دپېښور په کیمپونو کې دافغان مهاجرین خپل ژوندڅنګه تېروي؟

اقغانستان کې چې کله د روس او مجاهدینو تر مابین جګړه پیل شوه نو ګڼ شمېر افغانان پاکستان ته مهاجر شو او هلته مېشت شو یو شمېر افغانان یو څه موده وراندې وطن ته ستانه شو خو دوه ميلیونه افغانان لا هم دغه ملک کې مېشت دي او ژوند کوي،

يو څه وخت وراندې پاکستان کې افغانان ډېر زورېدل خو کله نه چې د عمران خان حکومت راغلۍ دۍ افغانان نه زورول کيږي، لکه څنګه مونږاو تاسو ته معلومه ده چې د افغانانو زیات شمېر مهاجر په پېښور کې اوسيږي نو د پېښور د یو کيمپ نه د افغانستان مزار شریف عبدالخلیل خپله قیصه څه داسې کو ي

هغه وايي چې پنځلس کلن ماشوم ؤ چې څلویښت کاله وړاندې پېښور کې په چارسده روډ د خزانې خراسان دکډوالو کیمپ ته سره د خپلې کورنۍ په کډوالۍ مجبوره شو.هغه دلته د قالین جوړولو هنر زده کړو او هم له دغې لارې به یې ژوند تیرولو. خو اوس نوموړی ډیوه ته وایي د تیرو پنځو کالو راهسې د قالین کار کم شوی دی.”مخکې لږ ښه ؤ اوس بس پنځه کاله تقریباً کیږي د قالین کار لږ خراب شوی دی او بیا ژوند لږ سخت روان دی. ټول کور والا د قالین کار کوي ماشومان هم کار کوي خپله هم کار کوم”

نوموړۍ وايي مخکې به مې د کور کرایه او دبرق بل په وخت ورکولو خو اوس د بې روزګارۍ له امله بریښنا رانه قطع کړل شوې ده او د کور مالک هم وایي که کرایه دې رانکړه نو کور راته خالي کړه.هغه زیاتوي د کور ټول لویو او ماشومانو به په یو قالین تر دریوؤ میاشتو په ګډه کار کولو او بیا به د هغې دومره ګټه تر لاسه شوه چې ژوند به په ارام تیریدو ځکه چې نورې د ژوند اسانتیاوې تر یو حده د نړیوالو مرستندویه ادارو نه تر لاسه کیدې.

خو بل کډوال د افغانستان د فاریاب اوسیدونکی عبیدالله چې دیرش کاله اګاهو هم دغې خراسان کیمپ ته په کډه راغلی ، وایي مخکې به د صحت څانګه کې پوره مرستې کیدې خو اوس چې زما کورنۍ کې څوک ناجوړه شي نو مجبوره یم چې شخصي کلینک نه استفاده وکړم.مخکې چې کیدل هغه اوس نیشته، هر چاته معلومه ده او مخکې چې صحت دپاره دوایانې راتلې یا بل څیز راتلو اوس هغه څیزونه نه هسپتالونو کې شته نه بل ځایې کې شته. نن سبا دا حالات او مشکلات دي”هغه وایي اکثره وختونو کې د ډاکټرانو د فیسونو ورکولو توان نه لري نو د کورني علاج نه ګټه پورته کوي.

دغه راز د کیمپ کډوال د تعلیم څانګه کې هم ګیله من دي او عبدالخلیل وايي دلته تر پنځم ټولګي مکتب شته خو د وړاندې تعلیم لګښتونه برابرول دهغوئ د وس نه بهر ده.دنوموړي په وینا “سکولونه دلته نیشته بس دیني سبق وایو دلته جوماتونو کې، هسې سکول ته خاص فیس نشو ورکولی، هغوي څلور زره پنځه زره فیسونه غواړي، هغې نه لږ پاتې یو”وایي یا خو ماشومان مدرسو کې داخل کړو او یا یې په روزګار ولګوو او صرف هاغه کډوال د پنځم ټولګي نه مخکې تعلیم اخستی شي د کومو چې اقتصاد قوي وي خو داسې کډوال دلته ډیر کم دي.

