په دې ورځ د امریکا وروستی پوځي له افغانستانه ووت
د ۲۰۲۱ کال د اګست ۳۰مه د افغانستان د معاصر تاریخ له مهمو ورځو څخه وه. په همدې ورځ د امریکا وروستی پوځي له کابل څخه ووت او په دې سره د امریکا شاوخوا شل کلن پوځي حضور پای ته ورسېد. د امریکا پوځ وايي، د ۲۰۲۱ کال د اګست پر ۳۰مه د کابل له حامد کرزي نړیوال هوايي ډګر څخه وروستۍ C-17 الوتکه پورته شوه.
د امریکا وروستی پوځي څوک و؟
د امریکا وروستی پوځي میجر جنرال کریسټوفر دوناهو و، چې د ۸۲مې هواييبردۍ فرقې قوماندان و. هغه د C-17 الوتکې ته تر ختو وروسته له افغانستانه ووت او د امریکا د پوځ د وروستي خدمت کوونکي په توګه ثبت شو.
د امریکا پوځ وايي، دوناهو د کابل د هوايي ډګر له لارې د وروستۍ پوځي الوتنې پر مهال له افغانستانه ووت. په همدې الوتکه کې د هغه ترڅنګ د امریکا سفیر راس ویلسن هم له هېواده ووت.
د شل کلنې جګړې پای
د امریکا وروستی پوځي له افغانستانه داسې مهال ووت چې په دې هېواد کې د امریکا پوځي ماموریت نږدې دوه لسیزې دوام کړی و.
امریکا په ۲۰۰۱ کال کې د سپټمبر له ۱۱مې بریدونو وروسته افغانستان ته داخل شوه. د جګړې په لومړیو کې د القاعده پر ضد عملیات او د طالبانو د رژیم نسکورول د امریکا د پوځي ماموریت اصلي موخې وې. په دې ورځ د امریکا وروستی پوځي له افغانستانه ووت
خو جګړه اوږده شوه او طالبان بېرته د یوه پیاوړي وسلهوال ځواک په توګه راڅرګند شول.
د امریکا د دفاع وزارت د ۲۰۲۱ کال د اګست په پای کې وویل چې له افغانستانه د ځواکونو وتل د امریکا د تاریخ تر ټولو اوږدې جګړې پای و. د وزارت د معلوماتو له مخې، په دې جګړه کې ۲،۴۶۱ امریکايي پوځیان وژل شوي او لسګونه زره نور ټپیان شوي وو.
د کابل سقوط او وروستۍ تخلیه
د امریکا د وتلو وروستۍ ورځې له سختو سیاسي او امنیتي بدلونونو سره هممهاله وې.
طالبانو د ۲۰۲۱ کال د اګست پر ۱۵مه کابل ونیو او د افغانستان حکومت په چټکۍ سره له منځه ولاړ.
له دې وروسته د کابل هوايي ډګر د امریکا او متحدانو د پراخې تخلیې مرکز وګرځېد.
د تخلیې عملیات د اګست پر ۱۴مه پیل شوي وو. په راتلونکو ۱۷ ورځو کې له ۱۲۴ زرو څخه ډېر کسان له افغانستانه وایستل شول. د امریکا دفاع وزارت دا عملیات د خپل تاریخ له تر ټولو لویو هوايي تخلیو څخه وبلل.
په دې بهیر کې امریکايي اتباع، د ځانګړو مهاجرتي ویزو غوښتونکي افغانان او نور له خطر سره مخ کسان له افغانستانه وایستل شول.
وروستۍ الوتنه
د امریکا وروستی پوځي د اګست پر ۳۰مه د کابل له هوايي ډګر څخه ووت.
د امریکا د مرکزي قوماندانۍ د معلوماتو له مخې، وروستۍ C-17 الوتکه د امریکا د ختیځ وخت د اګست پر ۳۰مه د ماسپښین په ۳:۲۹ بجې له کابل څخه پورته شوه. په دې سره د امریکا پوځي تخلیه پای ته ورسېده.
په کابل کې د امریکايي ځواکونو تر وتلو وروسته طالبانو د ډزو له لارې خپله بریا ولمانځله.
په دې توګه افغانستان کې د امریکا د مستقیم پوځي حضور دوره پای ته ورسېده.
د وتلو پر څرنګوالي نیوکې
د امریکا وروستی پوځي له افغانستانه ووت، خو د وتلو څرنګوالی له هماغه وخته د امریکا په داخل او بهر کې د بحث او نیوکو موضوع پاتې شوی دی.
د نیوکو یوه مهمه برخه دا وه چې د افغان حکومت او امنیتي ځواکونو سقوط تر ډېره د امریکا د استخباراتي او پوځي اټکلونو خلاف په چټکۍ سره ترسره شو.
د امریکا د پوځ لوی درستیز جنرال مارک مېلي وروسته د افغانستان د تخلیې عملیات «تاکتیکي بریا، خو ستراتیژیکه ناکامي» وبلله.
د دې خبرې مانا دا وه چې امریکايي پوځ وکولای شول په ډېر لنډ وخت کې پراخه تخلیه ترسره کړي، خو د شلو کلونو د جګړې اصلي ستراتیژیکې موخې په پای کې د تمې مطابق ترلاسه نه شوې.
د امریکا وروستی پوځي او د افغانانو تخلیه
د وتلو په وروستیو ورځو کې زرګونه افغانان له هېواده وایستل شول.
د امریکا دفاع وزارت وايي، د تخلیې په ۱۷ ورځو کې له ۱۲۴ زرو څخه ډېر کسان له افغانستانه انتقال شول. په دې عملیاتو کې د امریکا ترڅنګ ګڼو متحدو هېوادونو هم مرسته وکړه.
خو ټول هغه افغانان چې غوښتل یې له هېواده ووځي، د تخلیې له پروګرام سره یوځای نه شول.
له همدې امله د وتلو وروسته هم د افغان همکارانو، ځانګړو مهاجرتي ویزو او نورو پخوانیو همکارانو د انتقال موضوع د امریکا د افغانستان د پالیسۍ یوه مهمه برخه پاتې شوه.
