ولسمشر غني:د کرونا دوهمه څپه نه شو کنټرولولای

ولسمشر غني:د کرونا دوهمه څپه نه شو کنټرولولای جمهور ریس غني وايي، د افغانستان روغتیايي بنسټونه دا مهال د کرونا ویروس د دوهمې څپې د مهارولو وړتیا نه لري او په دې برخه کې لا ډېر کار بابد وشي.

ولسمشر غني ویلي، چې اوس هم د افغانستان روغتیايي ادارې د کرونا ویروس له دویمې څپې سره د مبارزې پوره وړتیا نه لري، خو دوی هڅه کوي د مرستندویه هېوادونو په همکارۍ په دې اداراتو کې ظرفیت لوړ او خلکو ته چوپړتیا ډېره کړي.ښاغلي غني د کرونا د دویمې څپې د کابو کولو لپاره په بهر کې له مېشتو افغان متخصیصینو د مرستې غوښتنه کړې ده.جمهور ریس غني تېره ورځ د ویډیو کنفرانس له لارې په اروپا او امریکا کې له افغان طبي متخصیصینو سره د کوېډ١٩.ناروغی د دویمې څپې د اداره کولوپه اړه بحث وکړ.

دولت داسې مهال د کرونا ویروس د دوهمې څپې د کنټرول په برخه کې خپله بې وسي ښيي چې، د روغتیا نړېوال سازمان وايي، افغان حکومت کرونا سره د مبارزې برخه کې تر اوسه تر ۵ میلیونه ډالر زیات لګولي دي.او لا ېې هم لګوي.کابل کې دWTO استازي ډاکټر ریک پییر کورن ویلي، د روغتیا نړېوال سازمان د کرونا ویروس د خپرېدو له پيله، افغانستان کې له روغتیايي سکټور سره د روغتیايي کارکونکو د روزنې، د ټسټونو ډیروالي او د روغتیايي تجهیزاتو برابرولو برخو کې کومک کړی.

هېواد کې د میلیونونو ډالرو د لګښت او د نړېوالو مرستو د راتګ سربیره هم کرونا پېښې نه یواځې ډیریږي، بلکې یو مرګونی وضعیت یې خپل کړی.مالي فساد، د لومړیتوبونو نه مشخصول، روغتیا سکټور کې د چارواکو غیرقانونی مداخلې، پېښو ته پر وخت نه رسیدګي او د عامه پوهاوي په نوم د نمایشي پروګرامونو جوړول او پراخ فساد کرونا ویروس سره د مبارزې په برخه کې د ځانګړې شوې بودیجې د حیف او میل کېدو عمده عوامل دي.

تازه د(ADB) یا اسیا پراختیايي بانک افغانستان سره د کویډ١٩ ناروغی د دوهمې څپې د کنټرول لپاره ۲۰۰ میلیونه ډالره مرسته کړې، چې د حیف او میل کېدو په اړه یې له اوسه لا ګڼې اندېښنې موجودې دي.خو بلخوا بیا حکومت وايي ټولې مرستې په سمه توګه مصرف شوي دي.

ډبلیو ایچ او: کرونا ویروس د هوا له لارې انتقالېدلۍ شي

د روغتیا نـړیوالې اداره وايي کرونا ویروس د هوا له لارې انتقالېدلۍ شي ساینس دانان تایید کړې چې نوی کـرونا وایرس د هوا له لارې انتقاليږي،دويي وايي چې دا خبره په یونوي تحقیق کې ثابته شوې ده دغه ویروس د هوا له لارې انتقالیږي،

د رویټرز په راپور له مخې ډبلیو اېچ اود کـویډ_۱۹ پانډیمۍ تخنیکي مدیرې ماریا وان کرکف وویل «د هـوا له لارې د کـرونا وایرس انتقال مو ددغې وایرسي ناروغۍ د یوې احتمالي انتقال لارې په توګه بحث کړی».د روغتیا نړیوالې ادارې دمخه ویلي وو چې د کـرونا وایرس انتقال د ناروغ شخص د خولې او تنفسي ذراتو پواسطه چې د ناروغ خبرې کولو، ټوخیدو او پرنجیدو پر وخت محیط ته لیږدول کیږي، صورت نیسې.د دوشنبې په ورځ د ۳۲ مختلفو هېوادونو ۲۳۹ ساینس پوهانو په جینوا کې میشت د روغتیا نړیوالې ادارې ته په پرانیستو لیکونو کې (د انفکټیډ ناروغیو په ژورنال کې خپاره شوي) د شواهـدو په حواله لیکلي چې په هـوا کې د وایرس مایکروسکوپیک ذرات د روغو خلکو لخوا تنفس او د ناروغۍ سبب ګرزېدلۍ شي،

دوي تشخیص وکړ چې د ویروس کوچني ذرات د یو څه مودې لپاره هـوا کې پاتې کیږي او په همدې وجه یې د روغتیا نړیوالې ادارې څخه غوښتې چې خپله تګ پروسیجر بدل کړي.د روغتیا نړیوالې ادارې د ناروغیو د مخنیوي او کنټرول ګروپ تخنیکي رئیس بیندا الګرانزي وویل د هـوا له لارې د کرونا ویروس د انتقال شواهد شته اما دا شـواهد قطعي او نهایي لاهم ندي،

هغه زیاته کـړه په عامو ځایونو کې د وایرس د لیږد امکان باالخصوص د ګڼې ګوڼې ځایونو او بغیر له تهویې خونو کې نشي ردیدلای.هغه وویل، په هر صورت دا شـواهد راټولولو او تشریح کولو ته اړتیا لري او مونږ به یې ملاتړ ته دوام ورکـړو.اوس باید بغیر د شواهدو هيځ اقدام ونشي ځکه دا یو داسې مرض دی که لګ غلطي پکې وشوه نو دا به ډېره شخته وي چې بیا پکې د مړو شمېر راقابو کړي،نو باید ټول ممالک په دې اره ډېر سنجيدګي سره مخې ته لاړ شي،

وان کرکوف وویل د روغتیا نړیواله اداره به په راتلونکو ورځو کې د کرونا وایرس د لیږدیدنې څرنګوالې په اړه د موجوده ساینسي وړاندیزونو لنډیز خپور کړي.هغې وویل د کرونا وایرس د لیږد درولو لپاره باید جامع تدابیر ونیول شي په کوم کې چې د یوه متر فزیکي واټن او ماسک کارول لازمي دي. او نور احتیاتي تدابیر هم ونيول شي ټول وګړي د ډېرې ګڼې ګوڼې نه لا هم ځان وساتي ترڅو دغه ویروس خبرېدو کې اسانتیا برابره شي،

ډبلیو ایچ او: کرونا ویروس د هوا له لارې انتقالېدلۍ شي

کرونا ویروس یو داسې وبايي ناروغي ده چې ډېر ژر یو کس نه بل کس ته انتقاليږي دط ناروغۍ سره باید پوره احتیات نه کار واخيستل شي څکه دا یو داسې ناروغي ده چې نسلونه تباه کوي دولت باید نور هم جدي اقدامات وونیسي د ډېر وخت راهیسې دغه ناروغي شتون لري او لا هم له منځه نده تلې د افغانستان دولت بید د پام وړ اقدامات وکړي او دغې مرض نه افغانستان وژغوري تردې دمه په افغانستان کې په دې مرض تر ۳ زرو نه زیات کسان کرونا دي او ګڼ شمېر ورڅخه وفات شوي دي،