دکډوال عبیدالله نه چې پوښتنه وشوه هر کله چې دلته ژوند دومره سخت دی نو دوئ افغانستان ته ولې نه ستنیږي نو وئ ویل زمونږه خپل وطن کې دومره بلدیت نیشته ولې چې مونږه وړوکوالي کې دلته راغلي یو، تقریباً اتلس کاله یا دولس کاله عمر کې راغلي یو، اوس مونږ ته د هغې څه پته ده چې هغه ژوند څنګه دی. مونږ دلته اموخته شوي یو دلته آباد شوي یو”

د افغانستان دولت باید په پاکستان کې افغان مهاجرینو ته خاص پاملرنه وکړي څکه زیات شمېر افغانان په ستونزو کې دي او په پاکستان کې ستونزمند ژوند تېروي افغان حکومت یا ورته املته د کار زمینه برابره کړي او یا هم په باید دغه کډوال خپل وطن ته په عزت سره زاستانه کړي ترڅو دويي خپل وطن کې په عزت سره ژوند پیل کړي او یو کار زوزګار هم ورته برابر شي،

مسکا صافۍ څوک ده؟

مسکا صافۍ یوه افغان کډواله ده اوس مهال په پېښور کې ژوند کوي هغه د لغمان ولايت نه سره د خپلې کورنۍ پېښور ته په کډه شوه. هر څو که په کډوالۍ کې د هغې کورنۍ مالي ستونزې لرلې خو ولې هغې خپلې زده کړې په پاکستان کې سر ته ورسولې،

اغلې صافۍ وايي چې په پېښور کې د يوې کډوالې په  توګه ژوند کوي، خو دا ډېر په وياړ سره وايي، چې دلته په ډېر عزت ژوند کوي او هر ډول اسانتياوې ورته شته، هغه وايي افغانان په بل هېڅ هېواد کې دومره ازاد ژوند نه کوي، لکه په پاکستان کې چې يې کوي.

مسکا صافۍ د لغمان ولايت نه سره د خپلې کورنۍ پېښور ته په کډه شوه. هر څو که په کډوالۍ کې د هغې کورنۍ مالي ستونزې لرلې خو ولې هغې خپلې زده کړې په پاکستان کې دومداره وساتلې.د پېښور پوهنتون نه يې په ژورنلزم کې ماسټري وکړه او اوس يو مقامي ټيلي وژن سره کار کوي.

نوموړې ټينګار کوي زه د دواړه ګاونډي هېوادونو تر مينځه د يو پل کردار لوبول غواړم او غواړم چې د ځان په څېر د نورو افغان کډوالو غږ جوړه شم او د دوئ د برياليتوبونو قيصې مخې ته راوړم. “مونږه د يو جنګ ځپلي هېواد نه را په کډه شوي وو،خپل هر څه مو وروستو پرېښودي او خالي لاس راغلي وؤ. ډېرې ستونزې مو درلودې، زه وړه ومه، ماته ياد نه شي خو کورنۍ مې قيصه کوي چې د مشکلاتو سره مخ وؤ”

هغه وايي چې کله یې دولسم ټولګی وویلو کړو ما غوښتل یې چې د پاکستان يو کالج کې داخله واخلي، خو د هغې طریقه دومره اوږده او پيچلې وه چې دهغې پکې دوه کاله ضائع شول، د کالج وروسته یې بياد پېښور پوهنتون په ژورنلزم څانګه کې داخله واخسته.

مېرمن صافۍ وايي ډېره په وياړ دا خبره کوي چې د پوهنتون په وخت کښې دهغې پاکستاني ملګرو، ټولګيوالو او استاذانو دهغې ډېره مرسته کړې ده. “پاکستان او افغانستان دوه ګاونډي مسلمان هېوادونه دي خو ددې باوجود هم د دوئ تر مېنځ نفرتونه دي، زه غواړم چې پخپل محنت او خپل کار دا نفرتونه ختم کړم. پکار ده چې ځوان افغانان او ځوان پاکستانيان مخې ته راشي او د دواړو هېوادونو تر مينځه چې کوم تاو تريخوالی دی هغه ختم کړي.”

هغه زیاتوي که د يو کډوال په توګه دلته استوګنه يم نو دا ډېره ښکاره خبره ده چې ډېره په عزت او سهولت سره دلته اوسېږم نوموړې واېې داسې هم نه ده چې ټولو افغان کډوالو ته ستونزې نشته، زه به خوش قسمته يمه چې ماته دومره ستونزې نشته. داسې افغانان شته چې هغوي ستونزې لري.

