افغانستان کې سېلابونه یو ځل بیا د بشري ناورین لامل شوي. په دې راپور کې د نږدې ۴۵۰ تنو مرګژوبلې، د زرګونو کورونو ویجاړېدو او پر کرنه او زیربناوو د سېلابونو د اغېزو په اړه هر اړخیز معلومات وړاندې شوي.
په تېرو څو ورځو کې افغانستان کې سېلابونه او سخت بارانونه یو ځل بیا د پراخې ویجاړۍ او بوږنوونکې مرګژوبلې لامل شوي دي. له طبیعي پېښو سره د مبارزې ملي ادارې د تازه شمېرو له مخې، د هېواد په شلو ولایتونو کې د سېلابونو له امله د مړو او ټپیانو مجموعي شمېر نږدې ۴۵۰ تنو ته رسېدلی دی.
ځاني تلفات او د لادرکه شویو کسانو وضعیت
د وروستیو معلوماتو پر بنسټ، په ټول هېواد کې تر اوسه ۱۸۹ کسانو خپل ژوند بایللی او ۲۵۰ نور ټپیان شوي دي. یوازې په وروستیو ۲۴ ساعتونو کې ۲۲ تنه وژل شوي او ۱۵ نور ټپیان دي. دغه اداره وايي چې لا هم ۹ تنه ورک دي او د هغوی د موندلو هڅې روانې دي. افغانستان کې سېلابونه هر کال ورته درانه ځاني تلفات اړوي، خو سږ کال یې شدت د پام وړ زیات و.
مالي زیانونه: د کورونو او کرنیزو ځمکو ویجاړېدل
طبیعي افتونو نه یوازې د خلکو ژوند اخیستی، بلکې د هغوی د ژوند ټوله شتمني یې هم له منځه وړې ده. په دغه راپور کې راغلي چې:
۷۰۴۷ کورونه سېلابونو لاندې کړي او په بشپړ یا نسبي ډول ویجاړ شوي دي.
۱۸۶۵۰ جریبه کرنیزه ځمکه او چمتو شوي حاصلات له منځه تللي دي، چې دا د هېواد پر اقتصاد او د خلکو پر معیشت یو سخت ګوزار دی.
۹۰۰۰ کورنۍ په مستقیم ډول له دې پېښو څخه زیانمنې شوې دي.
پر بنسټیزو زیربناوو اغېزې
سېلابونو یوازې د استوګنې کورونه نه دي ویجاړ کړي، بلکې عامه زیربناوې یې هم زیانمنې کړي دي. سلګونه کیلومټره سړکونه، د اوبو رسولو ګڼ شمېر شبکې او بندونه د اوبو د توند څپو له امله تخریب شوي دي. دا چاره سبب شوې چې لیرې پرتو سیمو ته د مرستو رسولو بهیر له خنډ او ځنډ سره مخ شي.
بشري اړتیاوې او د خلکو غوښتنې
اوسېدونکي چې د خپل ژوند هر څه یې له لاسه ورکړي، وایي چې بېړنیو بشري مرستو ته جدي اړتیا لري. له سرپناه نیولې د کور تر وسایلو پورې، هر څه سېلابونو وړي دي. هغوی له حکومت او نړیوالو مرستندویه ادارو غوښتنه کوي چې په دې سخت حالت کې یې لاسنیوی وکړي.
اقلیمي بدلون: افغانستان ولې زیانمن دی؟
په وروستیو کلونو کې افغانستان کې سېلابونه او نورې طبیعي پېښې ډېرې شوي دي. د ملګرو ملتونو په وینا، د دې اصلي لامل د اقلیمي بدلونونو اغېز دی. که څه هم افغانستان د شنو خونو یا ګلتوني ګازونو په تولید کې هیڅ رول نه لري، مګر په نړۍ کې د هغو هېوادونو په ډله کې دی چې تر ټولو ډېر له اقلیمي بدلونونو زیان ویني.
افغانستان کې سېلابونه اوس یوه دوامداره ننګونه ده چې هر کال د سلګونو خلکو ژوند اخلي. که د اقلیمي بدلونونو پر وړاندې مبارزه او د سېلابونو د مهارولو لپاره بنسټیزې پروژې پلې نشي، نو په راتلونکي کې به هم د دا ډول درنو ځاني او مالي زیانونو اټکل موجود وي. افغانستان کې سېلابونه
