د روغتیا وزارت:۱۰ میلیونه افغانان په کرونا اخته دي

د عامې روغتیا وزارت د جمعې په ورځ مطبوعاتو ته په خبرو کې وویل چې په هېواد کې په تېرو ۲۴ ساعتونو ۶۲۳ کسان په کورونا اخته شوي او ۱۱له دغې ناروغۍ له امله مړه شوي دي.کرونا ویروس لا هم افغانستان کې شتون لري او ښايي دغه ناروغي تر ډیره وخته پورې دوام وکړي.

هیواد کې تر اوسه ۱۳ زره شپږ سوه ۵۹ کسان په کووېډ ۱۹ ناروغۍ اخته شوي دي. د روغتیا وزارت چارواکي وايي، پرون یې په بېلا بېلو ولایتونو کې ۹۸۷ مشکوک کسان معاینه کړي چې پکې ۶۲۳ په کوویډ-۱۹ ناروغۍ اخته دي.

پلازمېنه کابل کې ۲۷۱، هرات کې ۱۷۹ ننګرهار ۶۷، بلخ کې ۲۳ ،لغمان کې ۱۳، بدخشان او پروان کې ۱۰ـ۱۰، پکتیکا او بامیان کې۹-۹، پکتیا کې ۷، خوست کې ۱۸، لوګر کې ۳، تخار کې ۲، کونړ او دایکندي کې یو یو کس په کووېډ-۱۹ ناروغۍ اخته شوي دي.

یاد وزارت وایي، په ورته مهال له دې وېروس ۱۱ کسان مړه شوي او دې سره له کورونا د مړو کسانو شمېر ۲۴۶ کسانو ته ورسېد. په دې وروستیو کې د ننګرهار ځینې اوسېدونکو خواله رسنیو کې د داسې ناروغۍ خبره وکړه چې ځینې یې کورونا او نور یې محرقه بولي.

د افغانستا د عامې روغتیا وزارت د دې مسلې ارزولو ته پلاوی واستاوه. پرون دغه پلاوي وویل، په دې ولایت کې په محرقې اخته کسان کورونا وېروس نیولي دي. د پکتیکا، هلمند او کندهار په ګدون ځینې نورو ولایتونو کې هم د ورته ناروغۍ خبره کېږي.

د روغتیا وزارت مرستیال وحید مجروح پرون په خبري غونډه کې وویل، که څوک فکر کوي چې تره ټکه یې ده، بیا دې هم ځان له خلکو ګوښه کړي.او احتیات دې وکړي که احتیات ېې ونکړ نو افغانستان به غټې فاجعې سره مخ کړي

دیادونې وړ ده چې که هیوادوالو احتیات ونکړ او کرونا ېې جدي ونه نیوه نو د دغې ناروغۍ له امله به ډیر زیانونه وګورو افغانستان بې وزله او غریب هیواد دۍ باید اوسمهال پکې سخت احتیات نه کار واخیستل شي دا هم باید یاده کړو چې زموږ هیواد له دې وړاندې هم د امنیت او نورو ستونزو سره مخ دۍ .

کرونا او نړی

کرونا لا هم په نړۍ کې شتون لري. ښايي دغه ناروغي په ټوله نرۍ کې د تل لپاره پاتې شي. او بيخي ورکه نشي په نړۍ کي د کرونا ویروس یا کوایډ ۱۹ تنفسي ناروغۍ د تائيد سوو مثبتو پېښو شمېر تر ۴،۶ میلیونو واوښتئ.ښايي دغه ناروغي پيک ته ورسيږي

نړۍ کې ددې ویروسه څخه د مړو شوو کسانو شمېر تر ۳ لکو واوښتئ او تراوسه ۳۱۳ زره تنه ځني مړه سوي دي. له ویروس څخه د روغ سوو کسانو شمېر بیا تر ۱،۷ میلیونو ډېر شو. متحده ایالات د ویروس لرونکو هیوادونو څخه لومړی هیواد دئ، چي تراوسه یې د مثبتو پېښو شمېر له دوهم هیواد څخه څو برابره لوړ ۱،۵ میلیونه دئ. همداراز دې هیواد تر نورو ټولو هیوادونو ډېر ۹۰ زره مړي ورکړي او پکښي له ویروسه بیا تر ۳۴۰ زرو ډېر کسان روغ سوي هم دي. ولسمشر ډونالډ ټرمپ ويلي چي د اقتصاد د بیا راپورته کېدو لپاره به ډېر ژر په امریکا کي کاروبارونه بیرته پیل کړي.

د نړۍ له بل اړخه بیا روسیه د ویروس لرونکو هیوادونو په قطار کي دوهم هیواد ته راپورته سو او هسپانیا یې شاته کړه. په روسیه کي د ویروس مثبتي پېښي په ډېري چټکۍ سره ۲ لکه ۸۲ زرو ته ورسېدې. پدې هیواد کي د عیسوۍ می میاشتي له لومړۍ نېټې څخه له ۱۷۵ زرو څخه ډېري پېښي ثبت سوي، چي ورځنی شمېر یې تر ۱۰ زرو ډېریږي.

ددې نه علاوه یې د ویروس څخه د روغ شوو وګړو شمېر ۶۸ زرو رسیږي او مړي یې له ۲۶۰۰ تنو څخه اوړي. بلخوا بیا برازیل له ایټالیا څخه پنځم ځای ونیوی، چي د ویروس مثبتي پېښي یې ۲۳۳ زرو ته رسیږي، مړي یې ۱۶ زرو ته او روغ سوي یې ۹۰ زرو ته رسیږي.

دریم هسپانیا، بیا برېتانیا، شپږم ایټالیا، ورپسې فرانسه او جرمني هغه اروپايي هیوادونه وه، چي له چین او ایران وروسته یې د ویروس ډېري مثبتي پېښي درلودې، خو پدې وروستیو څو ورځو کي یې مثبتي پېښي کمي سوي او کاروبارونه ته پکښي اجازه ورکول کیږي، چي بیا پرانیستل شي. بلخوا بیا په آسیا کي له روسیې وروسته ترکیه، هند، پاکستان، سعودي عرب، ایران، قطر، بنګله دېش او تازه کویټ هغه هیوادونه دي، چي د ویروس مثبتي ورځنۍ پېښي یې له زرو اوړي او حتی زرګونو ته رسیږي. په چین کي که څه هم کاروبارونه ته د بیا پرانیستلو اجازه ورکول شوې، خو ویروس له پکښي بشپړ ورک نه دئ او اوس مهال هره ورځ تر ۱۰ پوري مثبتي پېښي لري.

کرونا یو جدي ناروغي ده اول په چین هېواد کې راښکاره شوه او بیا ورپسې نورو ملکونو ته خپرېده د چين نه بعد بیا دغه ناروغي د امريکا هېواد کې ډېره خپره شوه همداسې نوره خپرېده او د نړۍ ګډ ګډ ته ورسېده. که څه هم بازې هېوادونو لاک ډاون د ختمولو اعلان کړۍ دۍ.خو بیا هم مونږ ته پکار دي چې احتیات نه کار واخلو افغانستان د بې وزلو هېوادونو څخه دۍ نو مونږ ټولږ هېوادوالو ته ډېر احتیات پکاردۍ.