سعودي عربستان ته د F-35 الوتکو پلور؛ امریکا د ۲۴.۳ میلیارد ډالرو معامله تصویب کړه
سعودي عربستان ته د F-35 الوتکو پلور لپاره د امریکا بهرنیو چارو وزارت د ۲۴.۳ میلیارد ډالرو په ارزښت د احتمالي وسلو د معاملې تصویب کړی دی. په دې معامله کې به سعودي عربستان ته ۴۸ F-35 جنګي الوتکې او ۴۹ انجنونه ورکړل شي، خو د معاملې بشپړېدل لا د امریکا د کانګرس له بیاکتنې سره تړاو لري.
په معامله کې څه شامل دي؟
د سعودي عربستان ته د F-35 الوتکو پلور په بسته کې د الوتکو ترڅنګ مخابراتي تجهیزات، پرزې، روزنیز تجهیزات، سمیولیټرونه، سافټویر او لوژستیکي ملاتړ هم شامل دي.
د امریکا بهرنیو چارو وزارت وايي، دغه احتمالي معامله به د سعودي عربستان د هوايي دفاع او د هوا په هوا او هوا په ځمکه کې د دفاعي وړتیاوو د پیاوړتیا لپاره مرسته وکړي او له امریکايي ځواکونو سره به د عملیاتي همکارۍ وړتیا هم لوړه کړي.
د F-35 الوتکو د پلور بهیر
د سعودي عربستان ته د F-35 الوتکو پلور موضوع له تېر کال راهیسې مطرح وه. ډونالډ ټرمپ د ۲۰۲۵ کال په نومبر کې په سپینه ماڼۍ کې د سعودي ولیعهد محمد بن سلمان سره تر لیدنې وروسته ویلي وو چې واشنګټن سعودي ته د F-35 الوتکو د پلور اراده لري.
اوس د امریکا بهرنیو چارو وزارت د احتمالي معاملې رسمي خبر کانګرس ته استولی دی. که د کانګرس د بیاکتنې پړاو هم بشپړ شي، معامله به د وروستي تړون پر لور ولاړه شي.
د حساسې ټکنالوژۍ په اړه اندېښنې
د F-35 الوتکو د پرمختللې او رادار ته د کمې څرګندتیا وړتیا له امله د دې معاملې په اړه امنیتي بحثونه هم مطرح شوي دي.
د راپورونو له مخې، ځینې امریکايي او اسرائیلي چارواکي د دې په اړه اندېښمن دي چې سعودي عربستان ته د F-35 د حساسو ټکنالوژیو انتقال ښايي د چین له خوا د معلوماتو د ترلاسه کولو خطر زیات کړي. اسرائیل هم دا مهال په منځني ختیځ کې یوازینی هېواد دی چې F-35 الوتکې کاروي.
د امریکا بهرنیو چارو وزارت بیا ویلي چې وړاندیز شوې معامله به په سیمه کې د پوځي توازن بنسټیز وضعیت بدل نه کړي.
په ټوله کې، سعودي عربستان ته د F-35 الوتکو پلور د واشنګټن او ریاض ترمنځ د دفاعي همکاریو له مهمو نویو معاملاتو څخه دی، خو تر اوسه باید د «احتمالي پلور» په توګه یاد شي، ځکه وروستۍ معامله لا د کانګرس د بیاکتنې پړاو ته اړتیا لري.
