عایشه وهاب د امریکا کانګرس ته د لومړنۍ افغانامریکایۍ په توګه لاره وموندله
افغانامریکایۍ عایشه وهاب د کلیفورنیا د ۱۴مې کانګرسې حوزې په ځانګړو ټاکنو کې خپله سیاله میلیسا هرنانډېز ماته کړه او د امریکا د استازو جرګې ته د تلونکې لومړنۍ افغانامریکایۍ په توګه یې تاریخ جوړ کړ. هغې د ځانګړو ټاکنو په پای کې ۵۳.۰۹ سلنه رایې ترلاسه کړې، په داسې حال کې چې هرنانډېز ۴۶.۹۱ سلنه رایې خپلې کړې.
عایشه وهاب به د پخواني کانګرس غړي اېرېک سوالوېل پاتې دوره بشپړه کړي. سوالوېل د جنسي ځورونې او جنسي تېري له تورونو وروسته له خپلې څوکۍ استعفا کړې وه؛ نوموړي دا تورونه رد کړي دي.
د عایشه وهاب او میلیسا هرنانډېز سیالي
د عایشه وهاب بریا له یوې سختې او له مالي پلوه له ګرمې انتخاباتي سیالۍ وروسته ترلاسه شوه. د هغې سیاله میلیسا هرنانډېز، چې د BART د مدیره پلاوي مشره ده او مخکې د ډبلین ښارواله هم پاتې شوې، د کمپاین پر مهال د پام وړ مالي ملاتړ ترلاسه کړ.
د سانفرانسیسکو کرونیکل د راپور له مخې، د امریکا د اسرائیلي عامه اړیکو کمېټې (AIPAC) اړوندو سیاسي ډلو شاوخوا ۶.۳ میلیون ډالر د عایشه وهاب پر ضد په منفي تبلیغاتو ولګول. د دې لګښتونو له امله د ټاکنو په وروستیو ورځو کې د دواړو نوماندانو ترمنځ واټن د پام وړ کم شو.
عایشه وهاب د خپل کمپاین پر مهال پر ولسي ملاتړ ټینګار کاوه او ویل یې چې د هغې د کمپاین بنسټ د سیمې د خلکو رایې او ملاتړ دی. په پای کې یې له دې مالي فشار سره سره ټاکنې وګټلې.
عایشه وهاب به بیا هم له هرنانډېز سره سیالي وکړي
د ځانګړو ټاکنو بریا عایشه وهاب ته یوازې د سوالوېل د پاتې دورې د بشپړولو زمینه برابروي. هغې او هرنانډېز ته به د نومبر په ۳مه بیا د سیالۍ ډګر ته د تلو اړتیا وي، ځکه د هماغې ورځې په عمومي ټاکنو کې به د ۱۴مې حوزې د بشپړې دوه کلنې دورې لپاره رایه واخیستل شي.
د نومبر ټاکنې به د بیا رسم شوې حوزې له مخې ترسره کېږي او تمه ده چې په دې پړاو کې به د رایه ورکوونکو ګډون هم د ځانګړو ټاکنو په پرتله زیات وي.
عایشه وهاب څنګه تر کانګرسه ورسېده؟
عایشه وهاب په ۱۹۸۷ کال کې د نیویارک په کوینز کې د افغان کډوالو په کورنۍ کې زیږېدلې ده. د هغې پلار په امریکا کې ووژل شو او مور یې هم وروسته مړه شوه. عایشه او خور یې د سرپرستۍ په سیستم کې لویې شوې او وروسته د کالیفورنیا په فریمونټ کې یوې افغانامریکایۍ جوړې په نهه کلنۍ کې په خپله کورنۍ کې ومنلې.
هغې وروسته د فریمونټ او هایورډ په سیمه کې خپلې زده کړې او مسلکي ژوند ته دوام ورکړ. عایشه وهاب په ۲۰۱۰ کال کې د سان جوز ایالتي پوهنتون څخه د سیاسي علومو په برخه کې د لیسانس سند ترلاسه کړ. په ۲۰۱۳ کال کې یې د کالیفورنیا ایالتي پوهنتون، ایسټ بې څخه د سوداګرۍ مدیریت ماسټري (MBA) واخیسته او په ۲۰۲۴ کال کې یې د سویلي کلیفورنیا پوهنتون څخه د ټولنیزو کارونو په برخه کې دوکتورا بشپړه کړه.
له ښاروالۍ تر کلیفورنیا سنا پورې
د عایشه وهاب سیاسي فعالیت په هایورډ ښار کې پیل شو. هغه له ۲۰۱۸ تر ۲۰۲۲ کال پورې د هایورډ د ښاروالۍ د شورا غړې وه او وروسته د کلیفورنیا ایالتي سنا ته بریالۍ شوه.
عایشه وهاب په ۲۰۲۲ کال کې د کلیفورنیا سنا ته د لومړۍ افغانامریکایۍ او لومړۍ مسلمانې په توګه لاره وموندله. د هغې سیاسي کار د کور جوړونې، د کرایې د لوړېدو، ټولنیزې برابرۍ، مدني حقونو او د کډوالو د حقونو په څېر موضوعاتو ته ځانګړې پاملرنه لري.
په غزه کې د عایشه وهاب دریځ
عایشه وهاب د غزې د جګړې په اړه هم څرګند دریځ لري. هغې په ۲۰۲۶ کال کې د انتخاباتي کمپاین پر مهال د اسرائیلو اقدامات په غزه کې «نسلوژنه» بللې وه.
هغې تر دې مخکې په ۲۰۲۵ کال کې د کلیفورنیا په سنا کې د SCR 105 په نوم د غزې د بشري حقونو پرېکړهلیک هم وړاندې کړ. په دې پرېکړهلیک کې د غزې د بشري ناورین د پای ته رسېدو، د ملکي وګړو د خوندیتوب او د ټولو یرغمل شویو کسانو د سمدستي خوشې کېدو غوښتنه شوې وه. دغه پرېکړهلیک د ۲۰۲۵ کال د سپټمبر په ۱۲مه د کلیفورنیا د سنا له خوا په دوهګوندي ملاتړ تصویب شو.
د عایشه وهاب تاریخي بریا
د عایشه وهاب بریا یوازې د یوې انتخاباتي څوکۍ ګټل نه دي؛ دا د امریکا په سیاسي تاریخ کې د افغانامریکایانو لپاره هم یوه مهمه نښه ده. هغه اوس د امریکا په کانګرس کې د خپلې ټولنې د استازیتوب تر څنګ د نومبر د ۳مې عمومي ټاکنو ته هم چمتو کېږي.
د عایشه وهاب او میلیسا هرنانډېز ترمنځ راتلونکې سیالي به وښيي چې د کلیفورنیا د ۱۴مې حوزې رایهورکوونکي د کانګرس د بشپړې دورې لپاره کوم نوماند غوره کوي.
