د کاسا۱۰۰۰ پروژه به تر ۲۰۲۷ کاله په بشپړ ډول ګټې اخیستنې ته وسپارل شي. په دې مقاله کې د افغانستان د برخې د پرمختګ، د نړیوال بانک ونډې او د انرژۍ پر امنیت د دې پروژې د اغېزو په اړه بشپړ جزیات ولولئ.
د سویلي او منځنۍ اسیا ترمنځ د انرژۍ د اتصال تر ټولو ستره طرحه یا کاسا۱۰۰۰ پروژه (CASA-1000) یو ځل بیا د نړیوالو رسنیو او سیمه ییزو هیوادونو د پام مرکز ګرځېدلې ده. د تازه راپورونو له مخې، ټاکل شوې ده چې د دغې مهمې پروژې د افغانستان برخه تر ۲۰۲۷ کال پورې بشپړه او په رسمي ډول خپل فعالیت پیل کړي.
د کاسا۱۰۰۰ پروژه د بشپړېدو مهالویش
د قزاقستان د «قازاینفورم» خبري اژانس په خپل وروستي راپور کې ویلي چې کاسا۱۰۰۰ پروژه به په لاندې ډول پرانیستل شي:
د افغانستان د برخې بشپړېدل: د ۲۰۲۷ کال پسرلی.
د سوداګریزو فعالیتونو پیل: د ۲۰۲۷ کال اوړی.
دغه مهالویش د اپرېل له ۱۸مې تر ۲۰مې پورې د تاجکستان په پلازمېنه دوشنبې کې د یوې مهمې غونډې پر مهال تائید شوی دی. په دې غونډه کې د افغانستان برېښنا شرکت (DABS)، د نړیوال بانک استازو او د «کاماني انجینرۍ» شرکت مسوولینو ګډون کړی و، چې د پروژې پر تخنیکي او مالي خنډونو یې بحث وکړ.
د پروژې اوسنی وضعیت؛ افغانستان او ګاونډي هیوادونه
که څه هم په قرغیزستان، تاجکستان او پاکستان کې د دغې پروژې ساختماني چارې په پوره ډول بشپړې شوې دي، خو په افغانستان کې د وروستیو کلونو سیاسي بدلونونو له امله چارې ځنډېدلې وې. اوس د نړیوال بانک په ملاتړ او د سیمې د هیوادونو په هڅو، په افغانستان کې هم د کارونو چټکتیا ته لاره هواره شوې ده.
ستراتیژیک او چاپیریالي اهمیت
د تاجکستان د انرژۍ وزیر، دلېر جمعه، پدې باور دی چې کاسا۱۰۰۰ پروژه یوازې د برېښنا د لېږد مزي نه دي، بلکې:
سیمه ییزه همکاري: د منځنۍ او سویلي اسیا هیوادونه د باور په یو نوي چاپیریال کې سره نښلوي.
پاکه انرژي: دا پروژه له تاجکستان او قرغیزستان څخه پاکستان او افغانستان ته د اوبو له سرچینو څخه تولید شوې “پاکه برېښنا” صادروي، چې د چاپیریال ساتنې لپاره حیاتي ده.
د انرژۍ امنیت: د برېښنا د کمښت په فصلونو کې به دا پروژه د برېښنا امنیت پیاوړی کړي.
اقتصادي ګټې او د بازار وده
د کاسا۱۰۰۰ پروژه بشپړېدا به د انرژۍ سیمه ییز بازار ته بې ساري وده ورکړي. د افغانستان لپاره د دې پروژې ګټې دوه اړخیزې دي؛ یو دا چې هیواد به له کافي برېښنا برخمن شي او بل دا چې د ټرانزیټ له لارې به د پام وړ عواید ترلاسه کړي.
د دې ترڅنګ، افغانستان په نورو درې اړخیزو اقتصادي هوکړو کې هم ښکیل دی. لکه څنګه چې وړاندې ویل شوي و، ازبکستان، افغانستان او قرغیزستان د یوه ګډ کاري ټیم پر جوړولو هوکړه کړې ترڅو د سوداګرۍ او افغان تولیداتو د صادراتو بهیر نور هم اسانه شي. د کاسا۱۰۰۰ پروژه د دغو همکاریو د پیاوړتیا لپاره یو بل قوي بنسټ دی.
په لنډه توګه، کاسا۱۰۰۰ پروژه د سیمې د اقتصادي هوساینې او انرژۍ د پر ځان بسیاینې کیلي ده. تر ۲۰۲۷ کال پورې د دغې پروژې بشپړېدل به نه یوازې د افغانستان د برېښنا ستونزې راکمې کړي، بلکې د منځنۍ او سویلي اسیا هیوادونه به په یوې تلپاتې اقتصادي هوکړې کې سره وتړي.
سرچینې: د تاجکستان د انرژۍ وزارت خبرپاڼه، قازاینفورم (Kazinform) خبري اژانس، د افغانستان برېښنا شرکت (DABS) مطبوعاتي پاڼه، او د نړیوال بانک د پروژو راپورونه.
