپله جوړ کړي.
