د ملي ټي وي سره د ریس جمهورغني  مناظره

د خوست والي محمد حلیم فدايي پر خپل فیسبوک پاڼه ليکلي دي چې د ملي ټلویزیون سره د ولسمشر مناظره مې واورېده او وکتله؛ غواړم لنډه تبصره پرې وکړم.اول داچې د ملي ټلویزیون دغه مناظره کامیابه وه او په دغه مناظره کې هر ډول ګډونوال رادعوت کړي وو

ریس جمهور غني پوره صبر او تحمل سره ځوابونه ورکړل د خلکو پوښتنو نه او د دې ترڅنګ دا یو نمونه او مثال شو د پیان ازادي لپاره اوس باید دغه رقم د ميډیا ازادي نوره هم غځيږي او زیاته شي، ادوهم؛ د سولې په اړه د ریس جمهور غني دريز ډېر واضح او د نظام د ددوام بریالی انتقال یې بل ډېر مهم خبره وه. زما انګېرنه داده چې ولسمشر د خپلې دورې ترپایه سوله راولي او شاید د سولې د اتل لقب وګټي.

بله داچې ولسمشر سیاست په منطق او معقولیت او سټراټیژیک زغم ولاړ دی او پرمخ یې بیایي.څلورم؛ د ځوانانو او نوي نسل لپاره یې په سیاست او اداره کې پرځای کولو دومره زیاته قرباني ورکړه چې په لنډمهال کې ورته سیاسي ستونزې زېږولې دي اما په اوږدمهال کې د رهبریت د بحران تشه ډکه کړه.پینځم؛ له امرېکا او نوري نړۍ سره یې سیاست په ملي ګټو ولاړ دی او دا خبره یې ډېره مهمه وه چې موږ د جګړو لپاره ایتلافونه کړیدي؛ باید د سیمي لري او نېږدې هېوادونه د سولې لپاره ایتلاف ته راوبولو.شپږم؛ د سولې په اړه یې داسې دریځ ونېوه چې په هیڅ حالت د سولې جریان زیانمن نکړي کوم چې له سولې سره د نوموړي ژمنتیا ښیي.اووم :موږ له هر لورې په طوفانونو کې کشتۍ د بحر غاړې ته بیایو او ددې مدیریت لوړې او ژوري لري اما د یوه رهبر په توګه یې نوي نسل ته په دې طوفانونو کې ګېر ولس ته د هیلو پیغام درلود نه د ناامیدي.

اتم؛پلانونه مو جوړې کړیدی اما تطبیق یې د ټولو متقه کار دی؛ همداسې له فساد سره مبارزه یوازې په دولت کې نه باید د ملت په منځ کې هم ورسره مبارزه وشي.نهم؛ د ولسمشر له ځوابونو او فزیکي حرکاتو داسې برېښېده چې لا ځوانانو او ولس نوموړی او د نوموړي پیغام نه دی درک کړی او دې حالت یوڅه ځورولو.لسم؛ نوموړي د افغانستان د سیاسي، امنیتي، اجتماعي، اقتصادي، جغرافیایي او ملي هویت په اړه ډېر واضح پلان درلود اما ددې د تطبیق لپاره پیاوړو ادارو ته اړتیا لېدل کېږې.یوولسم؛ په خپلو منابعو اتکاء، پر ځان باور او له بهرنیانو بې نیازه کېدل او په عین حال کې له هغوی سره روابط تعریفول یې داسې پیغامونه ول چې داسې استقلال او ازادۍ واخلو چې له نورې نړۍ سره د همزیستي او ګډ ژوند سیاست په کې نغښتی وي.

اخیرۍ تبصره دا ده چې دخپلې دې دورې لپاره یې واضح اولیتونه لري او په سرکې یې د سولې راوستل. که ولسمشر نور هیڅ هم ونکړي او دې دوره کې یې سوله راوستله نور به د افغانستان لپاره دوهم احمدشاه بابا او د سولې تلپاتی اتل وي. په پای کې یې له کار، کور او کتاب سره مینه؛ ځوانانو او سیاستوالو ته یو بل غوره پیغام وو.

