افغانستان د لوږې له پلوه ځپلی هېواد؛ په نړۍ کې پنځم تر ټولو بد وضعیت

کابل – د بشري حقونو راپور: افغانستان د لوږې له پلوه ځپلی هېواد، په داسې حال کې چې نړۍ له بېلابېلو جیوپولیټیکو

بدلونونو سره مخ ده، د افغانستان بشري وضعیت یو ځل بیا د نړیوالو ادارو جدي

اندېښنې راپارولې دي. د ۲۰۲۶ کال د «خوړو د کړکېچونو نړیوال راپور» په ډاګه کوي چې

افغانستان د لوږې له پلوه ځپلی هېواد دی او اوسمهال په ټوله نړۍ کې د خوړو د بحران

له نظره پنځم ځای لري. افغانستان د لوږې له پلوه ځپلی هېواد

ارقام څه وايي؟ د بقا لپاره مبارزه

د ملګرو ملتونو او اروپايي ټولنې د ګډ راپور له مخې، نږدې ۱۷.۴ میلیونه افغانان (د

ټول نفوس ۳۶ سلنه) په داسې یو حالت کې دي چې د هرې ورځې تېرولو لپاره د خوړو له

جدي کمښت سره لاس او ګرېوان دي. په دې ډله کې ۴.۷ میلیونه کسان د لوږې په «بېړني

پړاو» کې ژوند کوي؛ دا هغه مرحله ده چې یوازې یو ګام له قحطۍ او ډله‌ییزې مړینې لرې

ده. افغانستان د لوږې له پلوه ځپلی هېواد

دا ارقام ښيي چې افغانستان د لوږې له پلوه ځپلی هېواد دی چې د نړۍ د نورو بحران

ځپلو سیمو په څېر یې د ژوندي پاتې کېدو امکانات ورځ تر بلې محدودېږي.

افغانستان د نړۍ په نقشه کې؛ یوازې څلور هېوادونه ترې بدتر دي

راپور دا تریخ حقیقت په ډاګه کوي چې یوازې نایجریا، د کانګو دیموکراتیک جمهوریت،

سوډان او یمن له افغانستان څخه وړاندې دي. خو په عین حال کې، افغانستان د

پاکستان، بنګله‌دېش او ان د سوریې په څېر هېوادونو په پرتله، چې له کلونو

راهیسې په جګړو کې ښکېل دي، خورا بد وضعیت لري. دا په دې مانا ده چې دلته لوږه

یوازې یوه لنډمهاله پېښه نه، بلکې په یوې ژورې او دایمي ستونزې بدله شوې ده.

ولې لوږه پای نه مومي؟ اصلي لاملونه

د ۲۰۲۶ کال راپور په ډاګه کوي چې په افغانستان کې د لوږې کچه ولې ټیټه نه شوه:

1.  اقتصادي بې‌ثباتي: د نړیوالو بندیزونو او د پولي سیستم محدودیتونو د خلکو د

    پېرلو توان له منځه وړی.

2.  اقلیمي بدلون: پرله پسې وچکالۍ او د کرنې د سیستم خرابېدو کلیوال اقتصاد فلج

    کړی.

3.  د مرستو کمښت: راپور زیاتوي چې د خوړو د نړیوالو پروګرامونو مالي ملاتړ په تېرو

    لسو کلونو کې تر ټولو ټیټې کچې ته رسېدلی دی.

ماشومان؛ د دې ناورین تر ټولو لوی قربانیان

د راپور تر ټولو دردوونکې برخه د ماشومانو وضعیت دی. په ۲۰۲۵ کال کې په نړیواله کچه

۳۵.۵ میلیونه ماشومان له شدیدې خوارځواکۍ سره مخ وو، چې په دغه برخه کې د افغانستان

د لوږې له پلوه ځپلی هېواد په توګه لویه ونډه لري. نږدې ۱۰ میلیونه ماشومان داسې دي

چې ژوند یې د شدیدې خوارځواکۍ له امله له مستقیم خطر سره مخ دی.

مرستندویې ادارې خبرداری ورکوي چې که نړیواله ټولنه خپله تګلاره بدله نه کړي او له

افغانستان سره د بشري مرستو ترڅنګ بنسټیزې پراختیايي همکارۍ پیل نه کړي، نو په

۲۰۲۶ کال کې به لوږه نوره هم پراخه شي. افغانستان اوس یوازې یو غریب هېواد نه

دی، بلکې د نړۍ د خوړو د ناامنۍ یو له هغو لسو مرکزونو څخه دی چې د نړۍ د لوږې

دوه پر درېیمه برخه بار پر غاړه لري.