په اینده وختونو کې به زما به دا کوشش وي چې د خپل کار د لارې د دواړو هېوادونو د خلکو د برياليتوبونو داسې قيصې چې د خلکو د نظر نه پټې دي هغه نړۍ ته وښايمه، زه خپله هم دنړۍ د پاره يو مثال يمه، افغان کډواله يم، پاکستان کې عزت سره وسېږم، خپلې زده کړې مې وکړې”هغه وائي زه خپلې زده کړې نورې هم مخ په وړاندې بوتلل غواړم او زما چې کوم منزل ؤ هغه مې څه نا څه تر لاسه کړی دی او مخکې به مې هم دا هڅه وي چې خپل مرام تر لاسه کړم،

دولت ته پکار دۍ چې د مسکا غوندې تعلیم یافته هیوادوالې او ځوانان لا وهڅوي چې خپلې ردکړې وکړي ترڅو خپل وطن افغانستان ته کار وکړي افغانستان دغه رقم تعلیم یافته ځوانانو ته اړتیا لري باید دغسې د لوړو زدکړو خاوندانې هم دې ته اړ شي چې خپل وطن ته راشي او خپل هېواد ته خدمت وکړي،

د پي اېس اېل سيالۍ په پېښور او کوټه کې نه کيږي

د سند محکمې وکیل عبدالجليل مروت وايي، سيند هايکورټ ته يې خواست کړی چې د پي اېس اېل پينځم ټولې سيالۍ په پنجاب صوبه او کراچۍ کې ټاکل شوي، بايد د پي اېس اېل سيالۍ په پېښور کې هم وشي.

رسنیو سره په خبرو کې مروت وويل په پېښور کې او کوټه کې هم خلک د پي اېس سيالۍ ليدل غواړي، او د پي اېس اېل د لارې دې په پېښور او کوټه کې هم خلکو ته د کاروبار په برخه کې ګټه وشي.

هغه وويل په سيند هايکورټ کې يې د کرکټ بورډ، وزیراعظم او نورو اړونده چارواکو پرضد خواست کړی ؤ چې په پېښور او کوټه کې د پي اېس اېل سيالۍ ولې نه کيږي؟ خو وايي هايکورټ يې خواست خارج کړی او اوس هغه پلان لري چې سپريم کورټ ته دغه خواست يوسي.

مروت زیاته کړه خوشبينه دی که سږ کال د پي اېس اېل سيالۍ په پېښور او کوټه کې ونه شوې بل کال له به ضرور وشي.

خو د پاکستان کرکټ بورډ چيئرمېن احسان ماني د شورو، چهارشنبې په ورځ په کراچۍ کې د پي اېس اېل د پرانستې د دستورې نه وړاندې خبري غونډې ته ويلي، د پېښور زلمي لوبډلې او کوټه ګلېډي اېټرز د لوبډلو د مالکانو سره يې په دغه اړوند خبرې شوي دي.

نوموړي وويل تيار دي چې په کوټه کې سيالۍ وکړي او زياته يې کړه د پېښور زلمي لوبډلې د مالک جاوېد افريدي نه تمه لري چې په دغه لړ کې خپل رول ولوبوي او د خېبرپښتونخوا حکومت نه تمه لري چې د پېښور په لوبغالي کار ترسره کړي او راتلونکي کال په دغو ښارونو کې هم د پي اېس اېل سيالۍ وشي.

د پېښور زلمي لوبډلې مالک جاوېد افريدي وايي دوي په پېښور کې د پي اېس اېل د سياليو دپاره هڅې کړي چې هلته په لوبغالي جوړېدو کار زر ترسره شي او هلته هم دا سيالۍ وشي.

وي او ای ډيوه سره په خبرو کې نوموړي وويل د دوی هڅې دي او تمه لري چې د پي اېس اېل راتلونکې سيالۍ به په پېښور کې هم کيږي.

د پي اېس اېل پينځم ټولې سيالۍ په لمړي ځل په پاکستان کې کيږي، چې د کراچۍ، لاهور، راولپنډۍ او ملتان په لوبغالو کې ټاکل شوي دي.

په پي اېس اېل پينځم کې شپږ لوبډلې پېښور زلمي، کوټه ګلېډي اېټرز، اسلام اباد يونائيټډ، ملتان سلطان، لاهور قلندرز او کراچۍ کنګز برخه اخلي.

په پي اېس اېل پينځم کې ۳۴ سيالۍ ټاکل شوي چې لمړی سيالي يې نن د زیارت په ماښام د کراچۍ په نيشنل لوبغالي کې د کوټې او اسلام اباد د لوبډلو ترمنځ کيږي.