د روغتیا وزارت:۱۰ میلیونه افغانان په کرونا اخته دي

 د افغانستان د عامې روغتيا وزارت پرون(جمعه) ورځې دراپور پر اساس ټول هېواد کې په کرونا ويروس د اخته کسانو شمېر ۹۲۱۶ ته ورسېدږ د وزارت مالومات ښيي چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې ۵۴۲ نوې پېښې ثبت شوې دي چې ډېری يې په کابل ولایت کې کې دي. 

د راپور له مخې تازه ۵۴۲ پېښو څخه؛ کابل کې  ۳۱۶ ، هرات کې۴۷رتر، بلخ ۱۹، پکتیا ۵، ننګرهار۲۴، تخار ۲۴، بغلان ۲۳، غزني ۱۳، وردک ۳، لوګر۱، لغمان ۱۵، کندز۴، فراه ۱۵، پنجشېر۸، پروان ۱، کونړ ۱۸، دایکندي ۵ او نورستان کې هم ۲ پېښې ثبت شوې دي. دعامې روغتيا وزارت د مالوماتو اړوند تر اوسه ۲۰۵ کسان د کرونا ويروس له امله د افغانستان په بيلا بيلو ولايتونو کې مړه شوي او همدا ډول ۹۹۳ کسان له درملنې وروسته رغېدلي دي

نړۍ کې د کرونا صورتحال

بلخوا نړۍ کې مثبتې پېښې له ۵ میلیونونه زیاتې شوې او څه باندې درې لکه کسان د دغې وبا له کبله  خپل ژوند له لاسه ورکړۍ دي. د  ډبلیو ایچ او ته په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د ۱۰۶ زره نویو ناروغانو نومونه ورکړل شوي دي، چې د شمېر له پلوه یو غټ تعداد دۍ..

د متحده ایالاتو بریتانیا او ایټالیا نه بعد تر ټولو ډېر د کورونا وېروس له کبله فرانسه کې خلکو خپل ژوند له لاسه ورکړۍ د بریتانیا د صحت وزیر مټ هنکوک وايي، هېواد کې د کورونا وېروس معاینې لپاره یوه نوې اله تجربه کېږي، چې په وینا یې په ۲۰ دقیقو کې به معلومات ورکوي.

دهغه  په وینا اوس هم دغه ملک د کرونا وبا له کبله څلورمه درجه وضعیت کې فرار لري. خو ژر به د درېیمې درجې په لور لاړ شي، چې ډېر بد حالت نه دی. هغه وايي، حکومت د وضعیت ښه کولو لپاره عملي اقدامات کوي. ښاغلي هنکوک د روژې میاشت کې له یوه بله د واټن ساتلو له کبله د ځايي مسلمانانو ستاینه وکړه او وايي، برتانیا مېشتې مسلمانان باید په اختر کې هم احتیات وکړي

د انګلینډ اعلۍطبي افسر پروفیسر کرېس ویټي هم وايي، د اوسنیو بندیزونو او محدودیتونو لړ کې د کورونا وېروس مخنیوي لپاره د (ټولو ادیانو) منونکي باید د خپلو (خوښیو مراسمو بڼه بدله کړي. د انګلستان روغتیا وزیر وايي، ښايي له کورونا وېروسه د خلکو خوندي ساتلو واکسین چمتو کول وخت واخلي. دغه ډول واکسین ښايي یو کال یا یو نیم کال وخت ونیسي.)

د یادنې وړ ده چې کرونا لا هم په نړۍ کې شتون لري باید د نړۍ ټول خلک په دې پوه شي که په کور پاتې نشو او احتیات مو ونکړ نو لا زیات خطر سره به مخ شو او زیاته انساني فاجعه به رامنځته شي.نو بنا ټولو هیوادوالو نه غوښتنه کيږي چې دغه ویروس جدي ونیسو او احتیات وکړو

کرونا ویروس؛ازبکستان خپل سرحد افغانستان سره يو څه مودې لپاره وتړه

کرونا ویروس یو وبایي ناروغي ده.ټوله نړۍ له دې ناروغۍ نور په تنګ شوې ده او ښايي دغه ناروغي نور وخت هم ونیسي او نړۍ نوره هم متاثره کړي. په ټوله نړۍ کې ورځني راپورنه د کرونا وایروس د ناروغانو د شمېر د زیاتو په اړه دي. پنجشنبه د مې په ۱۴مه اعلان شوه، چې د کرونا وایروس د مړو شمېر ۳۰۰ زرو او د اخته‌وو ۴ میلیون او ۴۰۰ زرو ته رسېدلی دی.

د چهارشنبې پر ورځ، ډبلیو ایج او. اعلان کړه، چې ممکن د کرونا وایروس «نابود/ لمنځه لاړ» نشي. د روغتیا نړیوال سازمان وايي، کرونا وایروس ممکن د ایدز وایروس په څېر «اندمیک» یا محلي پراختیا ومومي. د پنجشنبې پر ورځ د روغتیا نړیوال سازمان د دې وبا له امله د جدي اروايي کړکېچ ګواښ وکړ او هېوادونو ته یې په دې برخه د اقدامات سپارښتنه وکړه.

د یو ان سرمنشي، آنتونیو ګوترېش د «اروايي ناروغۍ» په برخه له ناکافي بودیجې څخه د انتقاد ترڅنګ وویل: “د کرونا وایروس خپرېدو بشري ټولنه او کورنۍ د شدیدو اروايي ستونزو سره مخ کړي.”

د ګوترش په نظر د دې وبا د مهار په صورت کې به هم تر زیات وخت پورې روحي او اروايي اغېزې لکه وېره/ ژور خپګان، شته وي. وړاندې د ملګرو ملتونو منشي ویلي وو، د کرونا وبا «د کرکې او بېګانه هراسۍ» سونامي له ځان سره راوړې. آنتونیو ګوترش ویلي وو، چې په نړۍ کې د بهرنیو ضد احساسات د «کوویډ- ۱۹» له خپرېدو سره زیاتوالی موندلی دی.

د ګوترش په وینا اوسمهال باید د «د وایروس کرکې» په وړاندې د هېوادونو د خونديتابه لپاره کار وشي. ګوترش ویلي وو“کډوال او پناه غوښتونکي د کرونا وایروس د منبع په توګه د ظلم او بد چلند سره مخ شول او روغتیاپال ته د تګ اجازه هغوی ته ورنه کړل شوه.”

نوموړي نړۍ ته د کرکې د شیندلو په اړه په خپلو خبرو کې وویل: “د کوویډ- ۱۹ لپاره مهمه نه ده چې موږ څوک یو، چېرته ژوند کوو، یا په څه عقیده لرو، خو کوویډ- ۱۹ وبا د کرکې او نفرت سونامي، د ګناهګار بلل کېدو او د وحشت خپرول راویښ کړي دي.”

د ا خم د یادولو ده چې نړۍ کې باید ټول هېوادنه کرونا لپاره یو شي او ټوله نړۍ کې د کرونا ویروس مخنیوي لبهره هڅې وکړي تر څو دغې وبايی ناروغي ژرتر ژره د نړۍ له مخې ورکه شي تر څو د نړۍ حالات عام او عادي شي او وګړي په ارامه فضا‌ء کې ژوند وکړي.