اوچا وايي، د طالبانو محدودیتونو په افغانستان کې د جولای په میاشت کې د ۱۸ بشري مرستندوی پروګرامونو د لنډمهاله درېدو او د دوو مرکزونو د تړل کېدو سبب شوي دي.
د ملګرو ملتونو د بشري مرستو د همغږۍ دفتر یا اوچا وايي، د طالبانو محدودیتونو د افغانستان په بېلابېلو سیمو کې د بشري مرستو پر رسولو اغېز کړی او د جولای په میاشت کې یې د ۱۸ مرستندویو پروګرامونو د لنډمهاله درېدو سبب شوی دی.
اوچا په خپل تازه راپور کې ویلي چې د مرستو د لاسرسي له ستونزو سره تړلې پېښې د دوو بشري مرکزونو د موقتي تړل کېدو لامل هم شوې دي.
د راپور له مخې، د جولای په میاشت کې د بشري مرستو د لاسرسي په برخه کې ټولې ۳۰ محدودیتونه او پېښې ثبت شوې دي. که څه هم دا شمېر د جون میاشتې د ۶۰ پېښو په پرتله ۵۰ سلنه کم دی، خو د طالبانو محدودیتونو لا هم د بشري فعالیتونو پر بهیر د پام وړ اغېز درلود.
د جولای تر پایه ۱۱ پېښې حل شوې وې، خو ۱۹ نورې لا هم بېحل پاتې وې. اوچا وايي، د بشري ادارو په چارو کې لاسوهنه د مرستو رسولو پر وړاندې له مهمو خنډونو څخه وه.
د ښځینه کارکوونکو پر فعالیت محدودیتونه
اوچا ویلي، د طالبانو محدودیتونو په ځانګړي ډول د ښځینه مرستندویو کارکوونکو پر فعالیتونو اغېز کړی دی.
د جولای په میاشت کې د جنسیت له امله د ۱۱ محدودیتونو راپور ورکړل شوی. په دغو مواردو کې د ښځینه کارکوونکو پر ګډون محدودیتونه، د نارینه محرم د ملتیا غوښتنه او د جامو اړوند مقررات شامل وو.
د اوچا په وینا، د طالبانو محدودیتونو په ځینو سیمو کې د ښځو پر استخدام او اړمنو ښځو ته د بشري خدمتونو پر رسولو هم اغېز کړی دی.
په اروزګان ولایت کې چارواکو هغه اجازه هم بېرته واخیسته چې ښځو ته یې د معلوماتو د راټولولو په بهیر کې د ګډون زمینه برابروله. د اوچا په خبره، دغه اجازه د معلوماتو د راټولولو له پیل څخه لږ مخکې لغوه شوه.
د مرستندویو ادارو په چارو کې لاسوهنه
د اوچا د معلوماتو له مخې، د بشري ادارو په چارو کې د لاسوهنې ۱۶ پېښې ثبت شوې دي.
په دغو پېښو کې د تفاهملیکونو د لاسلیک ځنډ، د مرستو د ترلاسه کوونکو په ټاکلو کې مداخله او د بشري پروګرامونو د عملي کولو په چارو کې لاسوهنه شامله ده.
اوچا وايي، د طالبانو محدودیتونو په ځینو مواردو کې مرستندویې ادارې دې ته اړې کړې چې د خپلو کارکوونکو نوملړونه او نور حساس معلومات له چارواکو سره شریک کړي.
د بشري کارکوونکو نیول
په جولای کې د بشري مرستو پر کارکوونکو، مرکزونو او شتمنیو د تاوتریخوالي ۱۲ پېښې هم ثبت شوې دي.
په دې پېښو کې د کارکوونکو نیول، فزیکي چلند او ګواښونه شامل وو. د اوچا په وینا، د طالبانو محدودیتونو او نورو لاسوهنو د مرستندویو ادارو د فعالیتونو پر دوام فشار زیات کړی دی.
په هرات کې د یوه مرستندوی مرکز د ودانیزو چارو د موقتي درولو پر مهال یو څارونکی، یو امنیتي ساتونکی او پنځه کارګران نیول شوي وو.
اوچا ویلي، ډېری نیول شوي کسان وروسته خوشې شول، خو د ودانیزو چارو څارونکی د جولای تر ۲۸مې پورې په بند کې پاتې و.
د راپور له مخې، په جولای کې هېڅ مرستندوی کارکوونکی نه دی وژل شوی، ټپي شوی یا تښتول شوی، خو ۱۲ کسان نیول شوي دي.
جنوب او لوېدیځ ډېر اغېزمن شوي
اوچا وايي، د طالبانو محدودیتونو او د بشري مرستو د لاسرسي نورو ستونزو په جولای کې تر ټولو ډېرې پېښې په جنوبي او لوېدیځو سیمو کې رامنځته کړې.
په جنوبي سیمو کې ۹ او په لوېدیځو سیمو کې اته پېښې ثبت شوې دي.
د ولایتونو په کچه هرات د دغو پېښو تر ټولو لوړه شمېره لرله، ورپسې کندهار او ننګرهار وو.
سره له دې، اوچا ویلي چې د بشري مرستو د لاسرسي اړوند پېښو عمومي شمېر د پخوانیو میاشتو په پرتله کم شوی دی.
د بېلګې په توګه، د ۲۰۲۵ کال په اګست کې ۱۲۵ او د ۲۰۲۶ کال په جنوري کې ۱۲۱ پېښې ثبت شوې وې، خو د روان کال په جولای کې دا شمېر ۳۰ ته راټیټ شوی دی.
اوچا ټینګار کوي چې که څه هم د ثبت شویو پېښو شمېر کم شوی، د طالبانو محدودیتونو لا هم د افغانستان په بېلابېلو سیمو کې د بشري مرستو د رسولو او د اړمنو خلکو د لاسرسي پر بهیر اغېز لري.
