هند د چابهار بندر لپاره د امریکا د بندیزونو د معافیت د بېرته ترلاسه کولو هڅې زیاتوي

هند هڅه کوي چې د ایران د چابهار بندر لپاره د امریکا د بندیزونو هغه معافیت بېرته ترلاسه کړي چې د واشنګټن د «اعظمي فشار» پالیسۍ له امله لغوه شوی و.

د راپورونو له مخې، له امریکا سره د اړیکو له ښه کېدو او د مهمو منرالونو او نادرو فلزاتو په برخه کې د همکارۍ د نوي چوکاټ تر رامنځته کېدو وروسته، په نوي ډیلي کې د دې غوښتنې ملاتړ زیات شوی چې د چابهار بندر د فعالیتونو لپاره د بندیزونو د معافیت موضوع له واشنګټن سره بیا مطرح شي.

چابهار بندر د هند لپاره ولې مهم دی؟

چابهار بندر د ایران په سیستان او بلوچستان ولایت کې موقعیت لري او د هند لپاره ځانګړی ستراتیژیک ارزښت لري. دغه بندر هند ته دا زمینه برابروي چې د پاکستان له خاورې پرته له افغانستان او د منځنۍ اسیا له هېوادونو سره سوداګریزې او ترانزیټي اړیکې وساتي.

امریکا په ۲۰۱۸ کال کې د ایران پر ضد د بندیزونو له بیا لګولو وروسته د چابهار بندر لپاره ځانګړې معافیت ورکړی و، خو دا معافیت په ۲۰۲۵ کال کې د واشنګټن د نوې پالیسۍ له مخې لغوه شو. وروسته هند ته یوازې د شپږو میاشتو محدود استثنايي مهلت ورکړل شو چې د ۲۰۲۶ کال د اپرېل په ۲۶مه پای ته ورسېد.

د افغانستان او منځنۍ اسیا لپاره د چابهار بندر ارزښت

کارپوهان وايي، چابهار بندر نه یوازې د افغانستان او منځنۍ اسیا بازارونو ته د هند د لاسرسي مهمه لاره ده، بلکې د پاکستان د ګوادر بندر پر وړاندې هم یو مهم بدیل ګڼل کېږي.

دغه بندر د نړیوال شمال ـ جنوب ترانزیټي دهلېز (INSTC) برخه ده، چې د هند، ایران او روسیې ترمنځ د سوداګرۍ او ترانزیټ لپاره مهم رول لري او د اروپا او اسیا ترمنځ د توکو د لېږد وخت او لګښت کموي.

د افغانستان لپاره هم چابهار بندر ځانګړی اهمیت لري، ځکه هند د همدې لارې کولای شي سوداګریز توکي او بشري مرستې افغانستان ته ورسوي. دا موضوع په ځانګړي ډول هغه مهال مهمه بلل کېږي چې افغانستان له اقتصادي ستونزو او بشري ننګونو سره مخ دی.

د چابهار بندر راتلونکی

شنونکي باور لري چې د چابهار بندر راتلونکی به د هند د سیمه‌ییز نفوذ او اقتصادي تګلارې لپاره مهم ازموینېز پړاو وي. د دوی په وینا، نوي ډیلي به هڅه وکړي چې له امریکا سره د اړیکو د ښه کېدو له اوسني فرصت څخه د دې ستراتیژیکې پروژې د خوندي کولو او د بندیزونو د معافیت د بېرته ترلاسه کولو لپاره ګټه واخلي.