قزاقستان غواړي د افغانستان او قزاقستان ترمنځ سوداګري له ۵۰۰ میلیونه ډالرو څخه ۳ میلیارده ډالرو ته ورسوي. په دې راپور کې د وسپنې پټلۍ اهمیت او د ټرانزیټي خنډونو په اړه بشپړ جزیات ولولئ.
د افغانستان او قزاقستان ترمنځ سوداګري؛ له اوسني حالت څخه تر ۳ میلیارده ډالرو پورې لیدلوری
د منځنۍ اسیا او سویلي اسیا ترمنځ د اقتصادي پیوستون په لړ کې، د افغانستان او قزاقستان ترمنځ سوداګري په یو حساس او تاریخي پړاو کې قرار لري. قزاقستاني رسنیو په خپلو تازه راپورونو کې ویلي چې دغه هیواد پلان لري په راتلونکو کلونو کې له افغانستان سره د خپلې سوداګرۍ کچه له اوسني ۵۰۰ میلیونه ډالرو څخه ۳ میلیارده ډالرو ته لوړه کړي.
د اوسنۍ سوداګرۍ بڼه او صادراتي محور
اوسمهال د افغانستان او قزاقستان ترمنځ سوداګري تر ډیره د قزاقستان د صادراتو پر محور راڅرخي. د قزاقستاني چارواکو په وینا، د هغوی په صادراتي توکو کې لاندې موارد شامل دي:
غله جات (په ځانګړي ډول غنم)
اوړه
بېلابېل کرنیز توکي
دا توکي د افغانستان د خوراکي توکو په بازار کې مهم ځای لري او قزاقستان هڅه کوي چې د خپلو دغو تولیداتو لپاره په افغانستان کې دایمي او خوندي بازار ولري.
د سوداګرۍ پر وړاندې خنډونه او حللارې
سره له دې چې دواړه هیوادونه د سوداګرۍ پراختیا ته لیواله دي، خو ځینې ننګونې لا هم پر ځای پاتې دي. د قزاقستان د چارواکو په خبره، د ټرانسپورټي او لوجستیکي لارو کمښت تر ټولو لوی خنډ دی چې د افغانستان او قزاقستان ترمنځ سوداګري یې اغیزمنه کړې ده.
د دغه خنډ د لرې کولو لپاره، لاندې پروژې حیاتي بلل کیږي:
د تورغونډۍ–هرات د وسپنې پټلۍ: دا پروژه به د توکو د لېږد رالېږد لګښت کم کړي او د سوداګرۍ کچه به په بې ساري ډول لوړه کړي.
د لوجستیکي مرکزونو جوړول: په سرحدي سیمو کې د ګودامونو او لوجستیکي مرکزونو نشتوالی بله ستونزه ده چې حل ته اړتیا لري.
افغانستان؛ د قزاقستان لپاره د ټرانزیټ مهم دهلېز
قزاقستان یوازې د افغانستان بازار ته د لاسرسي په لټه کې نه دی، بلکې افغانستان د یو مهم ټرانزیټي دهلېز په توګه بولي. د قزاقستاني لوري په وینا، افغانستان کولی شي د قزاقستان تولیدات لاندې بازارونو ته ورسوي:
سویلي اسیا (پاکستان او هند): د انرژۍ او خوراکي توکو لپاره لوی بازارونه.
منځنی ختیځ: د خلیج هیوادونو ته د لاسرسي تر ټولو نږدې لاره.
د افغانستان او قزاقستان ترمنځ سوداګري که څه هم اوس په ۵۰۰ میلیونه ډالرو ولاړه ده، خو د ۳ میلیارده ډالرو هدف ته رسیدل ممکن دي. د زیربنایي پروژو لکه د وسپنې پټلۍ بشپړول او د ټرانزیټي اسانتیاوو رامنځته کول به نه یوازې د قزاقستان صادرات زیات کړي، بلکې افغانستان به هم د سیمې په اقتصادي زړه بدل کړي.
