سهیل شاهین:د امریکا بریدونه د سولې توافق خلاف کار دۍ

طالبانو د افغان دولت له بندیانو د خپلو سلګونو بندیانو د خلاصون هرکلی کړی دی، هغوي د بندیانو د خوشې کېدو أباره عکسلعمل خودلۍ او ټینګار کوي چې له کورونا وېروس د بندیانو د محفوظ ساتلو لپاره باید دا لړۍ نوره هم تیزه شي. په قطر کې د طالبانو د سیاسي دفتر ویاند سهیل شاهین پر خپله ټوېټر پانه لیکلي چې تېرو ۳ ورځو کې د دوی ۳۰۰ بندیان خوشي شوي، خو وایي چې دا جریان کفایت نه کوي.

شاهین همدا راز ویلي چې طالبان به هم له خپلې خوا د بندیانو خلاصون ته دوام ورکوي، او ټینګار کوي چې دا چاره به د بین الافغاني خبرو پیلېدو ته لاره هواره کړي. له یوې هفتې ځنډ وروسته افغان حکومت د طالب بندیانو د خوشي کولو لړۍ بیا پېل کړې ده. په دې لړ کې ۹۸ تنه نور طالب بندیان یکشنبه ماښام د څرخي پله له بندخونې نه خوشې شول.

یادو بندیانو په خوشې کیدو سره د ټولو خوشې شویو طالب بندیانو شمیر ۷۴۸ تنو ته رسیږي. طالبانو هم تر دې دمه په کندهار، لغمان او کندوز ولایتونو کې په څو پړاوونو کې یو شمېر بندیان خوشي کړي دي. افغان حکومت د ځینو خوشي شویو بندیانو په ا ړه ویلي وو چې ولسي خلک دي، خو په کندوز کې د خوشي شویو بندیانو په اړه یې ومنله چې د افغان امنیتي ځواکونو سرتېري پکې وو.

بل خوا ته افغان دولت له طالبانو غوښتي چې د کورونا وېروس د لا خپرېدو د مخنيوي او پر دې وېروس اخته کسانو ته د مرستو رسولو لپاره دې “بشردوستانه” اوربند ومني.

دا خبرې د ولسمشرۍ ویاند صدیق صدیقي نن (دوشنبې، غویی ۱۵/ مئ ۴) په کابل کې په یوه خبري غونډه کې وکړې.

خو طالبان وايي امریکا او افغان حکومت د سولې په وړاندې خنډونه جوړوي. دې ډلې وړاندې هم د اوربند په اړه د افغان حکومت غوښتنه رد کړې وه.

د ولسمشر محمد اشرف غني ویاند صدیق صدیقي ټېنګار وکړ چې اوس د دې وخت رارسېدلی چې طالبان د کورونا وېروس موضوع بابېزه ونه ګڼي او تاوتریخوالی کم کړي، څو پر کورونا اخته کسانو ته په وخت ګټورې مرستې ورسېږي او د وېروس د خپرېدو مخنیوی وشي.

صدیقي وویل، که طالبان تاوتریخوالي او جګړې ته دوام ورکړي که وضعیت خرابېږي، نو بیا به یې پړه د دوی پر غاړه وي.

د افغان ولسمشر ویاند په دې وروستیو کې د طالبانو بریدونو ته په اشارې سره وویل دې بریدونو پر سولې د خلکو باور کم کړی دی خو ټینګار یې وکړ چې سوله لا هم د افغانانو او افغان حکومت لپاره لومړیتوب دی.

د ارګ ویاند صدیق صدیقي وايي، د ولسمشر غني د فرمان پر بنسټ د بندیانو د خوشي کېدو په برخه کې مهم ګامونه اخیستل شوي خو د ده په وینا، اوس مهمه خبره دا ده چې طالبان څه کوي؟ غواړي سوله وکړي او که جګړه روانه ساتي؟

جمهورریس غني د ښځو عالي شورا د جوړولو فرمان صادرکړ

ولسمشرمحمد اشرف غني وايي، د افغان حکومت مذاکراتي ډله له طالبانو سره مخامخ خبرو پیلولو ته چمتو ده. نوموړي یو ځل بیا وویل، د خبرو له پیلېدا مخکې د طالب بندیانو خوشي کول باید د شرط په توګه مطرح نه شي، خو په بین الافغاني خبرو کې بحث پرې کېدای شي.

ولسمشر غني دا څرګندونې د ملي شورا د اوولسمې تقنیني دورې د دویم کال د پرانیستې په مراسمو کې وکړې او له پارلمان یې غوښتل چې د بین الافغاني خبرو په مذاکراتي ډله کې د شاملولو لپاره پنځه غړي (درې سړي او دوه ښځې) وروپېژني.

طالبان ټینګار کوي چې د افغانانو خپلمنځي خبرو له پیل وړاندې دې د افغان حکومت په زندانونو کې د دوی پنځه زره زندانیان خوشي کړل شي او په مقابل کې به یې دوی د افغان دولت اړوند زر بندیان خوشې کړي.

په ورته وخت کې، د افغنستان د ملي امنیت شورا له امنیتي بنسټونو غوښتي چې له طالبانو سره د بندي شویو امنیتي کسانو نوملړ چمتو کړي.

غني وویل، د افغانستان د ولسمشر په توګه نه غواړي چې یو طالب بندي هم ورسره پاتې شي، خو په وینا یې “د یوه راڼه او ښکاره میکانېزم پر بنسټ باید دا کار وشي، چې خلک ډاډمن شي له خوشي کېدو وروسته په دې کسانو کې څومره بدلون لیدلی شي.”

غني وویل، د سولې په نوي تګلوري کې باید “یو موټی مخته ولاړ شو، د سولې په اړه د افغانستان حکومت ټول تصامیم د مشورو پر اساس و او وي به.”

ده وویل، د حکومت مذاکراتي ټیم به د کب میاشتې تر شلمې چمتو شي او د سولې په تړاو هره هوکړه به د ملي شورا له تصویب وروسته د لویې جرګې لخوا هم تاییدېږي.

تېره ورځ (جمعه) په قطر کې د طالبانو د سیاسـي دفتر ویاند سهیل شاهین ویلي و، طالبان د افغانانو خپلمنځي خبرو ته چمتو دي خو که له هوکړې سره سم عملي ګامونه وانه خېستل شي او بندیان خوشي نه شي نو مسؤلیت به د نورو پر غاړه وي.

شاهین پر ټویټر یوه بیان کې ویلي، د طالبانو له خوا د افغانانو خپلمنځي خبرو لپاره چې ټاکل شوې د روانې مارچ میاشتې پر لسمه نېټه پيل شي، د دوی اجنډا چمتو ده او له شوې هوکړې “سره سم پرمخ ځو، خو که یاد مذاکرات له پورته نېټې نه وځنډیږي پړه به یې د نورو په غاړه وي. “

امریکا له طالبانو سره په شوې هوکړه کې ژمنه کړې چې د پنځه زره طالب زندانیانو او زر تنه دولتي کسانو چې له طالبانو سره زنداني دي، د تبادلې لپاره به لاره هواروي.ا