د ایران او امریکا جګړه او د هرمز تنګي کړکېچ: تهران د امریکايي تاسیساتو د په نښه کولو خبرداری ورکړ
د ایران او امریکا جګړه ۱۵مې ورځې ته غځېدلې ده. عباس عراقچي خبرداری ورکړی چې د بریدونو د دوام په غبرګون کې به د امریکايي کمپنیو تاسیسات په نښه شي. بشپړ راپور ولولئ.
په منځني ختیځ کې وروستیو پرمختګونو او زیاتېدونکو تاوتریخوالو د سیمې او نړۍ امنیت له جدي ګواښ سره مخ کړی دی. د ایران او امریکا جګړه چې اوس خپلو حساسو پړاوونو ته رسېدلې، هره ورځ نوي اړخونه پیدا کوي او د ښکېلو غاړو ترمنځ د ګواښونو کچه تر بل هر وخت لوړه شوې ده. د دې شخړې لمن اوس نه یوازې پر پوځي اهدافو، بلکې پر اقتصادي او ستراتیژیکو تاسیساتو هم غوړېدلې ده.
د امریکايي کمپنیو تاسیساتو ته د عباس عراقچي خبرداری
د ایران د بهرنیو چارو وزیر، سید عباس عراقچي په خپلو تازه او تندو څرګندونو کې امریکا او د هغې متحدینو ته جدي خبرداری ورکړی دی. نوموړي د «هرمز تنګي» په اړه د ایران دریځ روښانه کړی او ویلي یې دي چې تهران دا مهمه او ستراتیژیکه لاره یوازې د خپلو «دښمنانو» او د دوی د شریکانو پر مخ تړلې ده. دا په داسې حال کې ده چې د نړۍ د تیلو لویه برخه له همدې تنګي څخه تېرېږي او تړل کېدل یې نړیوال اقتصاد ته دروند زیان اړولی شي.
عراقچي همداراز په ډاګه کړې چې که د ایران پر خاوره او تاسیساتو د امریکا او اسرائیل ګډ بریدونه دوام ولري، تهران به بې ځوابه پاتې نه شي. هغه ګواښ کړی چې ایران به د دغو بریدونو په غبرګون کې په سیمه او نړۍ کې د امریکايي کمپنیو تاسیسات په نښه کړي. دا څرګندونې ښيي چې د ایران او امریکا جګړه ښايي له نظامي ډګره وتلې او اقتصادي بنسټونو ته هم پراخه شي.
د هرمز تنګي پر سر د ټرمپ خبرداری او د هندي بېړیو تګ راتګ
د هرمز تنګي پر سر کشمکشونه وروسته له هغې نور هم زیات شول چې د امریکا ولسمشر، ډونالډ ټرمپ په دې اړه توند غبرګون وښود. تر دې مخکې ټرمپ خبرداری ورکړی و چې امریکا د هرمز تنګي د امنیت ساتلو او پر دې اوبلاره د ولکې ټینګولو لپاره شاوخوا دوه زره (۲۰۰۰) امریکايي ځواکونه سیمې ته لېږي. د امریکایي ځواکونو دا احتمالي ځای پر ځای کېدل د تاوتریخوالي د لا زیاتېدو احتمال ډېروي.
په ورته مهال، د ایران د بهرنیو چارو د وزیر له خبرداریو سره سره، داسې راپورونه هم ورکول شوي چې ایران په خپل دریځ کې ځینې استثنائات هم په پام کې نیولي دي. تازه راپورونه ښيي چې ایران په هرمز تنګي کې هندي بېړیو ته د تګ راتګ اجازه ورکړې ده. دا چاره د دې ښکارندویي کوي چې ایران هڅه کوي په دې حساس پړاو کې له ځینو هېوادونو سره خپلې سوداګریزې او دیپلوماتیکې اړیکې خوندي وساتي.
د جګړې ۱۵مه ورځ او د مرګونو بریدونو دوام
د یادولو ده چې د ایران او امریکا جګړه، چې د اسرائیلو پراخ ملاتړ هم ورسره دی، اوس خپلو ترټولو خونړیو ورځو ته داخله شوې او ۱۵مې ورځې ته غځېدلې ده. په تېرو دوو اونیو کې د دواړو لوریو ترمنځ د سختو نښتو او یو پر بل د مرګونو بریدونو راپورونه ورکول کېږي. دا بریدونه نه یوازې د پوځي تلفاتو لامل شوي، بلکې په سیمه کې یې د عامه تاسیساتو او زیربناوو د ویجاړېدو وېره هم زیاته کړې ده.
د ولسمشر مسعود پزشکیان ډاډ او د بیارغونې ژمنې
بلخوا د جګړې په دې سختو شرایطو کې، د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان هڅه کړې چې خپل ولس ته ډاډ ورکړي. پزشکیان په خپلو تازه څرګندونو کې ویلي چې د تېر ۱۵ ورځني جګړهییز او کړکېچن حالت پر مهال یې د ایران وګړو ته د اړتیا وړ او غوره خدمتونه وړاندې کړي دي، ترڅو د خلکو ورځنی ژوند له خنډ سره مخ نه شي.
ولسمشر پزشکیان د راتلونکي په اړه هم هیله مندي ښودلې او ټینګار یې کړی دی چې دا وضعیت به تلپاتې نه وي. هغه ژمنه کړې چې د جګړې او شخړو له پای ته رسېدو وروسته به حکومت په ایران کې ټول هغه تاسیسات او زیربناوې چې په دې بریدونو کې ویجاړ شوي دي، بېرته له سره په ډېر ښه او عصري شکل ورغوي.
په ټوله کې، د ایران او امریکا جګړه د منځني ختیځ د راتلونکي لپاره یو ټاکونکی او خطرناک پړاو دی، چې هره شېبه یې د سیمهییزو او نړیوالو معادلاتو د بدلون لامل کېدای شي.
