ترکی د یونان سره خپل سرحد د کډوالو لپاره پرانيستلۍدۍ

د ترکیه صدر اردوغان تېره هفته د یونان سره خپل سرحد  مهاجرینوته د اروپا ته د تلو لپاره  خلاصولو امرورکړ

دغه هېواد یونان او د یورپ نورو ملکونو ته تلونکو کډوالو دپاره لارې پرانېستلې دي او په ترکي کې د یونان په سرحد د زرگونو په شمېره کې هغه کډوال جمع شوي دي. د ایسوسي اېټډ پرېس خبري ادارې ترمخه یونان ته د ترکي نه اوړېدونکو کډوالو کې د یونېورسټۍ ٢٢ کلن زدکونکی کریمي خال محمد هم شامل و. هغه رسنیو ته وویل د په افغانستان کې د طالبانو په زندان کې یې وخت تېر کړی دی او جرمني ته د تلو اراده لري.

د یونان مامورینو هېواد ته ور اوړېدونکي کډوال نیول او په موټرو کې یې د سرحد نه نورو ځایونو ته منتقل کول. د دې نه وړاندې به ترکي د یورپ نورو هیوادونو ته تلونکي خلک په خپل سرحد ایسارول. ای پي وايي داسې ښکاري چې ترکي په یورپ فشار زیاتولو دپاره دغه گام پورته کړی دی چې یورپ ورسره د شام د جگړې له امله بې کوره شویو خلکو په مرسته کې نور کومک وکړي. په شام کې جگړه د ترکي په جنوبي پولې روانه ده

ترک صدر اردوان د گل، دوشنبې، په ورځ وویل یورپي مشرانو د هغه سره خبرې شروع کړي دي او غوښتنه کوي چې خپله فیصله بیرته واخلي. اردوان وویل یورپي مشران یې خبر کړل چې سرحد اوس ازاد دی او یورپ ته د تلونکو خلکو شمېره به زر مېلینونو ته ورسېږي.

ای پي وايي د گل، دوشنبې، په ورځ په زرگونو خلک ترکي نه یونان ته د رسېدو په سفر وو خو یونان خپل سرحد تړلی و. کډوال په سرحد د لگېدلو خنډانو نه د تېرېدلو کوښښونه کول، ځیني خلکو د ترکي او یونان ترمنځ د دریاب نه د تېرېدلو کوښښونه کول او نورو کسانو په سمندر کې د یویان جزیرو ته د رسیدو هڅې کولې.

 یو یوناني چارواګي میتسوتاکیس د جمعې په ورځ وویل: “یونان په سوریه کې د غمجنو پیښو لپاره هیڅ مسؤلیت نه لري او د نورو لخوا د نیول شویو پریکړو پایلو ته به زیان ونه رسوي ،” هغه لیکلي – د سوریې د حکومت مخالف ډلو ته د ترکیې د نظامي ملاتړ حواله..

ځینې ​​یوناني چارواکي په منځني ختیځ کې د اروپايي ټولنې ژور دخالت د دې لپاره هم ګوري چې د کډوالو د ستونزو حلولو لپاره یو مخکینی شرط دی.

د یونان د حکومت یوه لوړپوړي چارواکي رسنیو ته د خپل نوم د نه ښودلو په شرط وویل: “اروپا باید پریکړه وکړي چې څه وکړي ، ځکه چې مهمه نده څومره خلک چې تاسو په بحر کې ځای په ځای شئ یا خوندي شئ ، نو ډیر خلک به راشي.”

“اروپا باید جدي پریکړې وکړي خو اوس مهال داسې بریښي چې سیاستمداران یوه [ځانګړې] داستان لري چې د دوی له دې کولو څخه مخنیوی کوي ، پداسې حال کې چې ټولنې د معلوماتو ډیرښت او اقتصادي بحران سره مخ دي

ځیني اروپايی چارواکو هم د اردوعان د سرحد خلاصولو پرېکړې په غبرګون کې ویلي چې یاده پریکړه به اروپاي هېوادونه ستونزو سره مخ کړي . هغوي ویلی چی د یادې پرېکړې له امله به اروپايی هېوادونه د ترهګرئ او نوروسیاسی  ستونزو سره مخ کړي

بازې اقتصادی تحلیلګرو ویلي چې دغه کډوال چې اروپا ته کډوال کيږي ښاي اروپه اقتطادي ستونزو سره مخ کړي او د اروپايی هېوادونو په  جي ډي پي باندې منفي اغېز وکړي.  

ترکمنستان هم د کروناویروس له ویرې افغانستان سره سرحد وتړه

هرات کې چارواکي وايي چې ترکمنستان د کروناویروس د خپرېدو له ویرې سه شنبه (فبروري۲۵) سهار له افغانستان سره خپل سرحد تړلی دی.

د هرات ولایت د بهرنیو اړیکو مسول امین الله ازاداني رسنیو ته وویل چې ترکمنستان د هرات ولایت د تور غونډۍ بندر تړلی دی او د دواړو هېوادونو ترمنځ یې تګ راتګ بند کړی دی.

ښاغلي ازاداني وویل چې د ترکمنستان له چارواکو سره یې خبرې پیل کړي دي چې دا سرحد بېرته پرانیستل شي اوتګ راتګ هم عادي شي. تر دې دمه ترکمنستان په دې اړه رسمي څه نه دي ویلي.

ترکمنستان هغه مهال دا اقدام وکړ چې په هرات کې د کروناویروس یوه مثبته پېښه ثبت شوه. د افغانستان د روغتیا وزارت سلاکار او ویاند وحیدالله مایار امریکا غږ ته وویل چې په هرات کې د کرونا اوه نورې مشکوکې پېښې هم ثبت شوي دي. په هرات کې بېړنی روغتیايي حالت اعلان شوی دی.

هرات له ایران سره سرحد لري، افغانستان د یکشنبې په ورځ دا سرحد وتړه خو د سه شنبې په ورځ یې بېرته پرانیست. په ایران کې د کروناویروس له کبله یو شمېر کسان مړه شوي او لسګونه نور په دغه ویروس اخته شوي دي.

سلګونه زره افغان کډوال په ایران کې ژوند کوي چې افغانستان ته هم عادي تګ راتګ لري. د هرات د روغتیا رئیس عبدالحکیم تمنا له ایران څخه افغانستان ته د را ستېدونکو کډوالو په اړه اندېښنه وښوده. نوموړي امریکا غږ ته وویل له ایران څخه د را ستنېدونکو کډوالو د معایناتو لپاره کافي امکانات نه لري.

افغان حکومت وايي چې له ایران سره یې پر سرحد سیار طبي ټیمونه ګمارلي چې له ایران څخه افغانستان را روان خلک معاینه کړي او له معایناتو وروسته ورته د داخلېدو او نه داخلېدو اجازه ورکوي.