د ملګرو ملتونو د نوي راپور پر بنسټ، افغانستان ته د ستنېدونکو ښځو اقتصادي وضعیت خورا کړکېچن دی. یوازې ۱۷ سلنه راستنېدونکې ښځې په کار بوختې دي. د دې مالي ننګونو، د بېکارۍ د کچې او حل لارو په اړه بشپړ جزیات دلته ولولئ.
د ملګرو ملتونو د ښځو ادارې (UN Women) په خپل تازه راپور کې د هغو مېرمنو په اړه ژوره اندېښنه ښودلې چې له ګاونډیو هېوادونو څخه بېرته هېواد ته ستنېږي. دغه ارقام ښيي چې افغانستان ته د ستنېدونکو ښځو اقتصادي وضعیت د پخوا په پرتله خورا خراب شوی او د بېکارۍ کچه پکې په بوږنوونکي ډول لوړه ده.
د بېکارۍ کچه او د عاید نشتوالی
د راپور له مخې، په هغه سروې کې چې په کابل، هرات او ننګرهار کې له ۷۰۰ څخه زیاتو ښځو سره شوې، دا ثابته شوې چې له هر پنځو ستنېدونکو ښځو څخه یوازې یوه یې کولی شي عاید ترلاسه کړي. دمګړۍ یوازې ۱۷ سلنه راستنېدونکې ښځې په کار بوختې دي. دا پدې معنی ده چې افغانستان ته د ستنېدونکو ښځو اقتصادي وضعیت د کورنیو د پورونو د زیاتوالي او د خوړو د ناامنۍ یو لوی عامل ګرځېدلی دی.
ضایع شوي مهارتونه او د بازار نشتوالی
که څه هم ډېری ښځې له ایران او پاکستان څخه د مسلکي او تخنیکي مهارتونو سره افغانستان ته راستنېږي، خو په هېواد کې دننه د کار فرصتونه نږدې صفر ته رسېدلي دي. شاوخوا ۴۰ سلنه ښځې شکایت کوي چې نه شي کولی خپلې مسلکي، تخنیکي او ډیجیټلي وړتیاوې وکاروي. په ځانګړي ډول، له ایرانه د راستنېدونکو مېرمنو په منځ کې درې پر څلورمه برخه او له پاکستانه دوه پر درې برخه ښځې اوس بېکاره پاتې دي.
پر سیمهییز اقتصاد فشار
له ۲۰۲۳ کال راهیسې تر ۵.۵ میلیونه ډېر افغان کډوال هېواد ته راستانه شوي دي. د کډوالو دا لویه څپه په داسې حال کې ده چې د افغانستان اقتصاد لا دمګړۍ کمزوری دی. افغانستان ته د ستنېدونکو ښځو اقتصادي وضعیت ځکه ډېر حساس دی چې پر کار او تګ راتګ محدودیتونه، مالي سرچینو ته نه لاسرسی او د بازار کمزورتیا هغوی د عاید له بنسټیزو سرچینو بېبرخې کړي دي.
د ملګرو ملتونو غوښتنې او حل لارې
د ملګرو ملتونو د ښځو اداره خبرداری ورکوي چې که مېرمنې له اقتصادي پلوه پیاوړې نشي، د افغانستان د اقتصادي بیا رغونې پروسه به ناکامه شي. دغې ادارې پر نړیواله ټولنه غږ کړی چې:
د عایداتي پروګرامونو ملاتړ وکړي.
د مهارتونو د زدهکړې مرکزونه پیاوړي کړي.
له هغو کورنیو سره مالي مرستې وکړي چې مشري یې ښځې کوي.
افغانستان ته د ستنېدونکو ښځو اقتصادي وضعیت یوازې د یوې مالي ستونزې په مانا نه دی، بلکې دا د ټول هېواد د ثبات مسله ده. د ښځو پیاوړتیا او د هغوی د مهارتونو کارول کولی شي د بېوزلۍ کچه کمه کړي او د هېواد په ځان بسیاینه کې رغنده رول ولوبوي.
