عبدالاحد عشرتي غزنوي، د افغانستان د علومو اکاډمۍ پخوانی رییس، ومړ
عبدالاحد عشرتي غزنوي، د افغانستان د علومو اکاډمۍ پخوانی رییس او پېژندل شوی علمي او ادبي شخصیت، وفات شوی دی. د نوموړي له علمي میراث څخه ۱۶۸ اثار پاتې دي.
د افغانستان د علم او ادب په ډګر کې یو پېژندل شوی شخصیت، اکاډمیسن عبدالاحد عشرتي غزنوي، د ۲۰۲۶ کال د اکتوبر په ۲۹مه د مړینې د خبر له خپرېدو سره یو ځل بیا د فرهنګي کړیو د پام مرکز ګرځېدلی دی.
نوموړی د افغانستان د علومو اکاډمۍ پخوانی رییس و او د خپل ژوند ډېره برخه یې علمي څېړنو، لیکوالۍ او د دیني، حقوقي او فرهنګي موضوعاتو مطالعې ته ځانګړې کړې وه.
د هغه د مړینې دقیق ځای او علت په ورکړل شوو معلوماتو کې نه دي څرګند شوي.
عبدالاحد عشرتي غزنوي څوک و؟
نوموړی په ۱۳۱۰ لمریز کال د غزني ولایت په قلعه عشرت سیمه کې زېږېدلی و. د خپل ژوند په اوږدو کې یې په بېلابېلو علمي او فرهنګي برخو کې فعالیت وکړ او د افغانستان د علومو اکاډمۍ د رییس په توګه یې هم دنده ترسره کړه.
عشرتي غزنوي د دیني علومو، حقوقو، ادبیاتو او فرهنګي څېړنو په برخه کې لیکنې وکړې. د هغه علمي کارونه د افغانستان له دیني او ادبي میراث سره نږدې تړاو لري.
د علومو اکاډمۍ مشري د نوموړي د مسلکي ژوند له مهمو مسؤلیتونو څخه وه. دا اداره د افغانستان د علمي څېړنو او د هېواد د فرهنګي او تاریخي میراث د مطالعې له مهمو بنسټونو څخه ګڼل کېږي.
د نوموړي علمي اثار او ادبي میراث
د ورکړل شوو معلوماتو له مخې، عبدالاحد عشرتي غزنوي په خپل علمي ژوند کې ۱۶۸ اثار لیکلي چې ۱۲۰ یې چاپ شوي دي.
د هغه په مشهورو اثارو کې «ارکان اسلام»، «ثقافت اسلامي»، «وادي ګمګشتګان» او «نينواز غزنه» شامل دي.
د نوموړي له مهمو څېړنیزو کارونو څخه یو هم د حکیم سنایي غزنوي د مشهور اثر «حدیقةالحقیقه و شریعةالطریقه» درې ټوکیزه شرح ده.
دا اثر د کلاسیک فارسي ادب او عرفاني فکر له مهمو متنونو څخه دی. د هغه شرح د سنایي د شعرونو، مفاهیمو او فکري لیدلوري د تشریح په برخه کې د نوموړي د څېړنیزې لېوالتیا څرګندونه کوي.
د عشرتي غزنوي لیکنې یوازې په یوې موضوع پورې محدودې نه وې؛ نوموړي د دیني زدهکړو ترڅنګ د ادب، فرهنګ او حقوقو په برخو کې هم کار کړی و.
د عبدالاحد عشرتي غزنوي مړینه د افغانستان د علمي او فرهنګي تاریخ د یوه اوږدمهاله فعال شخصیت د ژوند پای دی. د هغه چاپ شوي او ناچاپ اثار به د نوموړي د علمي میراث یوه مهمه برخه پاتې شي.
