د اې ای په مرسته جوړ شوی واکسین که نوې درملنه؟ ساینسپوهانو انسان ته ډیزاین شوي ویروسونه ورکړل
د اې ای په مرسته جوړ شوی واکسین نه، بلکې د مصنوعي ځیرکتیا په وسیله ډیزاین شوي ویروسونه د یوه ناروغ د سخت باکتریايي انتان د تجربوي درملنې لپاره کارول شوي دي.
د امریکا په کالیفورنیا ایالت کې یوې ټکنالوژۍ کمپنۍ اعلان کړی چې د لومړي ځل لپاره یې د مصنوعي ځیرکتیا په مرسته ډیزاین شوي ویروسونه د یوه انسان په تجربوي درملنه کې کارولي دي. د اې ای په مرسته جوړ شوی واکسین د اې ای په مرسته جوړ شوی واکسین
د «رېډیکل نومېرېکس» (Radical Numerics) په نوم کمپنۍ وايي، دغه ناروغ په داسې باکتریايي انتان اخته و چې د انټيبیوټیک درملو پر وړاندې یې مقاومت درلود.
کمپنۍ د اکتوبر په ۲۰مه اعلان وکړ چې د «اومني ون» (Omnii-1) په نوم د مصنوعي ځیرکتیا ماډل په مرسته یې ځانګړي ویروسونه ډیزاین کړي دي.
د اې ای په مرسته جوړ شوی واکسین له دې تجربوي درملنې څه توپیر لري؟
که څه هم د مصنوعي ځیرکتیا په مرسته د ویروسونو جوړول د واکسین له پراختیا سره ورته ساینسي ټکنالوژي کارولای شي، خو دا تجربه د واکسین جوړولو په معنا نه ده.
واکسین عموماً د ناروغیو د مخنیوي لپاره کارول کېږي، خو په دې تجربه کې د «باکتریوفېج» په نوم داسې ویروسونه کارول شوي چې ځانګړې باکتریاوې په نښه کوي.
باکتریوفېجونه د باکتریاوو طبیعي دښمنان دي. دغه ویروسونه کولای شي ځینې باکتریاوې اخته کړي او له منځه یې یوسي.
څېړونکي له پخوا راهیسې د دغو ویروسونو د کارولو لارې څېړي، په ځانګړي ډول د هغو ناروغانو لپاره چې دودیز انټيبیوټیکونه پرې اغېز نه کوي.
د ناروغ د درملنې پایله لا نه ده څرګنده
د کمپنۍ په وینا، د مصنوعي ځیرکتیا ماډل د ویروسونو د جنیټیک جوړښت د ځینو برخو په بدلون کې مرسته کړې، څو ځانګړې باکتریاوې په اغېزمن ډول وپېژني.
د درملنې له پیل مخکې، ډیزاین شوي ویروسونه په لابراتوار کې د ناروغ له بدن څخه پر اخیستل شویو باکتریاوو وازمویل شول.
کمپنۍ ادعا کوي چې د ویروسونو دغه ترکیب په لابراتواري ازموینه کې د ناروغ اړوندې مقاومې باکتریاوې له منځه وړې دي.
وروسته دغه ویروسونه د ډاکټرانو تر څارنې لاندې ناروغ ته ورکړل شول. دا درملنه د ځانګړې طبي اجازې له مخې ترسره شوې، ځکه ناروغ د درملنې محدود انتخابونه لرل.
خو کمپنۍ د ناروغ د روغتیايي وضعیت او د درملنې د وروستۍ پایلې په اړه معلومات نه دي خپاره کړي.
همدارنګه، تر اوسه داسې خپلواکه علمي څېړنه نه ده وړاندې شوې چې په انسانانو کې د دې نوې درملنې خوندیتوب او اغېزمنتیا په بشپړه توګه تایید کړي.
د اې ای په مرسته جوړ شوی واکسین د دې تجربې سمه علمي پېژندنه نه ده؛ د څېړونکو اصلي موخه د انټيبیوټیکونو پر وړاندې د مقاومو انتانونو لپاره د نوې درملنې موندل دي.
د مصنوعي ځیرکتیا پرمختګ ښايي په راتلونکي کې د ناروغانو لپاره د ځانګړو درملنو د جوړولو بهیر چټک کړي، خو د دې لارې د پراخ استعمال لپاره لا نورو کلینیکي څېړنو ته اړتیا ده.
ساینسپوهان ټینګار کوي چې د مصنوعي ځیرکتیا په مرسته د ویروسونو ډیزاین باید د بیولوژیکي خوندیتوب له سختو اصولو سره سم ترسره شي.
د اې ای په مرسته جوړ شوی واکسین او د باکتریوفېجونو تجربوي درملنه دوه بېلابېلې طبي موضوعګانې دي؛ له همدې امله د دې پرمختګ په اړه د دقیقو علمي اصطلاحاتو کارول مهم دي.
