بانک جهاني:ډېری افغان ماشومان مکتبونه نه لري

بانک جهاني:ډېری افغان ماشومان مکتبونه نه لري امریکا غږنګلیش د اکټوبر پر ۴ رپوټ ورکوي چي بانک جهاني وايي د افغانستان له تقریبا ۱۸ زرو مکتبونو څخه سم نیم مناسب تعمیرونه نه لري ، او قریب ۳،۷ میلونه کوچینیان مکتب نه محرومه دي او نه زي.

د یاد بانک مشر د یکشنبې په ورځ پر افغان مشرانو باندي ږغ وکړ چي د خپلو خلګو غم وخوري، او د ماشومانو په تعلیم او تربیې کي پانګونه وکړي.امریکا ږغ انګلیش لیکي د ۲۰۱۳ ډېټا ښيي چي ۹۳ ٪ لس کلن افغان کوچینیان ساده متن نه سي لوستلای. په جنوبي اسیا کي دا  تر ټولو جګه فیصدي ده. او د مکتبونو شویه ډېره ټیټه ده په ځانګړي ډول په کلیو کې بیا درسونه ډېر په ټیټه کچه دي.

د بانک جهانی اعلامیه وايي د افغانستان د تعلیم او صحت په برخه کي هم زیات جنډري تفاوتونه موجود دي. همدااوس ۶۷ ٪ هلکان او ۴۸ ٪ نجوني په مکتبونو کي ثبت دي. او د تعلیم شویه لا هم په ټيټه کچه ده.او ډیری خلک په کلیو کې لا هم دا تاصر لري چې نجونې باید مکتب ته لاړې نشي او صرف باید د کور مېرمن اووسیږي. افغانان ړ ډېر وخت په جنګ کې تېر کړی او د هر فامیل اکثره غړي ېې پوهه نه لري.

وی او ای لیکی چې جهاني بانک دا ارقام پداسي وخت کي خپروي چي د شبنې په ورځ اشرف غني په پکتیکا کي وویل«ما  ټول افغانستان جوړ کړامریکا ږغ انګلیش لیکي چي د اشرف غني همدې څرګندونو په افغان سوشل میډیا کي سخت انتقادونه راولاړ کړیدي.خلک په دې اړه نظر لري چې ولسمشر غني داسژ بیانونه باید ونه کړي او ولس ته ځان عملي ثابت کړي تر څو د هغويي ژوندونه په امن کې اووسیږي او ارمانونه ېېپوره شي.

راتلونکې هفته ټول دولتي مکتبونه پیلیږي
راتلونکې هفته ټول دولتي مکتبونه پیلیږي

اوس باید د پوهنې وزارت او د کلیو او پراختیا وزیر دکلیو ته ځانګړې پاملرنه وکړي او هلته مکتبونو تر څنګ نورې تعلیمي ادارو تعمیرونه هم سر ته ورسوي.او د دغه سیمو غوښتنې عملي شي او پرمختګ وکړي. د هېواد په لرې پرتو سیمو کې لا هم داسې ځایونه شته چې لېسې نه لري او اکثره خلک ېې د معارف نه مخرومه پاتې دي. نوکه چېرې اړوند وزارتونه دغو سیمو ته پاملرنه ونه کړي نو داځایونه به نور هم د پرمهتګ پر ځاۍ پر شا لاړ شي.

راتلونکې هفته ټول دولتي مکتبونه پیلیږي

راتلونکې هفته ټول دولتي مکتبونه پیلیږي د افغانستان د معارف وزارت ویانده نوریه نزهت وایي، د کابینې د پرېکړې پربنسټ راتلونکې اوونۍ د شنبې په ورځ له اول تر لسم ټولګي ټول مکتبونه شروع کیږي. د دې نه وړاندې د یولسم او دولسم تولګې درسونه لا مخکې يبل شوي.

باید یاده وکړو چې ,څه باندې پنځه میاشتو راپدېخوا د کرونا ویروس نه د خوندیتوب په موخه ټول ښوونځي بند شوي وو او د وږي په میاشت کې یوازې له لسم تر دولسم ټولګیو ښوونځي پیل شوي وو، خو تازه کابینې پرېکړه وکړه چې له اول نه تر لسم هغه ټولګیو پورې چې نه وو پیل شوي یو ځل بیا به د شنبې په ورځ خلاص شي .دويي له شاګردانو غوښتي دي چې باید مکتب ته د تلو په وخت کې د روغتیا وزارت په لارښوونو عمل وکړي تر څو د بیا ځلې کرونا خپرېدو نه مخنیوۍ وشي.

د لسم تر دولسمو ټولګیو پورې ښوونځي د وږي میاشتې پهېلومړۍ نېټه پیل شول، خو د عامې روغتیا وزارت او د پوهنې وزارت ښوونځیو ته امر کړی وو چې د کووېډ١٩ ناروغۍ نه د خوندیتوب په موخه دې ټول روغتیایي تدابیر مراعت کړي.د پوهنې وزارا ویلي وو، که په ښوونځیو کې د کووېډ١٩ ناروغۍ مثبتې پېښې ثبت شوې، د هغې په صورت کې به بیا د ښوونځیو د تړلو په اړه پر پرېکړه غوروکړي.

