سیاستستاسې نظر او تبصره – د لوستونکو لیدلوری او سیاسي شننه

د ټرمپ تاریخي ناسته؛ ایا امریکا، چین او روسیه به د ایران د جګړې برخلیک وټاکي؟

د ټرمپ تاریخي ناسته له شي جین‌پینګ او پوتین سره د ایران جګړې، اټومي وسلو او اوکراین په تړاو د بحثونو موضوع ګرځېدلې ده. ایا درې قدرتونه به یوې هوکړې ته ورسېږي؟

د امریکا، چین او روسیې د مشرانو د درې اړخیزې ناستې په اړه بحثونه په داسې حال کې مطرح کېږي چې د ایران جګړه، د اوکراین کړکېچ او د نړیوالو قدرتونو ترمنځ اقتصادي سیالي د نړۍ پر سیاسي وضعیت اغېز لري.

د ورکړل شوي راپور پر بنسټ، تمه ده چې د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ، د چین ولسمشر شي جین‌پینګ او د روسیې ولسمشر ولادیمیر پوتین د نومبر په ۱۹مه یانې نن پنجشنبه د چین په شنژن ښار کې سره وګوري.

که دا لیدنه په رسمي ډول ترسره شي، د نړۍ د درېیو مهمو قدرتونو ترمنځ به د مستقیمو خبرو لپاره یو کمساری فرصت وي.

د ټرمپ تاریخي ناسته ځکه د پام وړ بلل کېږي چې درې واړه هېوادونه د اټومي وسلو، نړیوال امنیت او اقتصادي سیاستونو په برخه کې پراخ نفوذ لري.

خو د دغو هېوادونو ترمنځ سیاسي اختلافونه ښيي چې یوې ګډې هوکړې ته رسېدل به اسانه نه وي.

37ad70ef 492a 43a2 b8b9 c8cfdbbb5783
د ټرمپ تاریخي ناسته؛ ایا امریکا، چین او روسیه به د ایران د جګړې برخلیک وټاکي؟

د ټرمپ تاریخي ناسته؛ اټومي وسلې او اوکراین به د خبرو برخه وي؟

د راپور له مخې، د اټومي وسلو کمول د احتمالي خبرو له مهمو موضوعاتو څخه دي.

ټرمپ د امریکا، روسیې او چین ترمنځ د اټومي وسلو د محدودولو پر اړتیا ټینګار کړی دی.

خو چین، چې اټومي زېرمه یې د امریکا او روسیې په پرتله کوچنۍ ده، ښايي د ورته محدودیتونو له منلو سره موافق نه وي.

د اوکراین جګړه هم یوه بله مهمه موضوع ده چې د واشنګټن او مسکو پر اړیکو یې اغېز کړی دی.

که څه هم د دې موضوع د رسمي اجنډا په اړه بېلابېل راپورونه خپاره شوي، خو د اوکراین جګړه د امریکا او روسیې ترمنځ د اختلاف له مهمو لاملونو څخه پاتې ده.

له بلې خوا، د امریکا او چین ترمنځ سوداګریزې تعرفې، د پرمختللې ټکنالوژۍ پر صادراتو محدودیتونه او د تایوان مسئله هم د دواړو هېوادونو پر اړیکو اغېز لري.

د ټرمپ تاریخي ناسته ښايي د دغو اختلافونو په اړه د مستقیمو خبرو فرصت برابر کړي، خو دا لا څرګنده نه ده چې درې واړه مشران به پر کومو مشخصو موضوعاتو موافقې ته ورسېږي.

د ټرمپ تاریخي ناسته به د ایران پر جګړه څه اغېز ولري؟

د ایران مسئله د احتمالي درې اړخیزو خبرو له مهمو موضوعاتو څخه یاده شوې ده.

د ورکړل شوي راپور له مخې، یو لوړپوړي امریکايي چارواکي ویلي چې ټرمپ غواړي د ایران موضوع له خپلو چینايي او روسي سیالانو سره مطرح کړي.

خو تر اوسه څرګنده نه ده چې واشنګټن به د دې مسئلې د حل لپاره کوم مشخص وړاندیز وړاندې کړي.

چین له ایران سره پراخې اقتصادي اړیکې لري او د دغه هېواد د تېلو له مهمو پېرودونکو څخه دی.

پکن هڅه کوي چې په منځني ختیځ کې د جګړې پراخېدل د انرژۍ پر نړیوال بازار او سوداګریزو لارو منفي اغېز ونه کړي.

روسیه هم له ایران سره نږدې سیاسي او امنیتي اړیکې لري، خو د مسکو ګټې له چین سره په بشپړ ډول یو شان نه دي.

د راپور د تحلیل له مخې، روسیه ښايي د ایران په تړاو له امریکا سره د همکارۍ په بدل کې د اوکراین یا لوېدیځو بندیزونو په اړه امتیازات وغواړي.

bd665320 e373 11f1 9f51 4bfc31543510.jpg
د ټرمپ تاریخي ناسته؛ ایا امریکا، چین او روسیه به د ایران د جګړې برخلیک وټاکي؟

په همدې حال کې، ټرمپ ښايي هڅه وکړي چې پر تهران د چین له اقتصادي نفوذ او د روسیې له سیاسي اړیکو څخه د یوې احتمالي هوکړې لپاره ګټه واخلي.

خو دا یوازې یوه سیاسي سناریو ده او د داسې پلان رسمي تایید نه دی وړاندې شوی.

د ټرمپ تاریخي ناسته که ترسره شي، د ایران په اړه د واشنګټن، پکن او مسکو دریځونه به تر ډېره روښانه کړي.

سره له دې، چین او روسیه نه شي کولای په یوازې ځان د ایران د راتلونکي په اړه پرېکړه وکړي.

د تهران دریځ، د جګړې وضعیت، اټومي پروګرام او د بندیزونو مسئله به د هرې احتمالي هوکړې په پایله کې مهم رول ولري.

د نړیوال سیاست د شنونکو لپاره اساسي پوښتنه دا ده چې ایا درې واړه قدرتونه به د خپلو اختلافونو ترڅنګ د ګډو ګټو پر بنسټ خبرو ته چمتو شي؟

د ټرمپ تاریخي ناسته ښايي د راتلونکو ډیپلوماټیکو مذاکراتو لپاره زمینه برابره کړي، خو د ایران د جګړې د پای ته رسېدو یا د نړیوالو اختلافونو د حل تضمین نه شي کېدای.

be0d7c5bc3996500093d3154bef80c2b
د ټرمپ تاریخي ناسته؛ ایا امریکا، چین او روسیه به د ایران د جګړې برخلیک وټاکي؟

احمد ضیا شنواری

احمد ضیا شنواری یو سياسي شنونکی او خبریال دی چې د افغان حکومت د اصلاحاتو، د سولې د هڅو او د حکومتدارۍ د پرمختګونو په اړه لیکنې کوي. د هغه لیکنې د هیواد د سیاسي بدلونونو او د پایداره سولې پر بهیر تمرکز لري.

اړوند خبرونه

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *

Back to top button