د انسان روغتیا او هګۍ؛ نوې څېړنه د ذهن د زړښت مخنیوي کې د هګیو رول تاییدوي
په دې راپور کې ولولئ چې د انسان روغتیا او هګۍ ترمنځ څه اړیکه ده. نوې څېړنې ښيي چې په هګیو کې شته “کولین” د ذهن د زړښت مخه نیسي او د الزایمر خطر کموي.
هګۍ له پخوا راهیسې د پروټین او سالم غوړ د بډایه سرچینې په توګه د سهارنۍ په دسترخوان کې ځانګړی ځای لري. خو وروستۍ علمي موندنې ښيي چې د انسان روغتیا او هګۍ ترمنځ اړیکه له هغه څه ډېره ژوره ده چې موږ یې تصور کاوه. یوې نوې څېړنې په ډاګه کړې چې هګۍ د ذهن د زړښت په مخنیوي کې کلیدي رول لوبوي.
د انسان روغتیا او هګۍ، په هګیو کې د “کولین” ماده او د ذهن روغتیا
د Aging and Disease په نوم علمي ژورنال کې خپره شوې څېړنه ښيي چې په هګیو کې د “کولین” په نوم یوه مهمه ماده شتون لري. دا ماده نه یوازې د ذهن د زړښت بهیر ورو کوي، بلکې د مېتابولیکي ناروغیو په مخنیوي کې هم مرسته کوي.
څېړونکي وایي چې د چاغو کسانو په وینه کې د کولین اندازه د نورمال وزن لرونکو کسانو په پرتله کمه وي. د کولین کمښت لاندې ستونزې رامنځته کولی شي:
د انسولین پر وړاندې مقاومت.
د ځیګر د فعالیت ګډوډي.
د بدن پړسوب (التهاب).
د الزایمر او دماغي ناروغیو د خطر زیاتوالی.
د څېړنې په اساس، د انسان روغتیا او هګۍ ځکه یو له بل سره تړلي دي چې د الزایمر د نښو له څرګندېدو څو کاله وړاندې په بدن کې د کولین کچه راټیټېږي. نو که هګۍ په ورځني خوراک کې شاملې شي، د دې خطرناکې ناروغۍ مخه نیول کېدی شي.
د انسان روغتیا او هګۍ، د کولین نورې سرچینې کومې دي؟
که څه هم هګۍ د کولین یوه غوره سرچینه ده، خو څېړونکي وایي چې دا ماده په نورو خوړو کې هم موندل کېږي، لکه:
ځیګر او غوښه (سره غوښه او د چرګ غوښه).
کب او لبنیات (شیدې او د شیدو محصولات).
ګلپي (ګوبي)، حبوبات او مومپلي.
دا مواد د ځوانۍ پر مهال د مېتابولیک فشار په کمولو کې مرسته کوي، چې په راتلونکي کې د ذهني کمزورۍ مخه نیسي.
د انسان روغتیا او هګۍ؛ ګټې او احتیاط
په مجموع کې، هګۍ د دماغ، عضلاتو او ټول بدن لپاره ګټورې دي ځکه چې پروټین، ویټامینونه او منرالونه لري. خو د هر بل خواړه په څېر، په دې کې هم باید اعتدال مراعات شي.
مهم ټکي:
د کولېسټرول مسئله: د هګۍ په ژېړو کې کولېسټرول شته. هغه کسان چې د زړه ناروغي، شکر یا لوړ کولېسټرول لري، باید د هګیو په خوړلو کې احتیاط وکړي او له ډاکټر سره مشوره وکړي.
سالم کسان: د روغو خلکو لپاره هره ورځ یوه هګۍ یا په اوونۍ کې څو ځله کارول عموماً هیڅ زیان نه لري.
اندازه مهمه ده: ډېری نوې څېړنې وايي چې د هګۍ تاوان پخپله په هګۍ کې نه، بلکې د خوړلو په زیاتې اندازې او د انسان په روغتیايي حالت پورې تړلی دی.
نوې علمي موندنې یو ځل بیا ثابتوي چې د انسان روغتیا او هګۍ د یو بل بشپړونکي دي. هګۍ یوازې د بدن د جوړولو لپاره نه، بلکې د ذهن د روښانه ساتلو او له الزایمر څخه د ژغورنې لپاره یو ارزانه او ګټور خواړه دي.
