د افغانستان او ازبکستان ترمنځ سوداګریز سهولتونه د راکړې ورکړې نوی پړاو پیلوي
د افغانستان او ازبکستان ترمنځ سوداګریز سهولتونه د بورس سیستم، بانکي تضمینونو او د ۵۲۰ میلیون ډالرو هوکړو له لارې نوي پړاو ته داخل شوي دي.
د افغانستان او ازبکستان اقتصادي اړیکې په وروستیو کلونو کې په چټکۍ سره پراخې شوې دي او اوس دا اړیکې د یوې نوې مرحلې شاهدې دي. د دواړو هېوادونو ترمنځ د سوداګرۍ د اسانتیا لپاره یو نوی میکانیزم فعال شوی چې د بورس له لارې د توکو تبادله ممکنه کوي. د افغانستان او ازبکستان ترمنځ سوداګریز سهولتونه اوس له نظري بحثونو څخه عملي تطبیق ته رسېدلي او د سوداګرو لپاره یې د راکړې ورکړې بهیر لا منظم کړی دی.
د بورس له لارې د سوداګرۍ نوی سیستم
ازبکستان د لومړي ځل لپاره له افغانستان سره د بورس پر بنسټ رسمي سوداګریز پلیټفارم فعال کړی دی. په دې سیستم کې ازبکستاني شرکتونه خپل تولیدات په یوه رسمي او ثبت شوي بازار کې وړاندې کوي او افغان سوداګر کولی شي له منځګړو پرته مستقیمه معامله ترسره کړي.
دا نوښت د دې لپاره مهم ګڼل کېږي چې سوداګریزې معاملې شفافې کړي، د فساد او غیر رسمي لارو مخه ونیسي، د معاملاتو سرعت زیات کړي او د سوداګرو لپاره د خطر کچه راکمه کړي. د اقتصادي کارپوهانو په وینا دا بدلون د افغانستان او ازبکستان ترمنځ سوداګریز سهولتونه له یوه دودیز حالت څخه یو عصري او منظم سیستم ته انتقال کړي دي.
د تادیاتو سیستم او بانکي تضمینونه
د نوي میکانیزم تر ټولو مهم بدلون د مالي تادیاتو په سیستم کې لیدل کېږي. د دې له مخې افغان پېرودونکي د قرارداد په پیل کې د پیسو یوه برخه تادیه کوي او پاتې برخه هغه وخت ورکول کېږي کله چې توکي د سرحدي نقطې له لارې تایید شي.
دا طریقه د دواړو لورو ترمنځ باور زیاتوي او د مالي زیان خطر کموي. په اوسني وضعیت کې چې افغانستان له بانکي محدودیتونو سره مخ دی، دا سیستم د سوداګرۍ د دوام لپاره یو مهم حل ګڼل کېږي.
سیاسي ملاتړ او سیمه ییز اهمیت
دا اقتصادي نوښت د ازبکستان د ولسمشر شوکت میرضیایف د مستقیم ملاتړ پایله ده. نوموړي په وروستیو کلونو کې هڅه کړې چې له افغانستان سره اقتصادي اړیکې پراخې کړي او د سوداګرۍ لپاره نوي فرصتونه رامنځته کړي.
که څه هم ازبکستان تر اوسه د افغانستان اوسنی حکومت په رسمي ډول نه دی پېژندلی، خو عملي اقتصادي تعاملات یې په دوامداره توګه پراخ شوي دي. دا وضعیت ښيي چې د سیمې هېوادونه د اقتصادي ګټو لپاره د سیاسي اختلافاتو پر ځای عملي همکاریو ته لومړیتوب ورکوي.
د ۵۲۰ میلیون ډالرو هوکړې
په کابل کې د دواړو هېوادونو د خصوصي سکتور ترمنځ په وروستۍ غونډه کې ۳۸ تجارتي هوکړه لیکونه لاسلیک شول چې ټولیز ارزښت یې شاوخوا ۵۲۰ میلیون ډالره ښودل شوی دی.
دا هوکړې د دې څرګندونه کوي چې د افغانستان او ازبکستان ترمنځ سوداګریز سهولتونه یوازې یو اداري پلان نه دی، بلکې په عملي ډول د پلي کېدو په حال کې دي. دا ډول لویې معاملې کولی شي د دواړو هېوادونو د سوداګرۍ حجم زیات کړي او د پانګونې لپاره نوي فرصتونه رامنځته کړي.
د سوداګرو او کارپوهانو نظر
د هېواد یو شمېر سوداګر وايي چې د بورس له لارې مستقیمه سوداګري د پخوا په پرتله ډېره اسانه او خوندي شوې ده. د دوی په وینا، مخکې به منځګړي د معاملاتو په جریان کې ستونزې جوړولې، خو اوس دا ستونزه تر ډېره حده کمه شوې ده. د افغانستان او ازبکستان ترمنځ سوداګریز سهولتونه
اقتصادي شنونکي بیا په دې باور دي چې د افغانستان او ازبکستان ترمنځ سوداګریز سهولتونه کولی شي د سیمه ییز بازار ثبات ته لاره هواره کړي، د قاچاق مخه ونیسي او د وارداتو او صادراتو بهیر رسمي کړي.
په ټوله کې د افغانستان او ازبکستان ترمنځ سوداګریز سهولتونه د دواړو هېوادونو ترمنځ د اقتصادي اړیکو په برخه کې یو مهم او عملي بدلون دی. د بورس سیستم، بانکي تضمینونه او د لویو اقتصادي هوکړو لاسلیک ښيي چې دا اړیکې اوس له خبرو څخه د عملي تطبیق مرحلې ته داخلې شوې دي.
که دا بهیر دوام ومومي، نو تمه کېږي چې افغانستان به د منځنۍ اسیا په اقتصادي نقشې کې لا مهم رول خپل کړي او د سوداګرۍ حجم به په پام وړ ډول لوړ شي.
