ژوند، ټولنه او کلتور – د افغانستان ټولنیزې پیښې، کورنۍ او دودونه

ودونو او کوژدو کې نوي محدودیتونه؛ طالبانو پر دودیزو مراسمو تازه بندیزونه ولګول

طالبانو د ودونو او کوژدو کې نوي محدودیتونه اعلان کړي او د حج او اوقافو وزارت له لوري یې د لس مخیز لارښود په خپرولو سره یو شمېر دودونه او مراسم د اسلامي شریعت خلاف بللي دي. په دغه لارښود کې د کوژدې او واده د ګوتو تبادله، نکریزې، موسیقي، نڅا، اورلوبې، پټاکۍ، د ناوې میک‌اپ، د ښځو عطر او یو شمېر نور دودیز رواجونه منع اعلان شوي دي.

دغه لارښود د جولای په ۲۳مه د «په ودونو او نورو خوښیو کې له ګناهونو او د اسلامي شریعت خلاف دودونو څخه د ډډې کولو» تر سرلیک لاندې خپور شوی او د هېواد ټولو جوماتونو امامانو او خطیبانو ته سپارښتنه شوې چې د جمعې د خطبو پر مهال یې خلکو ته تشریح کړي.

د ودونو او کوژدو کې نوي محدودیتونه څه دي؟

د خپاره شوي سند له مخې، طالبان وایي چې په اوسنیو ودونو، کوژدو، د حج او عمرې د راستنېدو مراسمو او نورو خوښیو کې داسې دودونه دود شوي چې د دوی په باور د اسلامي شریعت له احکامو سره په ټکر کې دي. همدې دلیل ته په کتو یې له خلکو غوښتي چې خپل ټول مراسم د اسلامي لارښوونو له مخې ترسره کړي.

د کوژدې او واده د ګوتو تبادله منع شوه

په لارښود کې ویل شوي چې د کوژدې پر مهال د هلک او نجلۍ له خوا یو بل ته د ګوتو ورپه ګوته کول او یا یو بل ته د نکریزو لګول د شریعت خلاف دي.

طالبان استدلال کوي چې د واده د ګوتو تبادله د عیسویانو له مذهبي دودونو سره ورته والی لري، نو ځکه مسلمانان باید له دې دود څخه ډډه وکړي. ودونو او کوژدو کې نوي محدودیتونه

نکریزې، میک‌اپ او د ناوې سینګار هم منع شول

د ودونو او کوژدو کې نوي محدودیتونه د ښځو د سینګار برخې ته هم غځېدلي دي.

په سند کې د ناوې میک‌اپ، د وروځو جوړول، د مخ د وېښتانو لرې کول، د شونډو ښکاره کول او د بېلابېلو سینګاري توکو کارول منع شوي دي.

طالبان وایي، دغه کارونه یوازې د ظاهري ښکلا د زیاتولو لپاره ترسره کېږي او د دوی په باور د «دوکې» بڼه لري.

همداراز په سند کې د ښځو د نریو، تنګو او بدن ښودونکو جامو اغوستل هم د شریعت خلاف ګڼل شوي او له ښځو غوښتل شوي چې د اسلامي حجاب اصول مراعات کړي. ودونو او کوژدو کې نوي محدودیتونه

اورلوبې او پټاکۍ «خطرناک» وبلل شوې

په لارښود کې د ودونو او خوښیو په مراسمو کې د اورلوبو او پټاکیو کارول هم په کلکه غندل شوي دي.

طالبان وایي، دا ډول کړنې نه یوازې د خلکو د وېرولو او ګاونډیانو د ځورولو سبب کېږي، بلکې د اسلام له نظره هم مناسب عمل نه ګڼل کېږي.

موسیقي او نڅا هم بنده شوه

د طالبانو په نوي سند کې موسیقي او د ښځو او نارینه‌وو ګډا یا نڅا هم «له سترو بې‌لاریو» څخه بلل شوې ده.

په سند کې راغلي چې دا ډول محفلونه د نامحرمو کسانو پر وړاندې د ښځو د ښکلا د څرګندېدو لامل کېږي او باید ترې مخنیوی وشي.

د ښځو پر عطرو هم محدودیت

په لارښود کې راغلي چې ښځې باید له کوره د وتلو پر مهال عطر او خوشبویي ونه کاروي، ځکه د طالبانو په باور دا کار له شرعي اصولو سره سمون نه لري.

خو په سند کې د نارینه‌وو لپاره د کولونیا، عطرو، رانجو او ورته نورو خوشبویو د کارولو په اړه کوم بندیز نه دی ذکر شوی.

د ۲۰۲۵ کال د فرمان دوام

د راپور له مخې، دغه ودونو او کوژدو کې نوي محدودیتونه تر ډېره د طالبانو د مشر ملا هبت‌الله اخندزاده د ۲۰۲۵ کال د هغه فرمان دوام ګڼل کېږي چې د «ناوړو دودونو» د مخنیوي لپاره صادر شوی و.

خو د نوي لارښود په خپرېدو سره د محدودیتونو ساحه لا پراخه شوې او اوس د ودونو او کوژدو ډېری دودیز مراسم هم تر اغېز لاندې راغلي دي.

د ټولنیزو محدودیتونو دوام

دا اقدام د طالبانو د هغو ټولنیزو محدودیتونو یوه بله برخه بلل کېږي چې په ځانګړي ډول د ۲۰۲۴ کال د امر بالمعروف او نهی عن المنکر قانون له نافذېدو وروسته زیات شوي دي.

طالبانو له ۲۰۲۱ کال راهیسې پر ښځو او نجونو ګڼ محدودیتونه لګولي دي؛ نجونې یې له منځنیو او لوړو زده کړو منع کړې، د ډېرو دولتي او نادولتي دندو دروازې یې پر ښځو تړلې، په عامه ځایونو کې یې د ښځو پر حضور محدودیتونه وضع کړي او حتی د ملګرو ملتونو له ادارو سره یې د ښځو پر کار هم بندیز لګولی دی.ودونو او کوژدو کې نوي محدودیتونه

د سند وروستۍ سپارښتنه

د لارښود په پای کې له ښځو غوښتل شوي چې د طالبانو په وینا د لوېدیځو کلتورونو تر اغېز لاندې رانه شي او د بهرنیو دودونو او ارزښتونو له تقلید څخه ډډه وکړي.

د ودونو او کوژدو کې نوي محدودیتونه په داسې حال کې اعلانېږي چې په افغانستان کې د ودونو او کورنیو مراسمو پر دودونو د طالبانو محدودیتونه په وروستیو کلونو کې پرله‌پسې پراخ شوي او د ټولنې د بېلابېلو قشرونو غبرګونونه یې هم راپارولي دي. ودونو او کوژدو کې نوي محدودیتونه

احمد ضیا شنواری

احمد ضیا شنواری یو سياسي شنونکی او خبریال دی چې د افغان حکومت د اصلاحاتو، د سولې د هڅو او د حکومتدارۍ د پرمختګونو په اړه لیکنې کوي. د هغه لیکنې د هیواد د سیاسي بدلونونو او د پایداره سولې پر بهیر تمرکز لري.

اړوند خبرونه

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *

Back to top button