طالبان په نړیواله انزوا کې؛ د امریکا په مشرۍ د ناټو د پوځي ماموریت له پای ته رسېدو او د طالبانو له بیا واک ته رسېدو پنځه کاله تېرېږي. په دې موده کې د طالبانو حکومت له نړیوالې ټولنې سره د اړیکو د پراخولو هڅې کړې، خو لا هم د نړیوال رسمیت او پراخ سیاسي تعامل له محدودیتونو سره مخ دی.
د «المجله» په یوه تازه تحلیلي راپور کې ویل شوي چې طالبان په نړیواله انزوا کې د پاتې کېدو د مخنیوي لپاره د نورو هېوادونو تجربې څاري او د سوریې وروستي بدلونونه ورته ځانګړې پاملرنه لري.
راپور زیاتوي چې په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو له بیا واک ته رسېدو وروسته د افغانستان وضعیت د لویدیځو هېوادونو لپاره له جدي سیاسي او بشري اندېښنو سره مل و. د راپور له مخې، د ښځو پر کار او د نجونو پر زدهکړو محدودیتونه، د عامه ژوند د فضا بدلون او اقتصادي ستونزې هغه موضوعات دي چې د طالبانو او نړیوالې ټولنې ترمنځ یې واټن ساتلی دی.
د طالبانو او لویدیځ ترمنځ د تعامل بحث
«المجله» وايي، سره له دې چې د طالبانو د حکومت پر سیاستونو نیوکې دوام لري، په لویدیځ کې د افغانستان په اړه د تعامل بحث بېرته مطرح شوی دی.
د راپور په وینا، د «اکانومېسټ» مجلې پر یوې تازه ګڼې د افغانستان په اړه د «موږ باید له طالبانو سره خبرې وکړو» سرلیک هم د دې بحث یوه نښه ده.
راپور پوښتي چې لویدیځ ولې له طالبانو سره د تعامل په لټه کې دی، په داسې حال کې چې د ښځو او نجونو د حقونو او نورو بشري مسایلو په اړه اختلافات لا هم موجود دي.
طالبان په نړیواله انزوا کې؛ د سوریې تجربه د طالبانو لپاره
د راپور یوه مهمه برخه د سوریې د نوي حکومت له تجربې سره د طالبانو د احتمالي علاقې په اړه ده.
په ۲۰۲۱ کال کې د طالبانو له بریا وروسته د سوریې په ادلب کې ځینو وسلهوالو ډلو دغه بدلون د ځان لپاره د الهام په توګه یاداوه. خو د «المجله» په وینا، اوس د وضعیت بڼه بدله شوې او د طالبانو ځینې څېرې د سوریې د حکومتولۍ تجربه د نړیوال تعامل د پراخولو له زاویې څاري.
راپور د انس حقاني څرګندونې هم یادوي چې څو ځله یې د سوریې د رهبرۍ او د دمشق د نړیوالې انزوا د کمولو هڅې ستایلې دي.
د راپور له مخې، د طالبانو د کورنیو چارو وزیر سراجالدین حقاني او د دفاع وزیر ملا یعقوب هم د سوریې تجربې ته پام لري، خو د دغو ادعاوو په اړه د طالبانو رسمي دریځ په راپور کې په تفصیل نه دی بیان شوی. طالبان په نړیواله انزوا کې؛ کابل د سوریې د حکومتولۍ ماډل ته ګوري
د سعودي عربستان له لارې د کابل او دمشق اړیکه
د راپور له مخې، سعودي عربستان د سږ کال د حج پر مهال د طالبانو او د سوریې د رهبرۍ ترمنځ د لومړۍ لیدنې زمینه برابره کړه.
«المجله» لیکي چې د سوریې د نوي حکومت تجربه له ستونزو خالي نه ده، خو احمد الشرع هڅه کوي د ټولنې د بېلابېلو ډلو، دیني جریانونو او حکومت ترمنځ یو ډول توازن وساتي. طالبان په نړیواله انزوا کې؛ کابل د سوریې د حکومتولۍ ماډل ته ګوري
راپور د بېلګې په توګه د الکولو او د ښځو د سینګار په اړه ځینې محدودیتونه یادوي چې د پراخو غبرګونونو وروسته بېرته لغوه شوي دي.
د لیکوال په اند، د سوریې حکومت هڅه کوي معلومه کړي چې د ټولنې کوم بدلونونه د خلکو له لوري منل کېږي او له کومو سره مخالفت موجود دی.
طالبان او سوریایي وسلهوال؛ ورته والی او توپیر
د «المجله» په تحلیل کې د طالبانو او سوریایي وسلهوالو ترمنځ ځینې ټولنیز او تاریخي ورته والی هم څېړل شوی دی.
راپور وايي، د سوریې یو شمېر ځوان وسلهوال په ادلب، ترکیه او د بېځایه شویو کسانو په کمپونو کې لوی شوي، په داسې حال کې چې د طالبانو یوه برخه مشرتابه او جنګیالي له اوږدې مودې په پاکستان کې د کډوالو په کمپونو او سرحدي سیمو کې له ځانګړو ټولنیزو شرایطو سره لوی شوي دي. طالبان په نړیواله انزوا کې؛ کابل د سوریې د حکومتولۍ ماډل ته ګوري
د لیکوال په باور، دغه سابقه د طالبانو لپاره د افغانستان له بېلابېلو ټولنیزو ډلو سره د اړیکو په جوړولو کې ستونزې رامنځته کړې دي.
په مقابل کې، احمد الشرع په دمشق کې د یوې نسبتاً شتمنې سیمې اوسېدونکی و او راپور دا موضوع د هغه د ټولنیز چاپېریال له مهمو توپیرونو څخه ګڼي.
ایا د طالبانو سیاست بدلېدای شي؟
د راپور له مخې، د امریکا له وتلو پنځه کاله وروسته د طالبانو او سوریایي وسلهوالو ترمنځ د رولونو په بڼه کې بدلون لیدل کېږي.
په ۲۰۲۱ کال کې د سوریې ځینو وسلهوالو د طالبانو له بریا الهام اخیست، خو اوس طالبان په نړیواله انزوا کې د پاتې کېدو پر ځای د سوریې د حکومت هغه تجربې ته ګوري چې هڅه کوي له نړیوالې ټولنې سره اړیکې پراخې کړي. طالبان په نړیواله انزوا کې؛ کابل د سوریې د حکومتولۍ ماډل ته ګوري
د «المجله» د تحلیل له مخې، لا روښانه نه ده چې طالبان به د سوریې د تجربې کومه برخه عملي کړي او که نه؛ خو د کابل مشران د دمشق وروستي بدلونونه له نږدې څاري. طالبان په نړیواله انزوا کې؛ کابل د سوریې د حکومتولۍ ماډل ته ګوري
په ورته وخت کې، د طالبانو لپاره تر ټولو مهمه پوښتنه دا ده چې ایا د نړیوال تعامل د پراخېدو لپاره به په خپلو کورنیو سیاستونو کې هم بدلون راولي، که به د اوسني وضعیت له ساتلو سره د نړیوالې انزوا د کمولو هڅې روانې وساتي. طالبان په نړیواله انزوا کې؛ کابل د سوریې د حکومتولۍ ماډل ته ګوري