د مکتبونو په پیلېدو سره ځای ځای په پلازمېنه کابل کې هم په یو شمېر ښوونځیو کې د کووېډ١٩ ناروغۍ مثبتې پېښې ثبت شوي دي.دا ځکه پیل شوې چې ځینې شاګردان د کویډ۱۹ ناروغي مخنیوي لپاره په سمه توګه تدابیر نه کوي او نه هم د روغتیا وزارت په لارښوونوعمل کوي.

هېواد کې د هوا په ګرمېدو او د دوبي په راتلو سره د کرونا ویروس یا کووېډ١٩ ناروغۍ د مثبتو پېښو ثبت را کم شو چې په دې توګه د عامې روغتیا او پوهنې وزارتونو په ګډه سره د ښوونځیو د پرانیستلو طرحه جوړه کړه او د کابینې له لوري په تایید سره دولتي ښوونځي له لسم تر دولسم او خصوصي ښوننځي له اول تر دولسم تولکي شروع شول.

راتلونکې هفته ټول دولتي مکتبونه پیلیږي
راتلونکې هفته ټول دولتي مکتبونه پیلیږي

بلخوا بیا هم د هوا په سړېدو سره د کرونا ویروس ناروغۍ د بیا تیزی خپرېدنې او دویمې څپې وېره موجوده چې د روغتیا وزارت وایي له وړاندې ورته چمتووالی لري، خو که د امکان په صورت کې د کووېډ١٩ ناروغي بیا چټکه خپره شي ترې نه د خوندیتوب او مخنیوي په موخه به یو ځل بیا پوهنتونونه، ښوونځي او ټولې ښوونیزې ادارې بند شي.نو اوسمهال باید ټول شاګردان احتیات وکړي او د خپل ځانونو خیال وساتي.

ولسمشرغني: هلمند کې د طالبانو وروستی جګړه په سختو ټکو وغندله

ولسمشر غني: د قانون مطابق به ټولو ولايتونو ته پاملرنه کېږي جمهور ریس غني د اصلاحات اداري له مشر او د د غه کمېسيون له کمېشنرانو سره ولسمشرۍ ماڼړۍ کې مجلس وکړ او دويي ته ېې په ولایاتو کې د معارف په بستونو کې د ګمارنو په اړه لازمې سپارښتنې وکړې،

د ولسمشرۍ ماڼړۍ نه خپره شوي بیانیه کې ذکر شوي چې په دې کتنه کې چې د ویډیو کنفرانس له لارې ترسره شوه، د یاد کمېسیون رئیس او کمېشنرانو د ګومارنو، ازموینو او د ملکي خدمتونو ادارو په اړه د خپلو ارزونو، د بشري قواوو وضعیت، تعییناتو، څارنې او په ادارو کې د اهدافو پرمخ وړلو لپاره د کارکوونکو د سویې تثبیت، د دندو لایحې په برخه کې د کار او په عامې روغتیا او پوهنې وزارتونو کې د ارزونو په اړه خپل راپورونه مجلس ته واورول،

د دغه اداري مسؤلينو د تشو بستونو، لايحو او مقراراتو د نهايي کولو په اړه معلومات وړاندې کړل، دغه ادارې په پوهنې وزارت کې د ولایتونو په کچه د شته خالي بستونو په اړه معلومات ورکړل وې ویل، د کارکوونکو د ازموینو او ګومارنې کار به د بشپړېدو پورې روان وي او دويي به کوشش وکړي چې یو بست هم تش پاتې نشي.

ولسمشر غني د هغوی د راپور او خبرو تر اورېدو نه بعد، وویل داسې اداري فرهنګ بنسټ دې کېښودل شي چې خدمت محوره وي او خلکو ته د خدمت کولو په موخه باید وړ کادرونه وګومارل شي.ولسمشر وويل، داسې کسان بايد جزب شي چې نظام ته ژمن وي، نه زورواکو ته. قانون محوره فرهنګ دې وده وکړي او د ادارو کړنې دې د قانون په چوکاټ کې وي،

ښاغلي ولسمشر وویل چې پر ولایتونو دې یو ډول تمرکز وشي، منابع دې یو ډول عملي شي او د دولتي ادارو د منابعو وېش دې د ملي لید پر بنسټ وشي، افغانستان شموله برنامې دې پلي شي او ادارې دې د ملي وحدت سمبول وي او په ادارو کې دې د بې تفاوتۍ او مسوولیت نه منلوفرهنګ ختم شي،

ولسمشر غني: د قانون مطابق به ټولو ولايتونو ته پاملرنه کېږي
ولسمشر غني: د قانون مطابق به ټولو ولايتونو ته پاملرنه کېږي

نوموړي د دې په بیانولو سره چې د پوهنې وزارت خالي بستونه دې په عادلانه ډول په ټولو ولایتونو تقسیم شي هغه وویل، د اساسي قانون پر اساس دې ټولو ولایتونو ته یو ډول پاملرنه وشي او پوهنې وزارت باید ښوونځی محور وي.او داسې اساسي کارونه دې پکې وشي چې زمونږ اینده نسل لپاره یو بنیاد وي چې د دغه پلان د تدبیقولو سره اینده نسل زمونږ سم وروزل شي