په دې اړه سوشل ميډیا کې هم عامو وګړو او سیاسي شنونکو تبصرې کړي دي بازې خلکو د کونړ استازي کاریاب صیب پوښتنې ستایلې دي او ویلي ېې دي چې د کاریاب پوښتنې داسې وې لکه د ټول ملت نماینده چې وي او بازې لیکلي وو چې د یو ځوانې خور پوښټنې د جرات نه ډکې پوښټنې وې او حقیقتونه ېېویلي وو بازې د ولسمشر خبرې وستایلې اووۍ وویل چې ولسمشر دا څرګند کړ چې ولسمشر ملت جوړونې لپاره ټينګه اراده لري

اوس مهال باید ټول سیاسیون ملت ته د ځواب ورکونې رواج قایم کړي او ټول مخور سیاسیون باید ملت ته د مناظرې لپاره ځانونه حاظر کړي ترڅو ملت د دولت او د سیاسي څېرو د سولې لپاره ټينګې ارادې نه خبر شي ]که اوس وخت د دې دۍ چې باید ټول اړخونه سولې ته ژمن اووسیګې ،

امرالله صالح او د سولې پروسې کې خنډ

ارګ وايي ریس جمهورغني نظامي مفتش محمد حمید طهماسي پر مشرۍ یو لس کسیز پلاوی ټاکلۍ  او هدایت یی ورته کړۍ چې هغوي دې د ایران سره پر باډر ایراني بارډر ساتونکولخوا  د یو شمېر افغانانو د وژلو په سم ډول او هر اړخیزې ارزونې وکړي. .  

د ءاپورونو له مخې په دې پلاوي کې د ولسي جرګې، د کورنیو چارو، ملي دفاع، بهرنیو چارو، د کډوالو او راستنېدونکو چارو وزارتونو او د ملي امنیت عمومي ریاست، د هرات ولایت مقام، د ولایتي شورا او د ۲۰۷ ظفر قول اردو د پنځمې سرحدي لوا مسولین موجود دي. .

دغه مو ضوغ له دې وړادې د ایران د دولت لخوا درغ بللي وو. درواغ بللې وې چې د دغه هېواد باډرساتو نکو ځواکونو ځینې افغان کډوال افغانستان ته د ستنېدو لپاره پر هریردو سیند اوښتلو ته اړ کړل. که څه هم ایران یاده موضوع رد کړې وه خو بیا هم  د دغه وزارت ویاند عباس موسوي ویلي وو، چې ایران د افغانستان بهرنیو چارو وزارت ته رسمي اطلاع ور کړې چې ایران د یادې موضوع څېړلو ته تیار دۍ.

د یو رسنۍ له مخې ، ښاغلي موسوي له ایران سره پوله کې د ځینې افغان مهاجرینو  د پېښې په هکله وویل: “لکه مخکې چې زموږ د مملکت چارواکو ویلي، دا خبر هیڅ حقیقت مه لري چې ایراني پوله ساتو ځینې افغان وګړي افغانستان ته د ستنېدو لپاره پر سیند اوښتو ته مجبور کړي دي او وژلي دي. “.

نوموړي زیاته کړه : “ایران په دې موضوع کې مشکل نه لري.، خو بیا هم د افغان چارواکو غوښتنې ته په پام دغه هېواد د دواړو هېوادونو د ښه ګاونډیتوب او ښه نیت د اصولو له مخې او د ورورولۍ اړیکو په دلیل په رسمي یاداښت کې د افغانستان اسلامي جمهوریت د تهران سفارت ته ویلي چې ایران د دې موضوع دارزولو لپاره ګډې همکارۍ ته تیار دی”.

: عیني شاهدانو له وینا مطابق د غوايي پر ۱۲ نېټه د ایران امنیتي ځواکونو ځینې افغان کډوال چې د کار په لټه ایران ته اوښتل له ایران سر پر پوله د هرات د ګلران ولسوالۍ په کارېز الیاس سیمه کې ونیول او له وهلو ټکولو او شکنجې وروسته یې پر هریرود اوښتو ته اړ کړل چې په نتیجه کې یو شمېر ډوب شول او ځینې بچ شول”.

له دې وړاندې د ایران د خارجه ورزارت ویاند موسوي ویلي و چې دا پېښه د افغانستان خاوره کې شوې ده او د ایران پوله ساتي په دې اړه ایران کې هر ډول موضوع ردوي. بلخوا د امریکا د بهرنیو چارو وزیر مایک پومپیو چارشنبه واشنګټن کې یوې خبري کنفرانس ته وویل، د ایراني ځواکونو په لاس د افغان کډوالو ځورونې، شکنجې او وژنې رپوټونو سخت خواشینی کړی دی.